NieuwsCoronacrisis

Waarom zijn de Britse coronacijfers zo hoog?

Het Verenigd Koninkrijk hoort tot de Europese landen met de meeste coronadoden. Daar zijn diverse oorzaken voor aan te wijzen, van laat overheidsingrijpen tot veelvoorkomend overgewicht - tot in Downing Street toe. 

Een vrouw poseert voor een muurschildering, dat de nationale gezondheidsdienst NHS eert. Beeld EPA

‘Vreselijk,’ zo noemde Boris Johnson de Britse coronacijfers woensdag bij zijn eerste vragenuurtje in het Lagerhuis sinds zijn ziekbed. Hij werd door deze kwalificatie verleid door de nieuwe oppositieleider Keir Starmer, die erop wees dat inmiddels meer dan dertigduizend Britten zijn overleden aan het virus. Daarmee is het land de officieuze koploper van Europa geworden, en achter de Verenigde Staten nummer twee op de wereldranglijst. Wat zijn de mogelijke oorzaken?

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Sociale ongelijkheid

Oude arbeiderswijken in de grote steden zijn het hardst getroffen en de levensomstandigheden daar zijn slechter dan elders in Europa, wat blijkt uit de lagere levensverwachting.  Vochtige woningen en luchtvervuiling werken astmatische aandoeningen in de hand, en die kunnen fataal zijn in combinatie met het virus. Het zijn bovendien levendige buurten waar mensen, veelal afkomstig uit etnische minderheden, veel contact hebben, dicht op elkaar leven en beroepen hebben die niet thuis van achter de laptop kunnen worden uitgeoefend. 

Overgewicht

Overgewicht is een risicofactor bij patiënten met het coronavirus. Van de patiënten die met covid-19 op de intensive care liggen, is driekwart te dik. Uit cijfers van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) bleek enkele jaren geleden dat het Verenigd Koninkrijk Europees koploper was op het gebied van zwaarlijvigheid. Meer dan de helft van de Britse volwassenen is te zwaar, de helft van hen heeft obesitas. Premier Boris Johnson is wat dat betreft een goed boegbeeld van de natie. 

Zorgcrisis

De omgang met ouderen is al decennia het stiefkindje binnen de Britse zorg. Eind jaren tachtig lag er een rapport voor een goede, duurzame ouderenzorg, waarbij opvang in de eigen buurt centraal stond. Daar is weinig mee gedaan. Ouderen naar naar verzorgingshuizen sturen was eenvoudiger. Juist in die tehuizen kon het virus om zich heen grijpen. Tot overmaat van ramp werden oudere coronapatiënten die aan de beterende hand waren maar nog niet genezen vanuit ziekenhuizen naar zorgcentra gestuurd. Dit was bedoeld om ziekenhuizen te ontlasten, maar maakte het probleem alleen maar groter.

Open grenzen

Een eilandstaat zou goed te beschermen moeten zijn, maar het Verenigd Koninkrijk heeft een open samenleving. Dagelijks arriveren er honderdduizenden mensen. Heathrow is de drukste luchthaven van Europa. De Britse regering heeft ervoor gekozen om geen inreisbeperkingen op te leggen. Mensen uit besmettingshaarden als Wuhan, Milaan en New York konden ongehinderd het land binnenkomen. Er werd geen temperatuur opgemeten en er werden geen testen uitgevoerd. Pas toen de Wereldgezondheidsorganisatie de noodtoestand had uitgeroepen, werden reizigers uit Wuhan in quarantaine gezet. 

Late lockdown

Vanaf het moment dat hij het virus in het vizier had gekregen, flirtte premier Boris Johnson met het idee van groepsimmuniteit. Begin maart werden er nog steeds evenementen gehouden, zoals popconcerten en paardenraces. Pas in de loop van maart volgde er een lockdown, veel te laat, volgens voorstanders van deze aanpak, die wezen op landen die daadkrachtiger hadden opgetreden. Uit een grafiek van de NHS, de nationale gezondheidsdienst, is evenwel gebleken dat de besmettingsgraad in februari op zijn hoogst was en begin maart alweer afnam, ruim voor de lockdown van kracht werd.

Te weinig testen

Testen, testen, testen, is volgens menigeen het devies. Dat is wekenlang amper gebeurd in het Verenigd Koninkrijk, waardoor het zicht op de verspreiding van het virus verloren ging. Deze lacune toont aan dat de Britten onvoldoende voorbereid waren op de pandemie, ondanks de aanwezigheid van expertise op dit vlak. De laatste weken is het land met een inhaalslag bezig. Een groot deel van het kwaad is al geschied, maar bij een mogelijke tweede golf kan het nog helpen.  

Betere telmethode

Geconfronteerd met de cijfers relativeerde minister van Buitenlandse Zaken Dominic Raab die met de opmerking dat het Office for National Statistics, de Britse equivalent van het CBS, zeer deskundig is in tellen. Sinds een paar weken tellen de Britten alle coronadoden mee, niet alleen de sterfgevallen in de ziekenhuizen, zoals in het begin. De getallen uit ‘rivaliserende’ landen als Italië en Spanje zouden minder zuiver zijn. Pas als alle ellende voorbij is, kan volgens Raab de balans worden opgemaakt. Maar dat het Verenigd Koninkrijk in de top gaat eindigen, is vrijwel onvermijdelijk. 

Lees ook

Boris Johnson zegt zelf het coronavirus te hebben onderschat
Een ziekenhuisopname was er voor nodig om Boris Johnson te overtuigen van het gevaar van covid-19. Zijn pasgeboren zoon heeft hij vernoemd naar twee behandelend artsen. Dat zegt de Britse premier in een interview met The Sun on Sunday.

Britse media nagelen covidiots massaal aan de schandpaal
Vrijwel over de gehele linie doen de Britse media mee met de regeringsstrijd tegen het coronavirus en de covidiots, die de regels overtreden, constateert correspondent Patrick van IJzendoorn.

Opvallend veel migranten onder Britse coronadoden
In het Verenigd Koninkrijk is een onderzoek ingesteld naar de buitenproportioneel hoge coronasterfte onder etnische minderheden. Bijna eenvijfde van de coronadoden is van Caribische, Afrikaanse en Aziatische komaf, terwijl die groepen 13 procent van de bevolking uitmaken. Onder zorgpersoneel ligt de sterfte in minderheidsgroepen zelfs dertig procent hoger.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden