Vijf vragen Moskee en islamschool alFitrah

Waarom sleept de Tweede Kamer de salafistische moskee alFitrah voor de rechter?

De Tweede Kamer sleept de salafistische moskee en islamschool alFitrah uit Utrecht voor de rechter, omdat die weigert informatie te geven over buitenlandse financiering. Een Kamercommissie wil die informatie voor haar onderzoek naar ‘ongewenste beïnvloeding uit onvrije landen’. Advocaat Anis Boumanjal van alFitrah spreekt van ‘een hetze’ en geeft de stukken ‘uit principe’ niet. 

De moskee van de omstreden salafistische organisatie alFitrah in Utrecht Overvecht. Beeld Novum RegioFoto

Waarom doet de Tweede Kamer dit onderzoek?

De Kamercommissie begint binnenkort met een parlementaire ondervraging over ‘ongewenste beïnvloeding van maatschappelijke en religieuze organisaties in Nederland uit onvrije landen’. Het onderzoek is vooral gericht op islamitische instellingen met salafistische trekken, met extremistische sprekers en onderwijzers die onverdraagzaamheid uitdragen.

Al jaren wordt de financiering van Nederlandse islamitische centra door conservatieve moslimlanden zoals Saoedi-Arabië en Koeweit als onwenselijk beschouwd. Volgens de inlichtingendiensten wint hierdoor het salafisme in Nederland terrein: een strikte geloofsleer die de democratie verwerpt en de omgang met niet-moslims als onwenselijk ziet. Deze stroming was en is een voedingsbodem voor het radicalisme van bijvoorbeeld de Nederlandse Syriëgangers.

Na recente publicaties hierover besloot de Tweede Kamer tot dit relatief bescheiden onderzoek, met vijf dagen van ondervragingen waarvoor maximaal 15 personen worden uitgenodigd. De Kamercommissie zoekt naar mogelijkheden om deze organisaties in Nederland aan te pakken en zo een einde te maken aan de ongewenste beïnvloeding van met name kwetsbare moslimjongeren.

Waarom sleept de commissie nu alFitrah voor de rechter?

De commissie heeft eind 2019 de eerste vraag om informatie gestuurd naar alFitrah. Daarna volgden herhaalverzoeken, waarbij de commissie heeft gewezen op de plicht tot medewerking. De gevraagde stukken zijn nodig om de onderzoeksvragen te beantwoorden en dus was een stap naar de rechter de enige overgebleven mogelijkheid, zegt de woordvoerder van de commissie.

De commissie wil niet kwijt hoeveel religieuze centra zijn benaderd voor informatie. Maar zeker is dat behalve met alFitrah ook contact is gezocht met de Haagse moskee As-Soennah. Beide instellingen liggen al langer onder vuur vanwege hun radicale opvattingen. Het onderwijs van de Koranschool van alFitrah vergroot de afstand van de kinderen tot de Nederlandse maatschappij, concludeerde het Verwey-Jonker Instituut vorig jaar. De Utrechtse burgemeester Jan van Zanen vreest ‘dat er kinderen opgroeien in Utrecht die voor een deel met hun rug naar de samenleving staan’.

Waarom wil alFitrah de gevraagde financiële informatie niet geven?

Al Fitrah bevestigt dat de organisatie in het verleden geld heeft ontvangen uit Koeweit – van een aan de Koeweitse overheid gelieerde organisatie die de gift beschouwt als liefdadigheid, zegt advocaat Anis Boemanjal. Het verhaal dat die geldschieter banden zou hebben met terroristische organisaties, doet hij af als ‘ongefundeerd’. 

Al Fitrah heeft volgens hem niets te verbergen. Het is een ‘principekwestie’ om de gevraagde informatie niet te geven. ‘Bijna elke moskee krijgt geld uit het buitenland. Dat is bij wet toegestaan en valt onder de vrijheid van godsdienst, dus dit is zeker geen basis waarop stukken kunnen worden gevorderd.’

Uit het document blijkt ook dat de alFitrah-moskee in Utrecht in 2012 geld heeft ontvangen van een Koeweitse organisatie die op de Amerikaanse terreurlijst staat Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De vraag van de commissie naar alle financiële stukken van de afgelopen tien jaar is daarbij veel te ruim, naar de zin van alFitrah. Bovendien liggen de meeste stukken volgens de advocaat nog bij de FIOD, die ruim drie jaar geleden invallen deed bij de moskee. ‘Dagenlang heeft de FIOD de voorman van alFitrah verhoord, alle medewerking is verleend. Als uit dat onderzoek was gebleken dat er sprake was van terroristische banden, hadden we dat inmiddels wel gehoord. Er ligt dus geen bewijs. Het lijkt erop dat de Nederlandse overheid alFitrah een onwenselijk instituut vindt, en naar mogelijkheden zoekt om dat te kunnen sluiten.’

Hoe reageert die andere benaderde moskee?

As-Soennah noemt de vraag om voor de parlementaire ondervraging te verschijnen ‘onrechtmatig’. Ook volgens deze moskee is er sprake van een hetze: ‘Een niet aflatende inspanning van de overheid om de geloofsbeleving van moslims op alle mogelijke manieren te dwarsbomen’. De aangekondigde parlementaire ondervraging is daarvan ‘het voorlopige dieptepunt’, ‘doordrenkt van vooringenomenheid, en een aanfluiting voor de Tweede Kamer’, schrijft de organisatie op haar site. De pijlen worden immers louter gericht op moslims. As-Soennah trekt een vergelijking met de verwikkelingen rondom het Cornelius Haga Lyceum, een islamitische middelbare school in Amsterdam. ‘Ook daarbij heeft de overheid alles uit de kast gehaald om de school in een kwaad daglicht te stellen en te dwarsbomen.’

Wat vindt de commissie van deze kritiek?

De commissie is niet vooringenomen, zegt de woordvoerder. Op 6 februari zal de commissie bekend maken wie zijn uitgenodigd voor de ondervragingen. Verder wil de woordvoerder hierover niets kwijt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden