Wagner ***

Dirigent Nézet-Séguin overspeelt zijn hand met Der fliegende Holländer.

Klassiek

Richard Wagner: Der fliegende Holländer. Solisten, Koor van De Nederlandse Opera, Rotterdams Philharmonisch Orkest o.l.v. Yannick Nézet-Séguin. 15/9

De geboorte van een Wagnerdirigent beleef je niet elk dag. Dus dromden Wagnerliefhebbers zondag op naar de Rotterdamse Doelen. Op het affiche stond Der fliegende Holländer, de romantische opera over een zeebonk die door een Noorse kapiteinsdochter van eeuwig dolen wordt gered. Haar opoffering gaat gepaard met zwiepende stormen en de man die ze kwam bedwingen, heette Yannick Nézet-Séguin.

Het was nét niet zijn vuurdoop in Wagner. Die had de Canadees half augustus al ondergaan met een Lohengrin in Montreal. Toch droeg zijn Rotterdamse optreden de kiem in zich van een historisch moment. De jeugdige Yannick (38) en de oude Richard (200): het recept voor overrompelende opera?

Zo luidde althans de verwachting. En terecht, want Nézet-Séguin, de chef-dirigent van het Rotterdams Philharmonisch Orkest, draait mee in de mondiale top. Volgens sommigen voert hij het kopgroepje van 40-minners in het operavak zelfs aan.

In de ouverture tot Der fliegende Holländer gutste het buiswater alvast de zaal in. Als een diepzeemonster gromde het orkest. 'Johoje! Hallojo!', scandeerden de koormannen van De Nederlandse Opera. Spookweer voor de Noorse kust: dan mogen de decibellen ronken.

Dat zwakt wel weer af, nam je aan op grond van eerdere Nézet-Séguin-directies. Zoals in Verdi's Don Carlo, vorig jaar in Amsterdam: vanuit een mild gekleurd orkest steeg het vocale siervuurwerk op. Een invallende zanger moest er zelfs aan wennen: bij Yannick hoefde hij niet te blazen op stormkracht.

Gek genoeg ontspande Der fliegende Holländer niet. Nézet-Séguin mocht kneden en masseren wat hij wilde, het brijige orkestgeluid slibde dicht. Binnen een halfuur had je er moegeluisterde oren van.

Ook van de zangers trouwens, want die zwoegden alsof aan elke stemband een extra onsje lood hing.

De Zweedse sopraan Emma Vetter plantte als Senta, de kapiteinsdochter, eerder een klank neer dan een personage. Daland, haar vader, bokste via de riante vertellerskeel van Franz-Josef Selig vooral op tegen het orkest. Jevgeni Nikitin kreeg als Vliegende Hollander gaandeweg een vermoeide intonatie. En zelfs de genuanceerde Frank van Aken, eindelijk in Nederland, ontkwam als jagersman Erik niet aan krachtpatserij.

De vraag luidt waar het wringt tussen Wagner en Nézet-Séguin. De akoestiek van de Doelen? De dirigent heeft er eerder ragfijne orkestrale webjes gesponnen.

Een overmaat aan helle strotten? Hij had ze maar hoeven dimmen. De wil om Wagner als volbloed romanticus te portretteren? Waarom lukte het met Verdi dan wel?

Een speculatie: met Der fliegende Holländer heeft Nézet-Séguin zijn hand overspeeld. Als chef met verplichtingen in Rotterdam, Philadelphia en Montreal heeft hij misschien te enthousiast toegegeven aan zijn Wagnerkoorts. De Canadees lonkt naar het Wagnermekka Bayreuth, hij maakt er geen geheim van. Maar met twee Wagners in twee maanden loopt deze novice nogal hard van stapel.

En dan was er nog de film van de Australische video artist Shaun Gladwell. Een opera lang wemelde boven het orkest de oogverblindende Australische kust. 'U hoeft er niet per se naar te kijken', zei de kunstenaar in een woord vooraf. Duinhellingen, meeuwenkolonies, mannen met surfplanken en toortsen: inderdaad, het leidde alleen maar af.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden