Weblog

Waarom zwijgt schrijfster Adichie over haar succes bij Beyoncé?

Beyoncé gebruikte een tekst van de Nigeriaanse schrijfster Chimamanda Ngozi Adichie op haar nieuwe album. Waarom wil Adichie daar geen woord over zeggen?

Beyoncé zingt Flawless (met een fragment van Adichie) tijdens haar Mrs. Carter Show World Tour in Manchester op 25 februari 2014. Beeld ap

Wat vindt de Nigeriaanse schrijfster Chimamanda Ngozi Adichie er zelf eigenlijk van dat superster Beyoncé fragmenten uit een lezing van haar heeft gebruikt in het nummer ***Flawless? Ze was eind februari in Nederland en ik sprak haar voor een Volkskrant-interview. Op bovengenoemde vraag antwoordde ze: 'Ik wil er niets over zeggen.' Bij een beetje verbaasd doorvragen reageerde ze met stilzwijgen en een onverbiddelijke glimlach.

Ook tegen Seada Nourhussen van Trouw hield ze het bij 'geen commentaar'.

Zo blijft het gissen waarom Adichie er het zwijgen toe doet. Is er een controverse? Is ze niet tevreden met de onverwachte reclame voor haar boek Amerikanah? Is ze aangevallen? Heeft ze contact met Beyoncé of niet?

Album een sensatie
De Amerikaanse popster gebruikte Adichie's tekst voor ***Flawless op het album 'Beyoncé' dat zij in eigen beheer uitbracht op iTunes in december. Onder fans zorgden het album en de videoclips voor een sensatie. Ook in de Volkskrant werd de muziek bejubeld. Beyoncé sampelde fragmenten uit een lezing, die Adichie vorig jaar in Groot-Brittannië hield met de titel: 'We should all be feminists'.

Bij Beyoncé begint Adichies tekst (het lijkt met de muziek meer een gedicht) zo:

We teach girls to shrink themselves,
to make themselves smaller.
We say to girls:
you can have ambitions,
but not too much.

Meteen nadat het album op iTunes te krijgen was, begon op Amazon Adichie's boek Americanah te stijgen op de lijst best verkochte boeken. Dat stelde het maandblad The Atlantic vast. Binnen een maand steeg de toch al succesvolle roman (een van de tien beste boeken van 2013 volgens The New York Times) van plaats 861 naar 179.

Het serieuze tijdschrift Foreign Policy, dat de Nigeriaanse schrijfster op zijn lijst invloedrijkste denkers van 2013 had staan, was geschokt. Beyoncé's sexy onderwerping aan de lusten van de man in andere clips vindt het blad niet te rijmen met het feminisme van Adichie.

De popster begrijpt helemaal niets van het feminisme van Adichie en in de gesampelde tekst gaat het hele genuanceerde en prikkelend onorthodoxe feminisme van de Nigeriaanse schrijfster verloren, vindt Catharine Traywick. Haar lezing is grappig door de voorbeelden van alledaags seksisme. De pogingen van Beyoncé om een vorm van feminisme te koppelen aan haar stereotype sexy vrouwengedrag vindt Traywick een lachertje.

De zangeres zelf zei dat ze zoekend op YouTube naar een tekst over vrouwelijkheid voor haar muziekstuk diep onder de druk was van Adichies redevoering. 'Alles wat ze zei, is precies zoals ik het voel. Mijn boodschap op dit album is het vinden van schoonheid in onvolmaaktheid.'

Miljoenenpubliek
Dankzij Beyoncé heeft een miljoenenpubliek in de wereld voor het eerst gehoord van Chimamanda Ngozi Adichie. Sommigen van hen hebben een boek van haar gekocht. Hoe groot het effect is, blijft raden. Voor de Nederlandse vertaling was er geen opvallende stijging in de verkopen als mogelijk gevolg van het Beyoncé-effect, volgens een woordvoerster van uitgeverij De Bezige Bij.

Heeft Beyoncé de schrijfster gebruikt om haar imago op te vijzelen, zoals Foreign Policy suggereert? En lijdt het aanzien van Adichie bij de intellectuele elite, die haar grootste lezerspubliek vormt, onder de associatie met de stoeipoesclips?

De Nigeriaanse schrijver Helon Habila was eind februari ook in Nederland. Ik vroeg hem wat hij ervan vond. Habila zei: 'Zijn we al zo diep gezonken met de literatuur dat een roman van Chimamanda populair moet worden via een complete idioot als Beyoncé!'

Maar het is de vraag of dit een veel voorkomende reactie is van vrienden van Adichie. Zolang ze zelf zwijgt, zullen we het niet weten.

Eigenlijk vind ik onderstaande cover van ***Flawless beter bij haar passen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.