Waarom u voor of tegen moet stemmen

Wat zijn de belangrijkste thema's bij het referendum? Een overzicht, met voor- en tegenargumenten.

Beeld EPA

Lidmaatschap: komt Oekraïne wel of niet in de EU?

Tegen De werkelijke intentie van Brussel is Oekraïne op een kwade dag lid van de EU te maken zonder dat burgers iets is gevraagd. Kijk maar hoe Oekraïne wordt 'gedwongen' Europese wetgeving te accepteren - welk ander doel dient dat dan lidmaatschap? En zie hoe de EU nu ook stappen zet in de richting van een Turks lidmaatschap, terwijl de burgers tegen zijn. Straks worden we ook in een Oekraïens lidmaatschap 'gerommeld'.

Voor In het verdrag staat geen enkele verwijzing naar lidmaatschap, dus is dat niet aan de orde, zeggen voorstanders. Bovendien is het land ver verwijderd van de toetredingscriteria. En als het ooit tot onderhandelen komt, kan ieder EU-land telkens op de rem gaan staan. Premier Rutte is een uitgesproken tegenstander van lidmaatschap, met als argument dat Oekraïne een goede relatie moet hebben met zowel Europa als Rusland.

Weging In afwijking van andere associatieverdragen bevat dat van Oekraïne geen verwijzing naar lidmaatschap. Een blok van vijf landen, waaronder Frankrijk en Duitsland, verzet zich daar al jarenlang tegen. De uitbreidingsmoeheid is groot, de vrees opnieuw met Rusland te botsen ook.

Corruptie: Oekraïne mijden of juist helpen?

Tegen Nederland behoort zich niet in te laten met een door en door corrupt land als Oekraïne, waar oligarchen zich verrijken ten koste van de gewone bevolking. Doet Nederland dat toch dan riskeren we corruptie te 'importeren'. Het is een illusie te denken dat een Europees verdrag in staat is de Oekraiense corruptie in de praktijk in te dammen.

Voor Dat corruptie een wijdverbreid fenomeen is in Oekraïne staat vast, maar afwijzing van het verdrag gaat niet helpen bij de bestrijding ervan. Een ja-stem wel, want het verdrag stuurt aan op onafhankelijke rechtspraak en meer transparantie. We moeten de talrijke, goedwillende Oekraïners die een hekel aan corruptie hebben, een kans op verbetering gunnen.

Weging Bij het optimisme van de voorstanders moet een groot vraagteken worden geplaatst - een verschijnsel als corruptie is geworteld in de nationale cultuur en laat zich lastig uitbannen. Zie Italië. Dat laatste land geeft ook aan dat de tegenstanders overdrijven: in decennia Italiaans-Nederlandse handel, op een aanzienlijk hoger niveau dan de handel tussen Nederland en Oekraïne, is 'import' van corruptie geen probleem.

Beeld Stas Kozlyuk / Demotix

Ja-kamp moet hopen op veel thuisblijvers

Opkomstpercentage gaat uitkomst referendum bepalen. Lees hier meer.

Rusland: rekening houden met Poetin of niet?

Tegen Zegt Nederland 'ja' tegen dit verdrag dan schofferen we het Rusland van Poetin opnieuw. Want eerder deed de EU dat al door dit associatieverdrag überhaupt te sluiten zonder te beseffen hoeveel Russische woede dit zou wekken - zie de annexatie van de Krim en het afkondigen van economische sancties. Meer begrip voor Rusland is in het belang van onze veiligheid en onze economie.

Voor Het is niet aan Rusland, maar aan de Oekraïners zelf hun toekomst te bepalen. Met het associatieverdrag hebben zij aangegeven met Europa in zee te willen gaan en dat is hun goed recht. Daar moeten we geen 'nee' op zeggen omdat we de toorn van Poetin vrezen. Dan laten we goedwillende Oekraïners in de kou staan. Dat de annexatie van de Krim een logisch vervolg is op het associatieverdrag is een absurde kijk op de geschiedenis.

Weging Het verdrag is al goedgekeurd in 27 EU-landen, dus het getuigt van zelfoverschatting te denken dat een Nederlandse 'ja ' in Moskou als een klap in het gezicht wordt opgevat - als daar al sprake van is, is die al bij de ondertekening van het verdrag in 2014 uitgedeeld. Zeker is wel dat een Nederlands 'nee' door Poetin politiek zal worden uitgebuit.

Beeld EPA

Economie: Verdrag helpt alleen de rijken, of iedereen?

Tegen Dit verdrag gaat niet ten goede komen aan de gewone Oekraïners, maar aan de rijkste inwoners van dat land. En in Nederland zullen het de multinationals zijn er die er garen bij spinnen, dus ook hier heeft de gewone man het nakijken. Sterker, hij zou erop achteruit gaan, wanneer goedkope arbeidskrachten uit Oekraïne door dit verdrag massaal toe gaan stromen op de Europese, en dus ook Nederlandse, arbeidsmarkt.

Voor Toenemende welvaart voor iedereen, zowel in Oekraïne als in de EU, is juist een belangrijk argument voor. Een afzetmarkt met 45 miljoen consumenten valt niet te versmaden en dat is ook weer goed voor de werkgelegenheid in Nederland. Op toestroom van Oekraïense arbeidskrachten staat een rem.

Weging Dit associatieakkoord is voor een aanzienlijk deel een vrijhandelsverdrag. Al te hoge verwachtingen moeten Europeanen daar vooralsnog niet over koesteren - de Oekraïense economie is sowieso bescheiden en ligt aan het infuus bij het IMF. Niettemin is de verwachting gerechtvaardigd dat het verdrag op termijn aan beide partijen voordelen biedt, gezien de ervaringen met eerdere, door de EU gesloten associatieverdragen.

Beeld Bloomberg via Getty Images
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden