Wacko Jacko

De Volkskrant opende vrijdag de krant met de dood van Michael Jackson. Ik was nooit een fan van Jackson. Toen hij in 1979 met zijn discoplaat Off the Wall kwam, luisterde ik naar de bombastische symfonische rock van Genesis....

Die trippelde tenminste niet zo raar over het podium, maar stond gewoon stoer op zijn gitaar te rammen en ballads te zingen vol rauw liefdesverdriet.

Ik vond Jackson een creep, met zijn pretpark Neverland en zijn pedofiele neigingen. En met dat rare neusje en die gebleekte huid. Voor mij was hij veel meer Wacko Jacko dan King of Pop.

En desondanks vond ik het niet vreemd dat de dood van Jackson door de Volkskrant als het grootste nieuws van de dag werd beschouwd. Dat was namelijk ook zo.

Bij mij is Jackson nooit meer over het afschuwelijke zeurlied Ben uit 1970 heengekomen. Altijd, ook toen hij op de maan liep omdat hij ons was ontstegen, zag ik dat kleine rotkereltje voor me met zijn ellendige gejammer over Ben.

Dat was natuurlijk kinderachtig en kortzichtig en het weerhield me van aanschaf van de lp (een soort zwarte cd, maar dan groter) Thriller. Waarmee ik totaal naast de popgeschiedenis zat.

Later werd ik gelukkig bevestigd in de opvatting dat we hier hadden te maken met een ziektegeval.

Maar toen ik in de nacht van donderdag op vrijdag het bericht van Michael Jacksons dood las, was ik geraakt. Dat je even in gepeins verzinkt en alle irritante herinneringen aan een gestoorde zonderling nog eens liefdevol de revue laat passeren.

Ergens in de rouw om een icoon zit ook iets van teleurstelling: we dachten dat hij mogelijk onsterfelijk zou zijn. Met hem of haar sterft een illusie en met de herinneringen tevens een klein stukje van onszelf.

Er bestaat een vorm van roem die is losgekoppeld van zijn oorsprong. De roem is een zelfstandig fenomeen geworden, beroemd zijn de voornaamste bezigheid van de beroemdheid.

En ondanks de enorme afstand tot zijn publiek, is de beroemdheid heel erg dichtbij. Dat heeft religieuze kanten; het lijkt op de verering die Maria, de moeder van Jezus, ten deel valt in de katholieke kerk. Heel ver weg, achter de sterren en nog verder, maar voor miljoenen mensen veel dichterbij dan de buurvrouw.

Bij iconen is de reactie op hun dood bijna instinctief: ons overkomt iets groots en droevigs en iedereen lijkt dat ook direct te beseffen. Toen in 1997 de koninklijke nietsnut prinses Diana overleed, zag je dat fenomeen scherper dan ooit. Er was bespiegeling noch afweging maar onmiddellijke grote rouw: ons was een icoon ontvallen.

Is er een andere popster wiens overlijden straks opening Volkskrant is? Madonna misschien. Mick Jagger mogelijk. Maar het verscheiden van Bob Dylan en Paul McCartney waarschijnlijk al niet meer. Neil Young ook niet, Bruce Springsteen evenmin. Hun roem heeft zich niet losgezongen van hun activiteiten, een absolute voorwaarde voor het icoonschap.

Jackson had het stadium van de autonome roem allang bereikt, hoe dubieus ook. Dat hij onlangs een nieuwe reeks concerten aankondigde, klopte eigenlijk niet. Het zou hem kleiner hebben gemaakt. Vermoedelijk is hij juist op tijd overleden.

Een vriendin van mij vertelde hoe haar zoontje van 11 vorig jaar Thriller kocht en helemaal stukdraaide. Dan heb je toch iets heel erg goed gedaan, als artiest.

Morgen schaf ik hem alsnog aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden