Waarom zo bescheiden over de oudste boot?

Voor het eerst in het vernieuwde Drents Museum hoor ik achter me: 'Mam, de oudste boot ter wereld!' Ik draai me om en zie een moeder teruglopen naar de vitrine die ze al was gepasseerd.


Laat dit even doordringen, de oudste boot, niet van Drenthe, niet van Nederland, nee, van de wereld. Dus ook van Chili en China.


Het betreft de in 1955, bij het afgraven van veen, in het veenmoeras van Pesse gevonden boomstamkano. Pesse, een gehuchtje bij Hoogeveen. De kano is een bron van (soms apocriefe) verhalen. Zo zou hij in 1955, bedolven onder de turf, onopgemerkt door een vrachtwagen zijn afgevoerd. Toen de kano van de vrachtwagen afdonderde, werd hij door een oplettende voorbijganger opgemerkt en geconserveerd in de koelcel van een slachthuis.


En nu ligt-ie daar ietwat achteloos in het zaaltje met archeologische vondsten. Het staat er inderdaad bij, in bijzonder kleine letters, 'de oudste boot van de wereld'. Tienduizend jaar oud, om precies te zijn.


Het moet maar eens gezegd worden: ik verbaas me er mateloos over dat wij de oudste boot ter wereld bezitten en dat deze in een museum in Assen ligt met daarbij een ultraklein infobordje.


In de Canon van Nederland? Prominent op het 2 euro-muntstuk? Nee, bepaald niet. Hoe kan het dat zo'n waanzinnig object zo'n schimmig bestaan leidt?


Niet dat het Drents Museum schimmig te noemen is. Ergens in de jaren negentig gebeurde daar iets bijzonders. Klaarblijkelijk zat de juiste groep mensen bij elkaar om een museum een succes te laten worden. Het heeft een podium geboden aan spraakmakende exposities: het Chinese terracottaleger, 100.000 jaar seks en onlangs de Sovjet-mythe. Deze tentoonstellingen hadden een uitstraling die het toch tamelijk ingeslapen Assen ver overstijgt.


De behuizing is er ook naar. Smaakvolle nieuwbouw, mooi ingepast in een historische omgeving.


Wat is het dan met die boot? Zijn wij zo bescheiden? Of is het de discussie rond de boot die het voorwerp enigszins verdacht heeft gemaakt?


Zo scheen hij niet te kunnen varen, of het zou eigenlijk een varkenstrog zijn. Die verhalen zijn we voorbij: de boot vaart en de varkens vraten gewoon van de grond. In de archeologie brengen we kleine verhalen groot.


De vondst van de oudste kip van Nederland haalt de landelijke dagbladen. Maar de grootste verhalen krijgen we klein. In Assen ligt de oudste boot ter wereld, in de archeologiezaal in de kelder bij de afdeling prehistorie rechts onderaan de trap.


Dat moet anders.


Ivar Schute, Leiden, is archeoloog

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden