Pulsvissers aan het werk

Analyse Pulsvissen

Wanhopig zoekt Kamer zondebokken bij echec pulsvisserij

Pulsvissers aan het werk Beeld ANP

De Tweede Kamer was jarenlang blind voor de Europese weerzin tegen het elektronische pulsvissen. Nu een kille sanering onafwendbaar is en voor de vissers een strop dreigt, slaan de partijen wild om zich heen. ‘De lastercampagne van gekkies heeft roet in het eten gegooid.’

‘Als Kamer hebben we achteraf gezien onvoldoende doorgevraagd.’

Het is de summiere zelfkritiek van CDA-Kamerlid Jaco Geurts in het debat over het dreigende einde van de pulsvisserij. Verder overheersen bij hem vooral hete tranen over het onrecht dat Nederland is aangedaan. ‘Dit is Europese besluitvorming van zijn slechtste kant,’ klaagt de ‘zwaar teleurgestelde’ CDA’er. 

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie 

Ook andere Kamerleden wentelen zich in de slachtofferrol. ‘Net als in het voetbal wint niet altijd het elftal met de beste spelers’, treurt PvdA’er William Moorlag. SGP-Kamerlid Roelof Bisschop moppert dat hij ‘door deze soap de keuze voor de Brexit steeds beter is gaan begrijpen’. ‘Ongefundeerde besluitvorming leidt tot een steeds kritischere houding ten opzichte van de EU.’

Thierry Baudet van Forum van Democratie moedigt zijn collega’s aan om de ultieme conclusie te trekken: het verbod van de pulsvisserij onderstreept volgens hem de noodzaak van een Nexit. ‘We zullen als klein land altijd aan het kortste eind trekken, onvermijdelijk. De kleine landen betalen en de grote landen dicteren. Dat inzicht moet indalen.’

Op de PVV na wil niemand zo ver gaan, maar bijna alle partijen worstelen wel met dezelfde vraag: Hoe kan de rest van Europa zo dwalen? Eén voor één steken ze nog maar eens de loftrompet af over de Nederlandse vissers. Zij hebben de methode ontwikkeld waarbij via elektronische schokjes de platvissen van de zeebodem in het net worden gedreven. De voordelen volgens Nederland: minder schade aan de zeebodem, minder CO2-uitstoot door het beperkte brandstofgebruik, minder bijvangst. Toch wil de rest van Europa vasthouden aan de ouderwetse boomkormethode waarbij een zware metalen buis met veel geweld over de zeebodem wordt getrokken om de platvissen naar boven te jagen.

CDA en VVD wijzen de beschuldigende vinger naar de Franse milieuorganisatie Bloom, die beweert dat de Nederlandse methode het zeeleven elektrocuteert. De industriële pulsboten zouden daarnaast een plaag zijn voor kleine, duurzamere vissers. ‘De lastercampagne van de gekkies van Bloom heeft veel roet in het eten gegooid’, zegt VVD-Kamerlid Arne Weverling, ‘Deze fundamentalisten bedonderen de kluit’, meent Geurts. ‘Ze zijn er fact free op uit om mensen van hun broodwinning te beroven.’

Afgebluft

En dan is er ook nog de Franse regering. Die heeft keiharde machtspolitiek bedreven, alleen maar omdat de Franse vissers niet op kunnen tegen de innovatieve Nederlanders, zo is de stemming. ‘Toen vorig jaar de Franse president Macron zich ermee ging bemoeien, wist iedereen met een beetje Europese ervaring dat het hard zou worden gespeeld,’ aldus PVV’er Barry Madlener die vindt dat Nederland zich heeft laten afbluffen en daarom het aftreden eist van minister van Landbouw Carola Schouten.

Maar was de rol van de Kamer zelf wel zo onschuldig? Alleen partijen als D66, GroenLinks, SP en Partij voor de Dieren menen van niet. Ook Schouten wijst fijntjes op de aanjagende rol die de Kamer door de jaren heeft gespeeld. Telkens weer kwamen er moties die het kabinet opriepen om het aantal vergunningen voor pulsvissen uit te breiden. En dat terwijl er in Europa slechts steun was voor een wetenschappelijk experiment met een bescheiden aantal boten. In plaats daarvan stapte nagenoeg de hele Nederlandse platvisvloot over op de nieuwe techniek. Allemaal met tijdelijke, ‘wetenschappelijke’ vergunningen, in de hoop en verwachting dat Brussel de techniek uiteindelijk wel goed zou keuren. Met het wetenschappelijk onderzoek werd ondertussen amper haast gemaakt. 

De Europese Commissie was aanvankelijk zeker welwillend, maar tegelijkertijd groeide in de andere lidstaten de weerzin over de brutaliteit van Nederland. ‘In 2014 hesen Belgische vissers al de zwarte vlag’, weet D66-Kamerlid Tjeerd de Groot zich nog te herinneren. ‘Dat moest toen al te denken geven.’  

Inschattingsfouten

Ook de SP wijst op de Nederlandse inschattingsfouten. ‘De realiteit is dat Nederland in dit dossier geen vrienden heeft’, aldus Frank Futselaar. ‘Het zijn niet alleen de Fransen, het zijn ook de Denen en de Britten. Zelfs de Duitsers vinden dat Nederland te ver is gegaan. Tweederde van het Europees Parlement stemde voor een verbod. Dat zijn echt niet alleen maar Fransen.’

Had minister Schouten meer moeten doen om het echec in Europa te voorkomen? Een aantal partijen heeft kritische vragen, maar uiteindelijk blijft de CU-bewindsvrouw probleemloos overeind in het debat. Vlak na haar aantreden stemde het Europees Parlement al voor een verbod op pulsvissen. ‘We stonden toen gewoon al met 3-0 achter.’

Schouten houdt zich verder vooral op de vlakte. Naar eigen zeggen is ze nog steeds ‘dag en nacht’ bezig om de schade te beperken. Zoals het er nu uitziet, mogen na 2021 nog maar zeven van de circa tachtig boten doorvaren met de pulstechniek – onder strikte wetenschappelijke voorwaarden. Wellicht kunnen tot die tijd meer boten aanspraak maken op een overgangsregeling, maar dat hangt af van de interpretaties die de verschillende Europese instituten gaan geven aan het 174 pagina’s dikke pulsviskakkoord dat vorige week is gesloten. 

Schouten hoopt in april uitsluitsel te hebben. ‘Ik zal alles op alles zetten om de stemming te keren, maar ik wil geen valse verwachtingen wekken. Ik ben niet heel hoopvol.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden