ReportageMigranten in Dover

Wanhoop bij de kliffen van Dover, waar dagelijks tientallen migrantenbootjes aankomen

Een Brits patrouillevliegtuig speurt naar migrantenbootjes bij de Witte Kliffen van Dover. Beeld EPA

Dit jaar zijn er al twee keer zoveel migranten vanuit Frankrijk Het Kanaal overgestoken als in heel 2019. De Britten, voor wie controle over migratie een belangrijk argument voor Brexit is, weten niet wat ze ermee aan moeten. Een verslag vanaf de Witte Kliffen van Dover. 

Na de evacuatie van Duinkerke in 1940 werden de opvarenden van de Little Ships als helden onthaald op het strand van Dover. Tachtig jaar later zorgen migrantenbootjes voor minder geestdrift. ‘Is het soms oorlog in Frankrijk?’, vraagt David zich af, een potige vijftiger die zijn boothuisje aan het opknappen is. ‘Waarom komen ze dan hierheen?’ Elders op het strand bekijkt Debbie, een leraar die met een vriendin en haar dwergkees ligt te zonnebaden, het milder. ‘Je moet wel wanhopig zijn als je huis en haard achterlaat, en met een baby in je arm in een rubberboot Het Kanaal oversteekt.’

Wanhopig is ook de Britse regering aan het worden. Elke zomerdag arriveren er tientallen, soms honderden migranten en asielzoekers op de stranden van Kent, van Deal tot Dover tot Dungeness. De teller staat dit jaar al op meer dan 4.200, nu al het dubbele van het gehele voorgaande jaar. Minister van binnenlandse zaken Priti Patel bracht eerder deze week een bezoek aan Dover, terwijl haar staatssecretaris van immigratiezaken Chris Philp naar Parijs reisde om de Fransen, zonder succes, te smeken iets te doen. Het inzetten van marinefregatten aan Britse zijde is een kwestie van tijd.

Vergeleken met de migratiestromen waar Zuid-Europese landen mee te maken hebben gehad, valt het aantal Kanaalmigranten mee. Het is vooral een emotioneel probleem: de aanblik van ongedocumenteerde migranten uit Afrika en het Nabije Oosten die arriveren bij de iconische, door Vera Lynn lyrisch bezongen witte kliffen. Van ‘Take Back Control’, de kernbelofte van Brexit, lijkt op het gebied van grensbewaking geen sprake te zijn. Het is geen toeval dat het onderwerp afgelopen maanden op de politieke agenda is gezet door de plaaggeest van de Conservatieve regering: Nigel Farage.

Kajaks

De Kanaalcrisis komt niet uit het niets. Al enkele jaren arriveren er migranten en asielzoekers in rubberbootjes en zelfs kajaks. Aanvankelijk ging het vooral om Iraniërs, die hebben geprofiteerd van het, inmiddels teruggedraaide, besluit van Servië om de visumplicht op te heffen. Net als voor veel andere migranten is Groot-Brittannië voor hen het beloofde land en zij hebben vaak ook de financiële middelen om duizenden euro’s aan mensensmokkelaars te betalen. De laatste tijd hebben ook mensen uit andere landen, zoals Irak, Eritrea en Jemen, de middelen om deze route te nemen. De Kanaaltunnelroute is moeilijker geworden.

In Dover en andere kustplaatsjes is het vooral in de ochtenduren, zeker bij vloed, druk omdat de migranten het liefst ongezien, dus in het donker, vertrekken. Soms worden ze teruggestuurd door de Franse kustwacht, maar het komt steeds vaker voor dat de Fransen de bootjes tot halverwege Het Kanaal begeleiden en overdragen aan Britse collega’s. In de haven staan touringcars klaar om de migranten, na registratie, naar hotels te brengen, die vanwege de lockdown toch leeg staan. Daar moet ze hun asielprocedure afwachten. 

‘We maken het ze te makkelijk’, zegt David, terwijl hij onder de brandende zon spaanplaten breekt om deze in een afvalbak te gooien. ‘De minister kwam hier. Wat deed ze? Een video van haar bezoek maken. Onze regering is fucking useless.’ Dit sentiment wordt gedeeld door een kleine meerderheid van de bevolking, zo blijkt uit peilingen. Met name Conservatieve stemmers hebben moeite met de gang van zaken, iets dat Farage aanvoelt. Als een strandjutter loopt hij de kuststreek af, soms in een boot rondvarend om de werkwijze van de kustwachten van beide landen te registreren.

De Britse grenspatrouille met migranten die zijn onderschept terwijl ze van Frankrijk naar Dover vaarden. Beeld AFP

Brexit

De nationale discussie volgt de contouren van de Brexitdiscussie. Voetbalanalist en politiek commentator Gary Lineker vroeg om begrip voor de migranten, terwijl de burgemeester van Bristol ruim behuisde stadsgenoten opriep een migrant in huis te nemen. IJsverkoper Ben & Jerry’s, onderdeel van Unilever, stuurde een reeks tweets de wereld in. ‘Hey, Priti Patel’, stond er onder meer, ‘we denken dat de echte crisis ons gebrek aan menselijkheid is voor mensen die oorlog, klimaatverandering en marteling ontvluchten’. Het bedrijf hekelde de term ‘illegaal’.

‘Ik zou in hun positie misschien hetzelfde doen’, peinst zonneaanbidder Debbie, terwijl enkele Chinese mannen met vishengels en al een rubberboot over de kiezels naar het opgewarmde zeewater slepen. ‘Ik bedoel: op zoek gaan naar een beter leven. En misschien hebben ze wel familie hier wonen. Vanaf de Franse kust moeten de kliffen er op een tropische dag als deze verleidelijk uitzien.’ Haar collega Sam stelt de vraag waar ook de regering mee worstelt. ‘Hoe hou je dit tegen, zeker als de zee zo kalm is? Als je hard optreedt, kunnen er ongelukken op zee gebeuren.’

Farage pleit wel voor zo’n harde aanpak, wijzend op het Australische beleid. Het is onwaarschijnlijk dat de regering-Johnson, rekening houdend met internationale afspraken, die kant op gaat. Om aan te tonen dat het toch echt actie onderneemt, heeft de regering via The Times bekendgemaakt dat veertien kanaalmigranten deze week op een chartervlucht naar Frankrijk en Duitsland zijn gezet, landen waar ze al asiel bleken te hebben aangevraagd. 

De basis hiervoor is het akkoord van Dublin, waarin staat dat in het eerste land van aankomst asiel dient te worden aangevraagd. De Britten kunnen ‘Dublin’ tot het einde van dit jaar gebruiken, wanneer de Brexit-overgangsperiode afloopt. Daarna begint Take Back Control echt. Hoe, dat weet niemand.

VERDRONKEN 

Een van de migranten die vorig jaar met een bootje het Kanaal probeerden over te steken, was de 31-jarige Iraanse psycholoog Mitra Mehrad. Ze sprong bij de kust van Kent uit het krakkemikkige vaartuig, waar ze met negentien anderen op zat, om een baby te redden en verdween. Negen dagen later werd haarlevenloze lichaam gevonden in de Nederlandse wateren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden