Column

Wachten op knettermoment tussen Asscher en Samsom

Wie bij de PvdA gaat winnen staat wel vast.

Iedereen doet hartstochtelijk mee aan het lijsttrekkersspel.Beeld anp

Bij de entree naar het lijsttrekkersdebat tussen Diederik Asscher en Lodewijk Samsom, dat hoe dan ook zal knetteren, wacht een partijbaron me op. Met open armen en gebalde vuisten is de oude baas Pieter Jelles Troelstra present; jonge medewerkers van het partijbureau verkopen hem trots in een kraampje met boeken en pamfletten.

De Internationale zou nu mooi klinken, kaatsend tussen de ijzeren dakbalken van het oude fabrieksgebouw, gezongen door Lodewijk Samsom en Diederik Asscher tegelijk.

Eigenlijk kom ik niet voor het lijsttrekkersdebat maar voor de Jonge Socialisten die hier hun jaarcongres houden, in de vooringenomen veronderstelling dat het ze droef te moede is. Gelukkig loop ik recht in de armen van Lieke Kuiper, Jonge Socialist sinds haar 14de en nu landelijk voorzitter. Ze vertelt dat ze als kind veel in het ziekenhuis lag, en daar een meisje met arme ouders ontmoette. Die ouders konden ternauwernood de bus betalen om hun dochter te bezoeken. 'Toen wist ik: als ik weer beter ben, wil ik de ongelijkheid in Nederland kleiner maken.'

Prima profiel voor een GroenLinkser, zeg ik flauw, want dat is toch de anti-ongelijkheidsjongerenpartij van het moment. Die staat op vijftien zetels, de PvdA op tien. Zelfs Henk Krol is groter. Maar Lieke geeft geen krimp. 'Ik geloof dat de PvdA bezig is met álle groepen in de samenleving. GroenLinks - die neigt zich toch meer te richten op eh, yupperige mensen.'

Mijn eigen vooroordeel gelogenstraft tref ik vervolgens alleen maar onbezorgde mensen, die hartstochtelijk meedoen aan het lijsttrekkersspel. Ze dragen sjaals voor Diederik Asscher of voor Lodewijk Samsom, en houden, heel Amerikaans, bordjes omhoog met de naam van hun voorkeur.

Het voordeel van de underdogpositie is dat je beter je best gaat doen, zegt Lieke. Niemand die ik spreek is benauwd voor wat er komt. Over de fragmentatiebom die de politiek geworden is gaat het niet, over de aantrekkingskracht van het conservatisme evenmin, en ook niet over de schade van de compromispolitiek. 'Mensen van buiten zijn vaak pessimistischer', zegt Jonge Socialist Alexander Wijting in de boekenstal. Op het podium laat Lodewijk Samsom één keer het woord 'Trump' vallen - in een bijzin.

Lieke Kuiper, landelijk voorzitter van de Jonge Socialisten.

Voor de sociaal-democraten gloort een eigen snelweg naar succes, verlicht door Troelstra, Drees en Den Uyl. 'Wij hebben', zegt de Jonge Socialist Constantijn van der Eijk, 'anders dan veel andere partijen een geschiedenis. Uiteindelijk veert de partij weer op. Altijd.' Constantijn komt uit Zwolle, waar twee weken geleden een gloednieuwe afdeling van de Jonge Socialisten is opgericht. En dat voor zo'n oude partij. Vol bravoure lopen ze de lijsttrekkersdebatten af - ze zijn trouwens voor Lodewijk Samsom.

Bij de vorige verkiezingen, vertelt Diederik Asscher losjes op het podium, 'hadden alle columnisten ons al afgeschreven'. En dus. 38 zetels. 'En we hebben nog vier maanden.'

De pers wacht op het knettermoment: een sneer, een douw, een snauw, een wig, maar vooralsnog blijven Diederik Asscher twee toffe jongens op een zeepkist die kunnen praten zonder ademhalen. Het moet ingewikkeld zijn om een moment van onenigheid te vinden, net genoeg om de nieuwsjongens tevreden te stellen, en net te weinig om ruzie te krijgen. Ze kijken naar elkaar als wielrenners uit dezelfde ploeg met de streep in zicht - wat was er ook alweer afgesproken?

Samen verkopen ze soepel teflonpannen. De hele aarde en alle problemen in een baan eromheen kneden ze tot overzichtelijke topics. Hun zaterdag moet trouwens nog beginnen: Lodewijk heeft een heel programma elders in het land, en Diederik is permanent op tournee. Die schudt nog mensen in zijn slaap de hand.

De oude baas Pieter Jelles Troelstra is ook present.

Voor de zomer al vertelde iemand die het weten kan me over dit scenario: een lijsttrekkersverkiezing zet de lampen op de partij en dan komt alles weer goed. Maar ze vertelde ook dat wij als buitenstaanders te veel in scenario's denken: wat er in de partij gebeurt komt veelal rommelig en ad hoc tot stand.

Gelukkig hebben ze altijd Pieter Jelles Troelstra nog, die waakt over de verworpenen.

Komt dat knettermoment. Het is een kleine knetter, maar genoeg om het nieuws te halen. Lodewijk Samsom zegt iets over Diederik Asscher. 'Opnieuw in aanvaring', schrijft het AD, en volgens De Telegraaf is het er 'hard aan toegegaan' - ik ben kennelijk in slaap gevallen. De fotografen hebben moeite een foto te maken waaruit iets spreekt van een matpartij - maar het lukt. Mooi zo. De inhoud is dan al door een groot oud raam naar buiten gevlogen.

Bij de PvdA weet je het nooit. Maar Lodewijk Samsom gaat winnen, dat staat vast.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden