Waarom president Obama Syrië wel/niet gaat aanvallen

Steeds nadrukkelijker wordt er aangestuurd op militair ingrijpen in Syrië. Zelfs Barack Obama - tot nu toe altijd fervent tegenstander - lijkt hier in toenemende mate voor te voelen (al dan niet gedwongen). Wat zijn, vanuit het perspectief van de Amerikaanse president, de argumenten voor en tegen een dergelijke interventie?

Gevechtsvliegtuigen die werden ingezet tijdens de operatie in Libië, in 2011.Beeld afp

Argumenten voor:

1. Obama's beroemde 'rode lijn' is overschreden als daadwerkelijk blijkt dat het Syrische regime chemische wapens heeft gebruikt. Indien hij dan niet ingrijpt - zoals hij een jaar geleden beloofde - is zijn geloofwaardigheid ernstig in het geding.

2. Obama heeft eerder gezegd niet uit te sluiten militair op te treden tegen Iran als dat land zijn nucleaire programma voortzet. Mocht de Amerikaanse president zijn dreigement jegens Syrië niet nakomen, dan zal Iran - een trouwe bondgenoot van Syrië - Obama's dreigement ook niet serieus nemen. De Amerikaanse dreiging om in te grijpen zou dan voor Iran geen reden meer zijn om het atoomprogramma te staken.

3. De Amerikaanse president heeft als belangrijkste wereldleider de taak (of noem het een plicht) om zich hard te maken tegen de verspreiding van chemische wapens. Als er niet hardhandig tegen het gebruik daarvan wordt opgetreden, is het schrikeffect weg.

4. Een grootschalige militaire operatie, zoals in Irak en Afghanistan, is niet per se nodig. Obama staat voor de (veel aantrekkelijkere) keuze om kleinschalig in te grijpen, bijvoorbeeld door met kruisraketten een aantal strategische posities van de regering-Assad te bestoken. Neem het voorbeeld Kosovo: alle ingezette Amerikanen bleven ongedeerd. De aanval, die zonder VN-mandaat in 1999 werd uitgevoerd, behaalde bovendien zijn doel; het verdrijven van Milosevic. Dat ging wel ten koste van 1.200 burgerlevens.

5. Het conflict in Syrië duurt te lang (2,5 jaar). Het dodental stijgt tot boven de 100.000 en de vluchtelingenstroom wordt steeds groter. Het ziet er bovendien naar uit dat er op de korte termijn geen verbetering komt in de schrijnende situatie. Aan Obama de taak om íets te doen. Toekijken is geen optie meer, zeker niet na de vermeende gifgasaanval van afgelopen woensdag.

Syrisch vluchtelingenkamp in Arbil. Irak.Beeld reuters
Obama spreekt mariniers toe over een mogelijke kleinschalige mililtaire aanval op Syrië.Beeld epa

Argumenten tegen:

1. De Verenigde Naties geven hoogstwaarschijnlijk geen mandaat voor militaire actie tegen Syrië. China en Rusland zullen elk voorstel in die richting blijven blokkeren. Ook de Arabische Liga keert zich (tot nu toe) tegen militair ingrijpen.

2. De publieke opinie is tevens tegen militaire interventie in Syrië. Uit een recente poll van Reuters/Ipsos blijkt dat 60 procent van de Amerikanen zich tegen ingrijpen keert, slechts 9 procent staat hierachter. Zelfs het sturen van wapens naar oppositiegroepen in Syrië stuit op weerstand: 47 procent is tegen, 27 procent voor. Ingrijpen kan Obama in eigen land kortom steun kosten.

3. Oorlog kost enorm veel geld, zeker voor een leidend land als Amerika. Een voorbeeld: de Irak-oorlog kostte de VS naar schatting ten minste 2,2 biljoen dollar. Een nieuwe oorlog zal het land niet helpen om de diepgewortelde economische crisis te boven te komen.

4. Het Syrische regime heeft al gewaarschuwd dat het Israël, een trouwe bondgenoot van de VS, zal bestoken als de VS daadwerkelijk Syrië aanvalt.

5. Syrië is geen Kosovo. Milosevic zag zich in 1999 niet gesteund door regionale krachten. Assad wel. Afgelopen weekend nog waarschuwde de plaatsvervangende stafchef van de Iraanse strijdkrachten: 'Als de Verenigde Staten de rode lijn overschrijden (ofwel: tot interventie overgaan), dan zullen de consequenties voor het Witte Huis groot zijn.'

6. De spanningen tussen Rusland en China enerzijds en Amerika anderzijds zullen door een interventie in Syrië enorm toenemen.

7. De kans op terroristische aanslagen bij wijze van represaille tegen de Amerikanen neemt toe.

8. De timing is buitengewoon slecht: de burgeroorlog in Syrië duurt al 2,5 jaar. Het is lastig voor de Amerikanen om te interveniëren in een conflict dat al volop bezig is.

9. De VS zal meer dan elk ander land ter wereld de consequenties moeten dragen voor de puinhoop die wordt achtergelaten nadat het doel - in dit geval: het verdrijven van Assad - is bereikt.

De Syrische minister van Buitenlandse Zaken, Walid Muallem.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden