Wachtlijsten even lang ondanks forse groei ingrepen

In de ziekenhuizen zijn de afgelopen vier jaar veel meer patiënten behandeld dan daarvoor. Dat kon dankzij de extra 650 miljoen gulden die beschikbaar was voor het wegwerken van de wachtlijsten....

Het onderzoeksbureau Prismant, dat donderdag de cijfers over de fondsen voor de wachtlijsten publiceerde, ziet drie oorzaken voor dat tegenvallende resultaat. Ten eerste is dat de sterk stijgende vraag naar behandeling. Ten tweede het personeelstekort, en ten derde het ontbreken van een rechtstreeks verband tussen het aantal extra operaties en het aantal patiënten dat van de wachtlijst kan worden geschrapt. Een patiënt die geopereerd wordt, stond misschien helemaal niet op een wachtlijst, of ergens anders dan bij het ziekenhuis waar hij werd behandeld, schrijven de onderzoekers.

Een heldere registratie van wachtlijsten en -tijden is noodzakelijk om de problemen te kunnen oplossen, aldus Prismant. De registratie moet ook beschikbaar zijn voor beleidsmakers, patiënten en onderzoekers.

Onontbeerlijk is ook dat de ontwikkeling van de behoefte aan zorg goed kan worden voorspeld. Dat is nu niet zo. Zo is bijvoorbeeld niet precies bekend hoeveel patiënten wachten op een nieuwe heup of knie.

Een ander voorbeeld is de wachtlijst voor staaroperaties. Die bleek veel langer te zijn dan op grond van alleen de vergrijzing van de bevolking verwacht kon worden. Blijkbaar worden patiënten met staar nu eerder voor een operatie aangemeld dan vroeger.

Het gezichtsvermogen van de patiënten die tegenwoordig op de wachtlijst staan, is veel beter dan van de staarpatiënten die voorheen op de lijst terecht kwamen. Zo werden in de jaren 1997, 1998 en 1999 in totaal 35 duizend extra staaroperaties uitgevoerd. Het enige effect was dat de wachtlijst niet langer werd.

Dat de wachtlijstregistratie te wensen overlaat, blijkt uit de vele tabellen van Prismant die zijn gebaseerd op gegevens over maximaal 60 procent van het aantal ziekenhuizen. Zo gaven nog geen 60 (van de ruim 100) ziekenhuizen antwoord op de vraag hoeveel mensen op de wachtlijst stonden bij orthopedie. Het aantal wachtenden voor chirurgie werd door 61 ziekenhuizen gemeld en een even groot aantal meldde het aantal patiënten dat op een staaroperatie wacht.

Op grond van die cijfers heeft Prismant berekend dat er in april van dit jaar bijna 161 duizend patiënten op een wachtlijst stonden, van wie er dertigduizend wachten op een staaroperatie. Voor orthopedie en chirurgie (zoals liesbreuken en galblaas) was het aantal wachtenden even groot. Daarna volgt plastische chirurgie met 20 duizend wachtenden. De wachttijd daarvoor is veruit het langst van alle specialismen: 30 procent van de patiënten wacht langer dan een jaar op een opname

De onderzoekers constateren met enige verbazing dat 35 procent van de algemene ziekenhuizen vorig jaar naast de wachtlijstgelden ook 'eigen geld' inzette om het aantal operaties te vergroten. Ruim driekwart van de ziekenhuizen stelde op eigen kosten nieuwe specialisten aan. De directie van de Isalaklinieken in Zwolle haalde vorig jaar 4 miljoen gulden uit de reserves. Dat was volgens bestuurder J. Sindram nodig omdat het wachtlijstfonds onvoldoende bleek om het aantal operaties fors op te voeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden