'Waarschijnlijk gaat het om het materiaal'

De overvallers van het Catharijneconvent gaat het waarschijnlijk alleen om het vergulde zilver en de diamanten van de gestolen sierbeker.

'Het gaat om een 18e eeuwse zilveren vergulde stralenmonstrans, rijk versierd met diamanten. Een absoluut topstuk binnen onze collectie', zegt Marieke van Schijndel, algemeen directeur van het Catharijneconvent. Het Utrechtse museum werd dinsdag door twee mannen overvallen. De buit: een religieus siervoorwerp waarin een hostie wordt bewaard. Verzekerde waarde: een kwart miljoen euro.


Woensdag maakte de politie bekend dat de overvallers, na een worsteling met de aanwezige beveiligers, een deel van de monstrans achterlieten. Die worsteling is een stijlbreuk, want voor de rest vertoont de roof opmerkelijk veel gelijkenis met eerdere kunstroven in Nederland, zoals een inbraak in het Museum Gouda van maart vorig jaar. Ook daar stalen twee mannen een monstrans.


'Het is zeker een onderzoek waard of deze roof in een groter perspectief is te plaatsen', zegt directrice Van Schijndel. 'Het blijft natuurlijk speculeren', geeft ze toe, 'maar de monstrans is onverkoopbaar. Het zal de rovers om de diamanten gaan.'


Verzekeringsexpert Frank Heerkens Thijssen beaamt dat vermoeden. Volgens hem zijn er twee type kunstrovers. Het ene type probeert de gestolen kunst door te verkopen, het andere type gaat puur voor het materiaal. 'De monstrans lijkt een voorbeeld van dat tweede type', zegt Thijssen. 'Ik ben bang dat de dieven de diamanten en het edelmetaal los te koop aanbieden.'


Ook Heerkens Thijssen ziet parallellen met eerdere kunstroven. In 2007 werden bijvoorbeeld zeven bronzen beelden gestolen uit de tuin van Singer Museum in Laren. Een van die beelden was een afgietsel van De Denker van Rodin. Heerkens Thijssen: 'Voor een dief maakt het niet uit of het een Rodin is, of een regenpijp. Het gaat puur om het materiaal.'


Sindsdien zijn er meerdere kunstroven geweest waarbij de materiële waarde de belangrijkste drijfveer leek voor kunstrovers. Twintig zilveren voorwerpen werden ontvreemd uit museum Huis Doorn. Eenzelfde roof vond plaats in Kasteelmuseum in Boxmeer.


De gekozen methode bij de roof in het Catharijneconvent, een zogenaamde hit and run-inbraak, doet denken aan de overvalsgolf die juwelierszaken twee jaar geleden trof. Volgens Ben Rovers, criminoloog en co-auteur van het boek Overvallen in Nederland, duidt het gestolen object er op dat deze criminelen in een hoger segment opereren dan juwelierovervallers. 'Voor een museumroof is meer kennis nodig', zegt Rovers.


'Er is een verschil in werkwijze. Juweliers worden vaak overvallen. Dit zijn, juridisch gezien, inbraken. Bij een kunstroof wordt niemand bedreigd. Ik heb de indruk dat overvallers uit het lagere segment minder snel een museum overvallen. Vooral omdat ze daar zelf minder snel komen.'


Rovers sluit niet uit dat er verbanden zijn tussen de verschillende museumroven. Hij gebruikt het woord copycat. 'En dan geen door de media ingegeven kopiegedrag. Het ligt voor de hand dat het om mensen gaat die in hetzelfde netwerk zitten.'


DE MAKER VAN DE ROOFFOTO

Evert Kronemeijer (55, hoofd administratie), maakte dinsdag de foto (zie boven) van de overvaller van Museum Catharijneconvent. Hij overwoog meteen de politie bellen, maar vond het slimmer om snel foto's te maken van de dief. 'Toen de man eenmaal binnen was, ging hij de trap af richting de schatkamer van het museum. Hij was met een hamer een van de vitrines aan het inslaan. Toen heb ik mij in een hoekje opgesteld in het trapgedeelte, waar hij weer langs zou moeten om weg te komen. Daar heb ik foto's van hem gemaakt met de monstrans in zijn armen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden