Column

Waarom zijn de vakbonden zo stil?

Lidmaatschap van de vakbond is voor bankiers wat lidmaatschap van een schietvereniging is voor pacifisten. Als er al iemand is die bondscontributie overmaakt, is het beter op de werkvloer daarover te zwijgen, omdat hij anders zijn lunch in het bedrijfsrestaurant aan een eigen tafeltje moet nuttigen.

Gerard van Hees van FNV Finance staat de pers te woord. 'We hebben niet de illusie dat we bij banken een staking kunnen organiseren'. Beeld anp

In België willen de bonden nog wel iets wilds roepen bij een grote banksanering. Maar in Nederland heerst vooral begrip. Dankzij de lage organisatiegraad van 10 tot 15 procent onder bankemployés kunnen de bonden toch weinig uitrichten en heeft de directie bij saneringen de vrije hand. Daarom is ING in Nederland veel verder met de digitalisering van het bankwezen dan in België.

Als een industrieel bedrijf als Tata Steel hier een reorganisatie wil doorvoeren, moet het bedrijf duidelijk maken dat het water aan de lippen staat. Daar is nog één van de drie werknemers lid van de bond.

En dan nog kost het maanden, zo niet jaren van overleg voordat een stafdienst kan worden opgeheven of een ploeg in de staalfabriek vanwege automatisering kan worden ingekrompen. 'Banken kennen geen syndicalistische traditie. Daar houd je geen kantinebijeenkomsten. We hebben niet de illusie dat we daar een staking kunnen organiseren', erkent FNV'er Gerard van Hees.

Bij reorganisaties in de industrie wordt de directie door boze kaderleden minimaal voor het oog van televisiecamera's fel de les gelezen. Bij banken wordt hoogstens met collega's gemopperd bij de koffieautomaat en moet de zorg vooral in de privékring worden gedeeld.

ING staat allesbehalve het water aan de lippen. De bank maakte in het tweede kwartaal 1,4 miljard euro winst. Niettemin sneuvelen nu 7.000 banen. Afslankingen zijn te verdedigen. Mensen komen veel minder frequent naar de balie. Ze doen hun bankzaken online. Wie een krediet wil, moet online een formulier invullen. Beleggingen worden gedaan door computerprogramma's die veel sneller op nieuws reageren dan mensen. Wie de beste spaarrekening zoekt, wordt in de wachtrij gezet van een call-center waar bijklussende studenten antropologie binnen 30 seconden een al door de computer geselecteerd antwoord geven. Alleen wie met tonnen aanklopt, kan persoonlijke service krijgen van een private banker.

Er is wat te zeggen voor een kleiner bankbedrijf. Maar de banken buitelen nu over elkaar heen in een race wie het snelst saneert, om hun aandeelhouders optimaal te bedienen. De vakbonden mogen hoogstens meedenken over een sociaal plan. En met zo weinig leden is dit ook het maximaal bereikbare.

In het verleden hoefden bankemployés zich niet te organiseren - ze hadden immers een baan voor het leven. Nu wordt in deze sector sneller gesaneerd dan in de industrie ooit mogelijk werd geacht.

Bankmedewerkers zouden een vuist moeten maken en zich moeten organiseren. Over pacifisten wordt heengelopen.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden