Waarom rendeert zonde zo goed?

Idealistische fondsen beleggen niet in brouwerijen of tabaksfabrikanten, maar wel in winkels die bier en sigaretten verkopen of banken die ze financieren. Aandelen van wapenfabrikant Lockheed Martin zijn not done, maar wel staatsobligaties van Nederland die daar een miljardenorder voor de JSF heeft geplaatst.

Aan maatschappelijk verantwoord beleggen zit onvermijdelijk een zweem van hypocrisie. Daarom is het stukken gemakkelijker om te beleggen in fondsen die 'onverantwoordelijk' beleggen - dus grosso modo in de bedrijven die vroeger prins Bernhard als klant hadden.

Vooral in de VS opereren nogal wat van deze zogenoemde sin-fondsen - foute of zondige beleggingsfondsen zoals het inmiddels beruchte Vice Fund. Zij beleggen uitsluitend in producenten van fossiele brandstoffen (Shell), wapens (Lockheed), verslavende geneugten als tabak en alcohol (Heineken), seksshops (Beate Ushe) en casino's (MGM Resorts). Uit onderzoek van London Business School en Credit Suisse blijkt dat sin-fondsen het beter doen dan fondsen die de door de VN vastgestelde Principes voor Verantwoord Beleggen hebben ondertekend. Wie in 2002 een bedrag van 1.000 dollar had belegd in het Vanguard Social Index-fonds had zijn kapitaal zien groeien tot 2.679 dollar. Wie het had gestoken in het Vice Fund zou 3.366 dollar hebben. Hoe verder wordt teruggerekend - de onderzoekers zijn tot 1900 gegaan - hoe groter de verschillen worden.

Juist in crisistijd doen sin-fondsen het goed. Dan wordt de luxe van gezond en duurzaam opgegeven, terwijl verslavende gewoonten als roken en drinken inelastisch blijken te zijn voor vraaguitval. En crises gaan vaak gepaard met oplopende spanningen of oorlogen, die de wapenindustrie weer in de kaart spelen.

Er is een ander aspect. Omdat een steeds groter deel van de grote institutionele beleggers (pensioenfondsen, verzekeraars) ethisch belegt, is de vraag naar effecten van bedrijven die legale maar immorele activiteiten ontplooien fors gedaald. Die aandelen zijn daardoor goedkoper en halen hogere dividendrendementen. Eigenlijk spelen de idealistische fondsen met hun boycot de sin-fondsen in de kaart. Misschien zouden de grote idealistische beleggers het over een andere boeg moeten gooien en juist al hun geld in aandelen van foute bedrijven moeten steken om van binnenuit veranderingen te bewerkstelligen.

Organisaties als Amnesty en Greenpeace maakten in het verleden vaak ketelmuziek op aandeelhoudersvergaderingen van bedrijven als Shell. Maar behalve dat ze de ergernis opwekten van de couponknippers zette dat weinig zoden aan de dijk, omdat ze met enkele aandeeltjes geen invloed hadden. Maar nu de helft van de fondsen ethische principes huldigt, moet het mogelijk zijn om van Shell een windenergiebedrijf te maken en van Lockheed Martin een producent van scharreleieren.

Er is tenminste geen hypocrisie meer.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden