Wanneer gaat de overheid serieus weerstand bieden tegen de ingenieuze lobby van de tabaksindustrie?

De overheid moet eindelijk wakker worden en serieuze weerstand bieden aan de tabaksindustrie.

Het kan geen kwaad als een rechter onderzoekt of het verstrekken van kankerverwekkende producten op zich niet als een strafbaar feit moet worden aangemerkt. Beeld ANP

Het front tegen de tabaksindustrie blijft groeien. Het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis heeft zich nu ook aangesloten bij de strafzaak tegen vier tabaksfabrikanten. Het UMC Groningen overweegt dat voorbeeld te volgen. De actie is volledig te begrijpen. Het blijft lastig te accepteren dat een land dat normaal gesproken geobsedeerd is door gezondheid, veiligheid en een schone lucht, machteloos toekijkt hoe dagelijks 55 mensen bezwijken door de tabaksrook.

Mensen hebben nu eenmaal het fundamentele recht om te kiezen voor een ongezond bestaan, is de gedachte. Bénédicte Ficq, de advocaat die de zaak heeft aangespannen, vindt dat dit recht nu juist wordt aangetast door de tabaksindustrie. Door de zwaar verslavende werking van sigaretten, wordt de vrije keuze beperkt.

Ficq zegt dat de industrie bewust verslavende stofjes toevoegt. Dat is vooralsnog niet bewezen, althans niet door het RIVM. Het is ook niet nodig. Nicotine is van zichzelf al verslavend genoeg. Tabaksfabrikanten voegen wel allerlei aroma's toe om het roken te veraangenamen en de jeugd te interesseren voor een activiteit die bij eerste kennismaking welbeschouwd vaak enorm smerig is. Zodra ze over de drempel zijn, doet de nicotine de rest. De overheid doet niets om deze aromatisering tegen te gaan. Er zijn alleen normen voor teer, nicotine en koolmonoxide.

Lichtere variant

Een andere veel gebruikte truc van de tabaksfabrikanten is het introduceren van een lichtere variant. Alle sigaretten hebben tegenwoordig filterventilatie. Hierdoor komen ze relatief gunstig uit de testen. Door de gaatjes wordt lucht aangezogen waardoor de concentratie teer, nicotine en monoxide omlaag gaat. De praktijk wijst echter uit, zo schrijft het RIVM, dat rokers hierdoor dieper gaan inhaleren, meer gaan roken of de gaatjes afdichten om aan hun dagelijkse dosis nicotine te komen. Het helpt dus uiteindelijk niets. De sigaretten blijven net zo schadelijk.

De fabrikanten komen nu weer met op het oog minder schadelijke alternatieven. De nicotine daarin is echter net zo giftig. Het risico bestaat dat de rookverslaving dankzij deze innovaties weer met decennia wordt verlengd.

De tabaksfabrikanten verweren zich door te zeggen dat ze zich keurig aan de wet houden. Daar hebben ze op het eerste gezicht gelijk in. Al is wantrouwen op zijn plaats gezien hun verleden van misleiding, doofpotten en leugens.

Wellicht is het beter een rechtszaak aan te spannen tegen de overheid, zoals Urgenda en Milieudefensie eerder deden, om een milieuvriendelijker beleid af te dwingen. Volgens het handvest van de EU is elk land verplicht 'een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid te waarborgen'. Je kunt je afvragen of de Nederlandse overheid aan deze plicht voldoet. Ze kan in ieder geval meer doen, bijvoorbeeld door het toevoegen van aroma's en andere additieven te verbieden of een einde te maken aan het gesjoemel met de filterventilatie.

Maar het kan ook geen kwaad als een rechter onderzoekt of het verstrekken van kankerverwekkende producten en het verslaafd maken van de gebruikers ervan - liefst op jeugdige leeftijd - op zich niet als een strafbaar feit moet worden aangemerkt. Zo'n rechtszaak kan helpen de overheid wakker te schudden, zodat die nu eens serieus weerstand gaat bieden tegen de ingenieuze lobby van de tabaksindustrie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden