Column

Waarom zwijgt de topbestuurder?

Vorige week debatteerden bij Pauw twee rechtse roeptoeters - onder wie uiteraard de bij het televisiemeubilair behorende Jort Kelder - over de openbaarheid van het belastbare inkomen. Ze konden alles uitkramen wat ze wilden (net zoals Johan Derksen en Peter R. de Vries, de andere hotemetoten van de kletsende klasse), want ze hebben geen achterban aan wie ze verantwoording hoeven af te leggen voor eventuele onzin.

Jort Kelder.Beeld anp

Vakbondsbonzen halen zelden meer de kletsprogramma's, laat staan captains of industry. Ze zijn te kleurloos. Hun opvattingen zijn te genuanceerd. Ze kunnen niet vrijuit lasteren en beledigen zoals de beroepskletsers.

Ooit leidden Gerrit Wagner (Shell), Wisse Dekker (Philips) en Anton Dreesmann (Vendex) het maatschappelijk debat. Ze hadden vele naar hen genoemde commissies die gevraagd en ongevraagd adviezen gaven over de loon- en prijsspiraal , onderwijs, zorg en koopkracht. Daarna kwamen mensen als Cor Boonstra (Philips), Morris Tabaksblat (Unilever), Aad Jacobs (ING) of Jeroen van der Veer (Shell) nog weleens naar een studio. Maar nu moet een topman al ex zijn voordat hij wordt gevraagd. De rest wordt niet uitgenodigd of durft niet. Of het is een combinatie van die twee. Ze worden niet gevraagd omdat ze alleen komen als ze niets hoeven te zeggen.

Topmanagers zijn in deze tijd vooral mensen geworden die geen brokken willen maken. In de afgelopen zeven jaar zijn zoveel topshots door schandalen als dieselgate - of welke andere gate dan ook - van hun voetstuk gedonderd dat het nu zaak is de risico's te beperken en de aandeelhouders te behagen zonder dat het leidt tot maatschappelijke ophef. Wat gisteren nog gewoon gezegd kon worden, kan morgen fout zijn. Ondernemen is voorzichtig laveren geworden. Daarom wordt er ook zoveel geld binnen bedrijven opgepot.

Risico-aversie is het nieuwe parool. En daaronder valt ook het tot een minimum beperken van het aantal publieke optredens. Hoogstens kunnen na een gedegen mediatraining nog wat algemeenheden worden verteld, zoals voetbaltrainers - 'deze nederlaag moeten we snel vergeten' - gewend zijn te doen. Maar behalve als het de kroonprinses is - ' want ik heb nog niet alles gezien' - luistert daar geen hond naar.

Weinig mensen kennen het gezicht van de Philips-topman die bezig is de erfenis van Gerard Philips van de hand te doen. Even onbekend is de Rabo-bestuursvoorzitter die de bankkantoren in zoveel plaatsen laat sluiten, of de Heineken-baas die tot ergernis van artsen de jeugd in staat stelt zich op zaterdagavond in een coma te zuipen.

Zij zijn de mensen die daadwerkelijk gaan over flexibilisering of een vaste dienstbetrekking, meer of minder loon, innovatie of stagnatie, en belastingontwijking of het volle pond betalen.

Voorlopig is het woord daarover aan Jort Kelder en Johan Derksen - mensen die er niet over gaan.

Reageren?
p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden