Wanneer u deze column leest is Guus Hiddink misschien geen bondscoach meer

Als minister leer je dat je nooit iets lelijks zegt over je voorganger. Beter nog, je probeert te vermijden dat je überhaupt iets zegt over je voorganger anders dan, desnoods obligate, positieve commentaren.
Als politiek leider leer je dat je uit beeld verdwijnt als je afzwaait. Tenzij je Hans Wiegel heet, maar anders loop je minstens een paar jaar je opvolger niet voor de voeten.

Het zijn gedragsregels die in het voetbal kennelijk geen opgeld doen. Al sinds het aantreden van zijn opvolger Louis van Gaal zit zijn voorganger, Bert van Marwijk, met een van chagrijn vertrokken gezicht de wedstrijden van het Nederlands elftal, en dus het werk van zijn opvolgers, van commentaar te voorzien bij de NOS.

En het eerste wat Guus Hiddink deed toen hij Van Gaal opvolgde was net iets te luidkeels verkondigen dat hij het allemaal anders aan zou pakken. Wat hij ook deed. En toen weer niet. En toen weer wel. En toen...

Op het moment dat u deze column leest is Guus Hiddink misschien al geen bondscoach meer van het Nederlands elftal. Op het moment dat ik deze column schrijf is net bekend geworden dat de KNVB 'versneld wil evalueren' en van mening is dat de problemen bij het Nederlands elftal eerst incidenteel leken maar nu 'struc-tu-re-ler' (de klemtonen zijn van Studio Sport-man Tom Egbers) lijken. Oftewel, Bert van Oostveen, ooit keeper van Amstelveen/Heemraad, roept Guus Hiddink, succestrainer uit Varsseveld, met Europa Cups en landstitels in zijn prijzenkast, ter verantwoording.

Dat heeft iets hilarisch, maar Hiddink heeft het zichzelf natuurlijk ook wel moeilijk gemaakt. Allereerst door bij zijn aantreden, zoals gezegd, net iets te actief in de media de verschillen met zijn voorganger rond te bazuinen. Vervolgens door onnavolgbare keuzes te maken in selectiebeleid, opstellingen en 'gameplan' - of de afwezigheid daarvan, zoals Ronald de Boer niet nalaat te verkondigen. En uiteindelijk, hoe je het ook wendt of keert, de resultaten; voor elke voetbaltrainer vroeg of laat de lakmoesproef.

Dat had Hiddink ook anders aan kunnen pakken. Juist als je voorganger met een matig team vooraf voor onmogelijk gehouden resultaten heeft behaald, biedt dat mogelijkheden.

Hiddink had zijn voorganger de hemel in kunnen prijzen en de verwachtingen over zijn eigen mogelijkheden zo bij voorbaat kunnen temperen. En hij had zich kunnen realiseren dat er weliswaar een uitzonderlijke prestatie in Brazilië was geleverd, maar dat het nog steeds hetzelfde matige team was; met op een paar plekken net te oude sleutelspelers en op een paar sleutelplekken net te jonge spelers.

En dus roept de directeur betaald voetbal van de KNVB de succestrainer uit Varsseveld ter verantwoording. Als ik Hiddink was zou ik het niet eens laten gebeuren; er is toch nog iets als waardigheid. Vanaf nu is hij hoe dan ook aangeschoten wild.

Maar belangrijker nog, hoe groot is de verantwoordelijkheid van Van Oostveen zelf eigenlijk? Hij benoemde een trainer van 67 jaar, wiens grootste succes al weer 26 jaar achter ons ligt: de verovering van de Europa Cup met PSV in 1988. Daarna zijn er nog vierde plaatsen gehaald met Nederland tijdens het wereldkampioenschap in 1998 en met Zuid-Korea in 2002. Ook was er nog een dubbel van landstitel en beker met PSV in 2004-2005. Veel recentere successen zijn er eigenlijk niet. Hiddink is een trainer van geweldige naam en faam, maar misschien langzamerhand meer ten gevolge van zijn uitstekende relatiemanagement dan vanwege recente successen - die er niet zijn. En daar waar hij successen boekte, was dat vaker met sterren dan met jonge spelers, precies het tegenovergestelde profiel van Van Gaal.

Van Oostveen was er ook zelf verantwoordelijk voor dat naast Hiddink Danny Blind en Ruud van Nistelrooij in de trainersstaf werden benoemd; Blind is zelfs op voorhand de opvolger van Hiddink zonder dat er nog maar één resultaat is geboekt.

Blind en Van Nistelrooij waren ooit fantastische spelers, maar Blind heeft nooit aansprekende resultaten als trainer gehaald en Van Nistelrooij is zelfs nooit trainer geweest. Dat is toch anders dan werken met assistenten als Frank de Boer of Patrick Kluivert, zoals Hiddinks voorgangers deden.

Ik ben benieuwd naar de evaluatie van Hiddink. Maar misschien moet Van Oostveen toch echt bij zichzelf beginnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden