Wangedrag vmbo’er voorbode van erger

Vmbo-leerlingen die op school ernstig of veelvormig wangedrag vertonen, zijn vaak ook buiten school betrokken bij ernstige strafbare feiten. Een duidelijk verband tussen de minder ernstige vormen van wangedrag op school en het plegen van strafbare feiten buiten school bestaat echter niet....

Dit zijn de belangrijkste uitkomsten van een onderzoek van het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR) onder tweeduizend scholieren op twaalf Zuid-Hollandse scholen, voornamelijk vmbo’ers. Het onderzoek is donderdag bekendgemaakt.

Scholieren die zich op school in mindere mate misdragen, werden volgens onderzoeker Paul Harland in eerdere onderzoeken vaak ten onrechte vereenzelvigd met de groep die ook buiten school strafbare feiten pleegt. ‘Het is niet allemaal een pot nat. Bijna de helft van de scholieren misdraagt zich wel op school, maar pleegt later buiten school geen strafbare feiten.’

Nog opvallender vindt Harland de groep die zich op school netjes gedraagt, maar buiten de schoolpoort allerlei criminele activiteiten ontplooit; 4 procent van de onderzochte groep.

De resultaten zijn volgens Harland van belang voor het onderwijs, dat zich bij misdaadpreventie en voorlichting vaak richt op alle leerlingen uit een klas. ‘Je maakt dan een verkeerde selectie. Deze vormen van voorlichting kunnen averechts werken bij scholieren die wel vatbaar zijn voor misdaad.’ Volgens het onderzoek telt elke vmbo-klas gemiddeld twee ernstige overtreders.

Het onderzoek laat niettemin zien dat wangedrag op school wel enige signaalfunctie heeft voor criminaliteit erbuiten. Van de leerlingen die zich op school ernstig of veelvormig misdragen, is 28procent betrokken bij ernstige strafbare feiten buiten school. Dat is vier keer meer dan de vmbo-leerlingen die zich niet of weinig misdragen op school.

Jongens plegen vaker ernstige overtredingen dan meisjes. Bij minder ernstige vormen van wangedrag en strafbare feiten is dit verschil tussen jongens en meisjes minder uitgesproken of zelfs afwezig.

Antilliaanse leerlingen gaan vaker dan anderen binnen en buiten school over de schreef. Turkse en Marokkaanse leerlingen scoren over het algemeen beter dan andere groepen, ook autochtone. Harland suggereert dat Turkse en Marokkaanse leerlingen misschien eerder geneigd zijn hun daden te verzwijgen. ‘Statistieken van de politie geven een heel ander beeld.’

Harland benadrukt dat de meeste misdragingen in het klaslokaal van lichte aard zijn, maar dat desondanks de gevolgen hiervan groot zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden