Waarom we vanavond weer rellen in Noord-Ierland kunnen verwachten

Bij de jaarlijkse Oranjemarsen van protestanten in Noord-Ierland zijn, bijna even traditiegetrouw als de marsen zelf, in totaal al meer dan honderd agenten gewond geraakt. Dat is meer dan anders, maar niet veel meer. Dit keer is de avond echter nog niet eens begonnen.

Redactie
Schade na rellen gisteravond in Belfast. Beeld ap
Schade na rellen gisteravond in Belfast.Beeld ap

Het traditionele Ierse marsseizoen beleeft vanavond een hoogtepunt. Bij de marsen paraderen duizenden protestanten, vooral leden van het protestantse broederschap De Oranjeorde, door de Noord-Ierse straten. Liefst in katholiek gebied. In Noord-Ierland wordt al decennialang gestreden tussen protestanten en katholieken. De protestanten hangen de verbondenheid van Noord-Ierland met Groot-Brittannië aan, maar de republikeinse katholieken willen juist een Ierse republiek vormen.

De protestanten herdenken met de marsen de overwinning van de Nederlandse koning-stadhouder Willem III, in de slag bij de rivier de Boyne op 12 juli 1690. Willem III versloeg daar toen zijn schoonvader, de katholieke Engelse koning James II. Een belangrijke opsteker voor de protestanten. Verreweg de meest heftige marsen zijn daarom ook rond 12 juli, dé dag van de overwinning in de geschiedenis.

De massale optochten verlopen in veel gevallen redelijk vreemdzaam, maar draaien vaak ook vaak uit op relletjes en geweld. Die gaan tussen protestanten en katholieken, maar ook vaak tussen protestanten en politie. De Ieren bekogelen agenten met bijvoorbeeld brandbommen, flessen en stenen. De politie verweert zich met plastic- of rubberkogels en soms molotovcocktails. Vooral bij de parades door Belfast en Portadown is er vaak bonje.

Afname geweld
De laatste jaren neemt het geweld bij de marsen wel af - met uitzondering van enkele gebieden. Dat is misschien ook te danken aan een speciale 'paradecommissie' die gebieden aanwijst waar de parades wel en juist niet langs mogen gaan. Wellicht respecteren herrieschoppers die verboden vaker, waar ze in het verleden vaker genegeerd werden.

De tussenstand van het aantal gewonden is dit jaar, met de 100 gewonden in het stadje Ballyclare eerder, hoger dan gemiddeld. Maar niet veel. In 2001 werd gesproken van de zwaarste rellen in jaren, met op het hoogtepunt 113 gewonde agenten in een stad. Vorig jaar nog raakten op het hoogtepunt bij rellen 82 agenten gewond.

Maar in de aanloop naar het marsseizoen dit jaar is er meer geweld geweest dan gebruikelijk. En opvallend is het grove geschut van de relschoppers. In de katholieke wijk Short Strand in het noordoosten van de stad waren in juni de ernstigste rellen in de afgelopen tien jaar, zo meldde politie toen. Agenten werden aangevallen met brandbommen en vuurwerk. De vraag is nu hoe ver de demonstranten vanavond zullen gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden