Vijf vragen opvang asielzoekers

Waarom wil het COA meer azc’s in de Randstad?

De opvang van asielzoekers moet de komende jaren beter worden gespreid over Nederland, vindt het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Vooral in de Randstad moeten nieuwe opvanglocaties komen. Vijf vragen over de plannen van het COA. 

AZC Amsterdam aan de Transformatorweg: dit is een extra begeleiding en toezichtlocatie (ebtl) voor de opvang van vreemdelingen die in een reguliere COA-locatie overlast veroorzaakten. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Waarom wil het COA meer azc’s in het westen?

Op een totaal van zeventig Nederlandse azc’s zijn er volgens een woordvoerder van het COA nog geen tien in de Randstad gevestigd. ‘En dan gaan de opvanglocaties in Rotterdam en Rijswijk op termijn ook nog dicht, omdat de bestuursovereenkomst afloopt’, zegt hij. Het zwaartepunt van de asielopvang ligt nu vooral in het veel dunner bevolkte noorden en oosten van het land.

Het COA vindt dat de opvang van asielzoekers de verantwoordelijkheid is van alle gemeenten in Nederland en wil opvanglocaties eerlijker verdelen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) zegt al langer in gesprek te zijn met het COA en het Rijk over een evenredige spreiding. ‘Gemeenten moeten nu nog vergunninghouders huisvesten die lange tijd in een azc ver buiten hun regio hebben gewoond’, schrijft de VNG. ‘Dat is niet goed voor inburgering.’

Hoe kan het dat het aantal opvanglocaties in het westen achter blijft bij de rest van het land?

Volgens het COA bleek het de afgelopen jaren simpelweg ‘makkelijker’ opvanglocaties te openen in het noorden en oosten van het land. ‘Er moet fysieke ruimte zijn om een locatie te vestigen die groot genoeg is, het moet betaalbaar zijn en er moet bestuurlijk draagvlak zijn’, zegt een woordvoerder. ‘Die combinatie was beter aanwezig in andere gebieden.’

Hoe wil het COA de inhaalslag dan maken?

Het tekort aan woonruimte in de Randstad is de afgelopen jaren alleen maar gestegen. Toch denkt het COA een inhaalslag te kunnen maken door ‘strategisch samen te werken met de gemeenten’. De organisatie kijkt onder meer naar de mogelijkheden van flexibele opvang.

‘Als er lage instroom is, kunnen opvanglocaties gebruikt worden voor bijvoorbeeld studentenhuisvesting’, zegt een woordvoerder. Het COA hoopt daarmee de voordelen van de opvanglocaties voor gemeenten te vergroten. Waar het geld voor die plannen vandaan moet komen, kan de woordvoerder nog niet zeggen.

Waarom moeten asielzoeker worden opgevangen in een gemeente waar ze uiteindelijk gaan wonen?

In de opvanglocaties kunnen asielzoekers al beginnen met hun integratie door bijvoorbeeld lessen Nederlands te nemen. Wanneer zij ook daadwerkelijk een verblijfsvergunning krijgen toegewezen – en daarmee statushouders worden – start het verdere integratietraject in samenwerking met de gemeente waar zij gaan wonen. Zij doen dan vrijwilligerswerk, lopen stage of volgen een cursus om de Nederlandse arbeidsmarkt te leren kennen.

Vestiging in de toekomstige woonplaats komt de integratie van asielzoekers dus ten goede. Dat heeft vooral betrekking op de kansrijke asielzoeker, zegt een woordvoerder van het COA. ‘Als we weten dat een vluchteling kans maakt op een verblijfsvergunning, weten we ook in welk gebied ze kunnen gaan wonen. Dan kunnen ze al beginnen met hun integratie in het centrum.’

Zitten ze in de Randstad wel te wachten op meer opvanglocaties?

Het COA gaat er vanuit dat ook in het westen bestuurlijk draagvlak is. Onder Nederlanders lijkt dat draagvlak er in ieder geval wel. Volgens een rapport van het Centraal Bureau voor Statistiek uit 2018 vindt meer dan driekwart van de Nederlanders dat mensen moeten worden opgevangen die vanwege oorlog of vervolging hun land ontvlucht zijn.

Daarom wil het COA juist asielzoekers uit veilige landen – die vaker voor overlast zorgen – opvangen in aparte locaties. Op die manieren hopen ze op meer draagvlak. In Amsterdam en Hoogeveen zitten nu al speciale opvanglocaties, maar in de nieuwe plannen komen overlastgevende asielzoekers in een strengere omgeving. 

Stichting Vluchtelingenwerk Nederland denkt dat een eerlijker verdeling van de locaties op zichzelf al meer draagvlak oplevert. Volgens een woordvoerder kunnen door betere spreiding opvanglocaties kleinschaliger worden. ‘Dan is er veel meer interactie mogelijk tussen de bewoners van de locatie en mensen in de buurt. Nu weten omwonenden nog nauwelijks wat er in zo’n azc gebeurt.’

Overlastgevende asielzoekers

Het COA pleit voor aparte opvanglocaties voor asielzoekers die overlast geven. Maar het blijkt lastig deze groep vast te zetten. Wat staat het idee in de weg? 

Waar interessante en spraakmakende verhalen online en in de krant ophouden, gaat het Volkskrantgeluid verder. Wat is een zwart gat precies? En hoe gaat het eraan toe in tbs-klinieken? Onze verhalenmakers leggen het uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden