Waarom stemmen zo veel scholieren PVV?

IJs&Weder

 

Waren de kinderen in Nederland de baas, dan was het vanaf morgen gedaan met helse praktijken als onthoorning, staartafhakking en onverdoofd vermoorden van koeien en lammetjes. Moedervarkens zouden met hun biggetjes mogen kroelen in het hooi, en niet liggen rillen in stalen 'kraamboxen', kippen konden overal vrij ronddartelen. Ons land zou, als het aan de teergevoelige kinderen lag, een paradijs zijn met overal fijne paddentunnels, vogeleilanden, reservaten voor zeehonden en bloemrijke weiden.

Basisscholieren die meededen aan de 'Kinderverkiezingen' van ProDemos voor de provinciale staten stemden massaal (26,6 procent) op de Partij voor de Dieren, die daarmee de grootste kinderpartij werd. Op de PVV stemde maar een schamele 3,6 procent. Marianne Thieme kan achteroverleunen: dat electoraat loopt straks wel binnen.

Maar nee. Een paar jaar later krijgen ze puistjes, de baard in de keel of eyeliner rond hun ogen, en dan stemmen ze ineens op Wilders. Virtueel dan. De PVV werd bij de verkiezingen onder middelbare scholieren en mbo'ers, ook van ProDemos, ruim eerste, met bijna 20 procent van de stemmen (de PvdA werd met 15,7 procent tweede).

De jeugd heeft de toekomst.

Waarom stemmen zo veel scholieren PVV? Ik denk niet vanwege programmapunten als 'u' zeggen tegen de leraar en dagelijks het volkslied zingen bij een fier wapperende Nederlandse vlag. Zijn ze teleurgesteld, boos en bang, net als hun ouders? Die lieten het woensdag lelijk afweten. De tegenvallende uitslag kwam door de lage opkomst, zoals Wilders woensdagavond niet moe werd te benadrukken. Dat lijkt me helemaal dodelijk: afhankelijk zijn van kiezers die als het erop aankomt niet eens bereid zijn voor jou de deur uit te gaan, omdat ze net zo goed thuis wrokkig kunnen kankeren op de hoge heren/zakkenvullers/ huisinpikkers/subsidievreters, in dampen van zware shag. Zouden zulke ouders jongeren echt inspireren om hoge rechtse idealen te verwezenlijken?

Misschien is de reden simpeler en banaler. Ik hoop het. Wij stemden, begin jaren zeventig, op een katholiek, door paters geleid lyceum, bij de schaduwverkiezingen massaal op de PSP, de partij met dat naakte meisje op de verkiezingsposter. Waarvoor die partij precies stond, wisten we ook niet, behalve dat ze, net als wij, heel erg tégen oorlog was en vóór vrij blowen. Maar het was zeker de partij die het verst af stond van de meest gehate - rechtse, kwezelig-roomse - leraren, en van onze KVP-stemmende ouders. Nu jagen scholieren hun docenten op de kast door PVV te stemmen. Het merendeel van de leraren stemt links, in het spectrum van SP tot D66, weten we uit onderzoek.

Dat weten die scholieren niet, maar ze voelen het. Ze beseffen dat ze de nachtmerrie van hun weldenkende, door en door fatsoenlijke leraren, die onvermoeibare opvoeders, belichamen door ofwel de lof te zingen van de PVV of die van het kalifaat. Door lekker te provoceren. Daarmee is zulk gedrag op zijn minst óók leraartje pesten. Ze worden jarenlang aan de kop gezeurd met lespakketten over democratie, burgerschap, discriminatie en antisemitisme. Ze weten echt wel dat er, met het pistool op de slapen bij wijze van spreken, tolerantie van hen wordt geëist, coöperatief en sociaal aangepast gedrag. Dat komt ze de neus uit. Ze bepalen zelf wel wat ze vinden.

Een derde mogelijkheid is de meest zorgelijke: een keiharde tweedeling in de klas. Scholieren behoren tot de weinige echt gemengde groepen in Nederland. Natuurlijk heb je hagelwitte en volkomen 'zwarte' scholen. Maar op veel vmbo's en roc's, maar ook op veel havo-afdelingen zitten kinderen uit alle windrichtingen, religies en sociale lagen samen in één klas. Dat juist op die scholen veel leerlingen PVV willen stemmen, toont het failliet van dat 'samen', van de verbindende ideologie, gruwelijk aan. Daar mag minister Bussemaker, die docenten nu cursussen aanbiedt over radicalisering, ook wel een cursusje tegenaan gooien.

ProDemos heeft de uitslagen niet uitgesplitst naar opleidingsniveau. Van eerdere scholierenverkiezingen weten we dat het aantal PVV-stemmers stijgt naarmate het opleidingsniveau daalt. Bij gymnasia lag het aantal virtuele PVV-stemmers in 2012 rond de paar procent, op veel roc's tussen de 30 en 40. Onderwijs moet kinderen niet willen politiseren of kneden, maar moet een serum leveren tegen de domheid. Lessen in filosofie, economie, geschiedenis en literatuur laten mensen op den duur wél nadenken over de wereld. Dat blijf ik hardnekkig geloven.

Aleid Truijens is schrijfster, literatuurrecensente en biografe.

Reageren?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.