Waarom zijn die bewakingsbeelden zo slecht?

Rechercheurs in series als CSI hebben het maar makkelijk. Als die beelden van een moord of bankoverval willen bekijken, gaan ze ermee naar handige nerds die met hightechcomputerapparatuur korrelige gezichten digitaal uitvergroten en haarscherp maken.

De vliegtuigkapers van 9/11 op luchthaven Portland in Maine in 2001. Beeld Getty Images
De vliegtuigkapers van 9/11 op luchthaven Portland in Maine in 2001.Beeld Getty Images

Dat de werkelijkheid anders is, tonen de beelden gemaakt op Zaventem van de verdachten, kort voor de aanslag op de Brusselse luchthaven. Waar gaat het mis? Een expert noemt het 'belachelijk' dat een luchthaven zulke matige apparatuur gebruikt.

Digitaal zoomen

De meeste bedrijven die bewakingscamera's laten installeren, hebben geen idee wat ze aan het doen zijn, zegt Richard Lezer, directeur van Zwanenburgse bedrijf FR Security. Een veelgemaakte fout is bijvoorbeeld dat digitaal wordt ingezoomd, zoals bij CSI. Veel oudere beveiligingscamera's gebruiken nog het oude D1-formaat uit het vroegere PAL-tijdperk, zegt Lezer. 'Dat beeld heeft minder pixels en als je dat gaat uitrekken naar full hd, wordt het resultaat vaak alleen maar minder', zegt Lezer. Wil je het goed doen, dan moet je optisch zoomen. Met het objectief dus, en niet achteraf digitaal.

Daders van de aanslagen in Parijs in november vorig jaar. Beeld AFP
Daders van de aanslagen in Parijs in november vorig jaar.Beeld AFP

Bewegingsonscherpte

Een nog groter probleem. Onder goede lichtomstandigheden en bij stilstaande onderwerpen zijn de beelden van bijna alle beveiligingscamera's prima. Maar boeven staan zelden stil en criminaliteit gebeurt meestal niet als de zon hoog boven de kim staat. Bij weinig licht presteren bewakingscamera's een stuk slechter. Dit komt doordat veel digitale apparatuur 25 of 50 beelden per seconde schieten. Dat betekent, zegt Lezer, dat iemand die gewoon loopt, ongeveer 6 centimeter per opgenomen beeld aflegt. 'Dat levert dus enorme onscherpte op. Dat zie je ook bij de Brusselse beelden.'

Op luchthavens is doorgaans genoeg licht om met een goede camera een sluitertijd van eenduizendste seconde te gebruiken. Dan bedraagt de bewegingsonscherpte van lopende mensen nog maar 2 millimeter. 'Dat ervaren we als scherp', aldus Lezer. Om bij deze sluitertijd te kunnen filmen is veertig keer meer licht nodig, of een camera die veertig keer lichtsterker is. Dan is een goed objectief nodig. Zelfs bij een zeer lichtsterk objectief gaat onderweg 80 procent van het licht verloren. Bij een goedkopere lens, kan dat zomaar oplopen tot 97 procent, zegt Lezer.

Een van de bomaanslagplegers tijdens de marathon van Boston in 2013. Beeld REUTERS
Een van de bomaanslagplegers tijdens de marathon van Boston in 2013.Beeld REUTERS

Full hd

Full hd is een andere doorn in het oog van de beveiligingsexpert. 'Full hd wordt gepresenteerd als de oplossing voor alle problemen, maar dat is flauwekul', vindt Lezer. Reken maar even mee, zegt hij. Stel dat je een flinke deurdoorgang van twee meter breed filmt. Dan heb je tweeduizend pixels per twee meter, ofwel: elke pixel toont een detail van 1 millimeter. 'Als je in plaats van hd de helft gebruikt, hou je dus details van 2 millimeter over. Niemand die het verschil ziet.'

Terwijl er fikse nadelen zitten aan hd, doordat er veel meer elektrische verbindingen moeten worden gelegd op de beeldsensor. Daardoor blijft er minder ruimte voor de lichtgevoelige delen. Ook zijn de pixels ruim twee keer zo klein, waardoor er minder licht op valt en het probleem van de bewegingsonscherpte eerder opspeelt. 'Dat hele hd is vooral verkopersgeiligheid', zegt beveiligingsexpert Richard Lezer.

Zelfmoordterroristen in de Londense metro in 2005. Beeld AFP
Zelfmoordterroristen in de Londense metro in 2005.Beeld AFP

Compressie

Om bewegend beeld te kunnen versturen, wordt het vaak digitaal ingepakt, waardoor minder data nodig zijn. Handig voor livebeelden, maar je moet ook altijd ergens de ongecomprimeerde beelden opslaan, zodat later, als je de stills wilt terugkijken, de kwaliteit optimaal is. Dat is bij de Brusselse beelden niet het geval: in de gezichten van de verdachten zijn rafelige compressiefouten zichtbaar.

Lezer noemt het merkwaardig dat een kwetsbare publieke instelling als een luchthaven kennelijk zulke matige bewakingscamera's gebruikt. 'In feite is het belachelijk. Als er mensenlevens in het spel zijn, zou je ervoor moeten zorgen dat ook dit goed geregeld is, net als de bagageafhandeling.' Hij pleit voor betere regelgeving. 'Als we dat wel doen voor brandveiligheid, waarom dan niet hier?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden