Opinie

'Waarom plaatst de site van de Volkskrant onzinberichten?'

Sommige berichten op Volkskrant.nl hebben niet de kwaliteit die van de Volkskrant mag worden verwacht. Berichten die bijvoorbeeld aantoonbaar onjuist zijn of een wel heel sterk shownieuwsgehalte hebben. Hoe kan dat? Ombudsvrouw van de Volkskrant Annieke Kranenberg zocht het uit.

Screenshot van de homepage van Volkskrant.nlBeeld De Volkskrant

Soms lijkt het nieuws te gek voor woorden. 'Schone-slaapstersyndroom: meisje 77 dagen onder zeil', berichtte de site van de Volkskrant vorige week. Een 18-jarig Belgisch meisje zou op 2 november 2013 in slaap zijn gevallen en pas op 17 januari dit jaar weer wakker zijn geworden. 'Dit verhaal, nota bene onder de noemer van wetenschap en gezondheid, is in deze vorm absolute onzin', mailde een lezer. Hij had andere bronnen geraadpleegd, waaruit bleek dat het meisje tussendoor wel degelijk wakker was geweest om te drinken, te eten en wat dies meer zij.

Regelmatig beklagen lezers zich over 'middelbareschoolwerkjes' op de site, die 'de Volkskrant onwaardig' zijn. Shownieuws over het kersverse liefje van Leonardo DiCaprio bijvoorbeeld. Of een beeldbankfoto van een gebalde vuist bij een artikel over een vrouw die overleed door huiselijk geweld. 'Niet alleen onethisch', schrijft een lezer, 'maar het getuigt ook van debilisering van mij als lezer.'

Waarom, vragen lezers zich af, wordt er zo onnadenkend van alles op de site 'gekwakt'? Het antwoord op deze vraag bevat een ongemakkelijke waarheid. De onlineredactie van de Volkskrant heeft ze namelijk niet geplaatst. Dat heeft de redactie van het Algemeen Dagblad gedaan.

Online Persgroepredacties werkten intensief samen
Dat zit zo. De Persgroep brengt vier kranten uit in Nederland: AD, de Volkskrant, Trouw en Het Parool. Drie jaar geleden werd besloten de onlineredacties van deze titels intensief te laten samenwerken om de concurrentie met de nieuwssites nu.nl en nos.nl te kunnen aangaan. Alleen als je veel bezoekers trekt, komen de adverteerders en kun je als gratis nieuwssite winstgevend zijn, was de gedachte. Intussen zijn veel maatregelen weer teruggedraaid. De identiteit van de Volkskrant werd te zeer aangetast. Berichten over seks staan garant voor veel kliks, maar ogen niet altijd even comfortabel op volkskrant.nl.

In rudimentaire vorm bestaat de samenwerking tussen de onlineredacties nog steeds. Via een automatiseringssysteem worden 'neutrale' artikelen - vaak bewerkte berichten van persbureaus, voorzien van koppen en foto's - gedeeld. Dagelijks leveren de Volkskrant en het AD - de grootste titels - er elk zo'n honderd, Het Parool zo'n twintig en Trouw weinig tot niets. Zo maakt de Volkskrant relatief veel stukken over politiek en buitenland en het AD over sport.

Het systeem kent een eigenaardigheid: de aanbieder bepaalt wat de andere sites krijgen. Er bestaat geen wachtportaal waar de ontvanger even kan kijken of het bericht al dan niet geschikt is. De aanbieder kan er wel voor kiezen andere kranten 'uit te vinken'. Nou weet de AD-redactie best wat de Volkskrant niet wil (geen foto's van verdachten met balkjes, geen Geer en Goor of semiwetenschappelijke nieuwtjes). Maar dat uitvinken is mensenwerk, dus gaat het soms mis.

Dankzij samenwerking sneller en completer
De chef van de onlineredactie zit daarmee, zegt hij. Maar de keren dat het fout gaat, wegen volgens hem niet op tegen de voordelen. Volkskrant.nl trekt inmiddels drie à vier miljoen unieke bezoekers per maand. Dankzij het samenwerkingsverband is de site sneller en completer. 'Op de nieuwslijst wil je 's middags om half vier niet nog een berichtje van elf uur hebben.' Bovendien komt er dit jaar een nieuwe site en een nieuw systeem, waarbij 'papier' en online volledig zullen integreren. Het is de bedoeling dat de Volkskrantredactie dan zelf al het nieuws verzorgt. Vanzelfsprekend denkt de lezer dat dit nu al het geval is. Die gaat ervan uit dat het 'schone slaapster'-bericht door de Volkskrant-redactie is goedgekeurd.

Dat moet straks anders, zegt de plaatsvervangend hoofdredacteur. 'Er mag geen kwaliteitsverschil zijn tussen de krant op papier en online. Betrouwbaarheid is het belangrijkst.' Hij is niet tegen samenwerking met andere titels, maar net als de onlinechef wil hij een systeem waarbij de Volkskrant-redactie bepaalt wat er op de site komt.

Dat lijkt me noodzakelijk. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Onzinberichten - hoe weinig ook - breken het kwaliteitsimago van de krant af. Dat neemt niet weg dat vlugge onlineberichtgeving ook zonder het AD op gespannen voet zal staan met betrouwbare verslaglegging. Dat kan een nieuwe site niet veranderen. Volkskrantjournalisten staan voor een schier onmogelijke taak als zij het gat van het AD moeten opvullen én topkwaliteit moeten leveren. Dat vraagt om een duidelijke keuze voor betrouwbaarheid. Snelheid en hoge bezoekersaantallen verschuiven dan vanzelf naar het tweede plan.

Annieke Kranenberg is ombudsvrouw van de Volkskrant. Mail: ombudsvrouw@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden