Wanhoop, tranen en blijdschap

Drie keer werd Anky van Grunsven olympisch kampioene dressuur. Met de derde plaats in de teamwedstrijd behaalde ze gisteren de enige kleur medaille die haar nog ontbrak. Drie scènes op weg naar een nooit gedacht persoonlijk succes.

Scène 1: waarin Sjef Janssen het niet meer ziet zitten

Het moet beter, pruttelt Sjef Janssen. Anky van Grunsven kan ook veel beter, laat de bondscoach dressuur daar op volgen. De verrichtingen van de olympisch kampioene vallen hem bij de nationale titelstrijd in het Haarlemmermeerse Bos niet mee.


In een hoekje van het stadion wikt en weegt Janssen. Hij hoopt zijn afscheid als bondscoach in Londen met twee medailles te bezegelen. De ene moet van Adelinde Cornelissen komen in het individuele klassement. Voor de andere heeft hij nog eens twee topruiters extra nodig.


Zover is het begin juni nog niet. De vijver bij het NK is weliswaar groot genoegen om uit te scheppen, zegt Janssen. Maar dat hij ook zijn eigen echtgenote op pad stuurt voor haar zevende Olympische Spelen, is lang geen uitgemaakte zaak. Ze mag dan al 21 jaar met de bondscoach samen zijn, voor haar gelden dezelfde kwalificatie-eisen als voor alle anderen.


Janssen eist een score van 75 procent, zeg maar een 7,5 op het schoolrapport, van haar dit NK. Of anders wel bij het CHIO in Rotterdam. Daar wacht haar een laatste kans om zich in de dressuurploeg te rijden.


Niemand hoeft haar te vertellen dat er werk aan de winkel is. Dat ze al in staat is om voor de nationale titels te strijden, mag al een verrassing heten. Door allerlei oorzaken nam ze amper aan wedstrijden deel met Salinero. Het was niet eens de bedoeling dat ze samen nog eens het olympische traject zouden ingaan. Daartoe was een ander paard gekocht, Upido.


Maar bij het CHIO doen Van Grunsven en Salinero zowaar denken aan de combinatie die bij de vorige Spelen opnieuw kampioen werd. Een etmaal later is Janssen erover uit. Met Cornelissen en Edward Gal mag Van Grunsven in Londen de strijd aangaan met de Britten en de Duitsers.


Scène 2:waarin Anky van Grunsven in tranen uitbarst

Meestal rollen de tranen bij Anky van Grunsven (44) pas over de wangen als ze het erepodium heeft betreden. Nu is het al zover na haar eerste rondgang op Salinero, een halve week voordat de medailles in Greenwich Park worden uitgedeeld.


Een doorwaakte nacht en spanning vanwege haar vormpeil hebben haar geëmotioneerd. Sjef Janssen is de nacht voor haar wedstrijd ziek geworden. In plaats van haar bij te staan, wordt hij opgelapt door de arts van de olympische ploeg.


Bij Janssen werd in november vorig jaar een goedaardige tumor uit zijn hoofd verwijderd. Hij is alweer gezond verklaard. Maar 'onder bepaalde omstandigheden' kan hij zich soms toch niet lekker voelen.


Het aandeel van Janssen in Van Grunsvens loopbaan is niet te onderschatten. Hij heeft haar grotendeels naar deze Spelen gepraat. Als bondscoach kon hij niet zonder Van Grunsven, zei hij met de uitslagen van het CHIO in zijn hand. Na de verkoop van Totilas, het paard van Gal, viel hem de beste combinatie ter wereld uit handen. Het is aan de olympische veterane om het gat in zijn ploeg te dichten.


Hij vindt gehoor. 'Maar uiteindelijk bepaal ik zelf of ik ga of niet', zegt Van Grunsven. Janssen spreekt haar logischerwijs niet tegen. Zijn team ligt op koers voor een medaille.


Scène 3:waarin het allemaal goed komt

Aandachtig bekijkt Sjef Janssen de bronzen medaille die om de nek van zijn vrouw bungelt. 'Die kleur had ze nog niet', zegt hij met een stalen gezicht tegen verslaggevers. Alsof het haar daarom te doen is geweest, lijkt de blik van Van Grunsven te zeggen. 'Al ben ik er erg blij mee.'


Op slag mag ze zich de meest succesvolle olympiër te paard noemen. Door haar negende medaille gaat ze de Duitsers Reiner Klimke en Isabell Werth voorbij. Daar blijft het deze Spelen zo goed als zeker bij.


Opnieuw ervaart Van Grunsven dinsdag wat haar bij het CHIO ook al was overkomen. Hoe hard ze er ook aan trekt, om de medailles doet ze niet meer mee. De drievoudig olympisch kampioene blijkt in Londen een subtopper geworden en het is niet eens alleen haar eigen schuld.


Van alle kanten klinkt kritiek op de juryleden. Die hebben zich door vooringenomenheid laten leiden en haar prestatie te laag ingeschat. 'Salinero is in vorm, maar hij krijgt de punten er niet meer voor', zegt Janssen. Waren het de Spelen van 2008 geweest, dan hadden ze zeker 4 procent hoger gescoord, denkt Van Grunsven. Daarmee was ze vierde geworden, in plaats van twaalfde.


'De juryleden zijn op mij uitgekeken', zegt ze. Ze probeert het van zich af te laten glijden. In de kür op muziek rijdt ze morgen toch niet om de medailles mee. Salinero een waardig afscheid bezorgen, dat is het enige dat deze Spelen nog telt.


Met zijn 18 jaar is hij de oudste deelnemer die in Londen op stal staat. Ze gunt hem eenzelfde pensioen zoals Bonfire dat na de Spelen van 2004 kreeg. 'Salie stopt zeker', zegt Van Grunsven. En zijzelf? 'Daar ben ik veel te jong voor', antwoordt ze. Niemand die weet of ze het meent.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden