Wahids prestatie

PRESIDENT Abdurrahman Wahid heeft de stormen van kritiek in het Indonesisch parlement doorstaan. Nog voordat één van de afgevaardigden van het Volkscongres de aanval kon openen, had Wahid al zijn excuses aangeboden....

Dat laat zich raden - de combinatie van economische malaise en politieke instabiliteit waardoor Indonesië wordt geteisterd, valt door niemand vlot op te lossen. Niettemin heeft Wahid in de eerste tien maanden van zijn presidentschap getoond dat hij over een groot politiek overlevingsinstinct beschikt. Bovendien heeft hij voortgang geboekt bij het steviger verankeren van de democratie in zijn land.

Zijn politieke talent toonde hij door zijn critici de wind uit de zeilen te nemen - niet alleen door zijn excuses aan te bieden, maar ook door een deel van zijn taken over te dragen aan vice-premier Soekarnoputri. Dat stelt hem in staat meer energie te steken in een van de gevoeligste kwesties, zijn omgang met het leger. Dat heeft altijd een dominante positie bekleed en moet nu terug in het hok en onder democratische controle worden gebracht. Tegelijkertijd heeft Wahid de legertop hard nodig bij zijn streven Indonesië als eenheid te behouden.

Wahid is er door sluw spel in geslaagd zich te ontdoen van de hoogste legerleider, generaal Wiranto, die slechts had toegekeken terwijl zich in Oost-Timor een gruwelijk bloedbad voltrok. Vervolgens heeft de president er op toegezien dat regionale commandanten en andere bevelhebbers zijn overgeplaatst en weggepromoveerd - en dat alles zonder dat er een opstand onder de militairen uitbrak.

Wahid heeft echter nog altijd niet de volledige controle over de strijdkrachten, zo blijkt op de Molukken. Daar spelen de militairen een dubieuze rol in de gewelddadigheden tussen christenen en moslims. Sinds de aankomst van duizenden vechtlustige moslimjongeren uit Java begint de strijd op de Molukken het karakter van een etnisch-religieuze zuivering à la Bosnië te krijgen.

Onder druk van de economische malaise dreigen de interne spanningen in Indonesië zich telkens opnieuw te ontladen in uitbarstingen van geweld. Geweld tegen de etnisch-Chinese minderheid, geweld van moslimseparatisten in Atjeh, geweld van het leger tegen Papoea's die hun vlag hijsen, geweld tegen transmigranten. Het uitgestrekte eilandenrijk dreigt eronder te bezwijken. De broze, bijna blinde Wahid staat voor een enorme taak. Zijn politieke behendigheid biedt niettemin reden voor vertrouwen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden