Drie vragentestcapaciteit

Wanneer word je wel of niet getest op het coronavirus?

Vanaf deze week worden meer mensen getest op het coronavirus. Wie komen daarvoor in aanmerking? Drie vragen.

null Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Wie kan nu ook worden getest?

Het testen op besmetting met het coronavirus was tot nu toe beperkt tot ziekenhuispersoneel en patiënten met ernstige coronaklachten. Nu kan ook zorgpersoneel dat niet in een ziekenhuis werkt worden getest. Het gaat onder meer om personeel van verpleeghuizen, gehandicaptenzorg, thuiszorg, jeugdzorg, ambulancepersoneel en ggz.

Huisartsen en GGD’s kunnen ook ruimer gaan testen bij patiënten met klachten die tot de risicogroepen behoren. Patiënten ouder dan 18 jaar met een onderliggende aandoening en patiënten ouder dan 70 worden gerekend tot degenen met verhoogd risico. Ook personen met ernstige gedragsproblematiek of meervoudige beperkingen komen in aanmerking voor een test omdat er meer kans is dat ze anderen besmetten.

Op verschillende plaatsen in het land hebben GGD’s drive-ins (teststraten) ingericht voor het zorgpersoneel. De testmaterialen, de capaciteit van laboratoria en het deskundige personeel ontbreken nog voor het massaal testen van de bevolking.

Bovendien zijn experts verdeeld over het testen van zo veel mogelijk burgers. Er bestaat altijd een kans dat een testuitslag fout is. Daardoor zou iemand die het coronavirus onder de leden heeft zich onbesmet kunnen wanen, zich vrij blijven bewegen en zo anderen besmetten. Omgekeerd kan iemand die denkt het virus bij zich te hebben zich ten onrechte ongerust maken.

null Beeld

Hoeveel tests worden dagelijks gedaan?

Tot voor kort bedroeg de capaciteit van laboratoria 4.000 tests per dag. Dat wordt snel verhoogd tot ongeveer 17.500. Als laboratoria langer openblijven en het personeel langer doorwerkt, kan dat in de loop van deze maand verder worden opgeschroefd tot 29.000 tests per dag. ‘Dat is het maximum’, zegt een woordvoerder van het RIVM. ‘Maar dat wil niet zeggen dat je dit maandenlang kunt volhouden. De mensen in de labs moeten ook af en toe rust hebben.’

Naast de zogeheten pcr-test, waarmee kan worden vastgesteld of iemand besmet is, beginnen de GGD’s, het RIVM en Sanquin bloedvoorziening deze week een uitgebreid testprogramma om na te gaan hoeveel Nederlanders besmet zijn geweest met het coronavirus. Zo kan worden vastgesteld in hoeverre groepsimmuniteit is opgebouwd. Volgens Jaap van Dissel van het RIVM moet 50 tot 60 procent van de bevolking het coronavirus krijgen om groepsimmuniteit te bereiken, waardoor mensen die immuun zijn geworden een bescherming vormen voor kwetsbare personen.

Deze tests zijn niet geschikt voor individuele uitslagen. ‘De kans op een fout is te groot om er een betrouwbaar individueel instrument van te maken’, zegt Sanquin-woordvoerder Merlijn van Hasselt. Over enkele weken moeten op basis van de eerste resultaten duidelijk worden hoe het virus zich over Nederland heeft verspreid.

Sanquin test deze week het bloed van 7.000 donoren op immuunstoffen. Het RIVM zelf begint deze week met een steekproef onder 6.000 Nederlanders, die eerder meededen aan het zogeheten PIENTER-onderzoek naar afweer tegen infectieziekten. Hen wordt gevraagd met een prikje bloed af te nemen en dat op te sturen. Dit onderzoek zal de komende anderhalf jaar een aantal keren worden herhaald. Niet alleen om de opbouw van groepsimmuniteit te meten, maar ook om te kijken hoe lang afweerstoffen in het bloed aanwezig blijven. Dat is van belang voor het toekomstige anti-coronabeleid.

Is er genoeg materiaal?

Voormalig DSM-topman Feike Sijbesma, speciaal gezant voor de coronacrisis, is nu tien dagen bezig om wereldwijd testmateriaal in te kopen. Hij wijst erop dat de producenten worden geconfronteerd met een vertwintigvoudiging van de vraag. Landen proberen nu alvast veel tests in te slaan voor het moment dat de lockdown-maatregelen versoepeld worden. Op dat moment willen zij ruim tests beschikbaar hebben.

Volgens het Outbreak Management Team (OMT) van het RIVM, raadgever van het kabinet, is er voldoende testcapaciteit en materiaal om de al aangekondigde uitbreiding van het testbeleid uit te voeren, blijkt uit een brief die in handen is van de NOS. Of er voldoende capaciteit is om het aantal tests op den duur nog verder uit te breiden, zoals het OMT adviseert, is onzeker.

Volgens het OMT kunnen op korte termijn 30.000 tot 55.000 mensen een test krijgen die niet vaststelt of iemand geïnfecteerd is, maar of iemand een infectie heeft doorgemaakt en antistoffen in zijn lichaam heeft.

Lees verder

Het RIVM wilde er kort geleden nog niet aan: apps die in de gaten houden met wie we recent in contact zijn geweest om zo de verspreiding van corona te beperken. Maar minister Hugo de Jonge is nu om: er moeten twee speciale corona-apps komen.

Het aantal geregistreerde doden is dinsdag opgelopen met 234: het hoogste aantal sinds het begin van de crisis, en twee keer zo veel als op maandag. Het totaal aantal sterfgevallen door het coronavirus komt daarmee op 2.101.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden