Waarom ontslaan als de pakketmarkt groeit?

Het aantal vervoerde TNT-pakketjes is sinds 2008 met 11 procent gestegen. Toch ziet het bedrijf zich genoodzaakt in te krimpen. Waarom?

Het kantoorpersoneel van TNT Express gaat een onzekere tijd tegemoet. Hun werkgever wil tot 2015 vierduizend banen schrappen, grotendeels in Europa. Waarom moet TNT personeel ontslaan terwijl de pakkettenmarkt onverminderd groeit?


Om te beginnen is TNT Express niet de enige speler in de pakkettenmarkt. Zowel gevestigde postbedrijven als nieuwkomers zien kansen in de pakketten- en koeriersmarkt. Postbedrijf PostNL is misschien wel het beste voorbeeld. In 2011 werd pakkettenbedrijf TNT nog afgesplitst van PostNL. Direct na de boedelscheiding stortte brievenbedrijf PostNL zich weer op de pakkettenmarkt. Want door internet mag het aantal brieven snel teruglopen, door de stijgende populariteit van webshops groeit de markt voor pakkettenbedrijven gestaag.


Al die concurrentie op de pakkettenmarkt drukt de prijs per pakketje. Zo zag TNT Express het aantal vervoerde pakketjes sinds 2008 met 11 procent stijgen. De opbrengst per pakketje daalde in diezelfde periode met 15 procent. Als TNT niet kopje onder wil gaan in de concurrentiestrijd, zal het bedrijf een manier moeten vinden om structureel kosten te besparen.


Aanvankelijk zou de voorgenomen fusie met koeriersbedrijf UPS tot de benodigde kostenbesparingen moeten leiden. De netwerken van UPS en TNT overlappen deels. Door delen te saneren, wilde het fusiebedrijf op jaarbasis een half miljard euro besparen. Vermoedelijk had deze reorganisatie tot een groter verlies van banen geleid dan de 220 miljoen euro die TNT nu wil bezuinigen. Bovendien had de fusie het hoofdkantoor van TNT in Hoofddorp vermoedelijk overbodig gemaakt. Het Europese hoofdkantoor van UPS zetelt in Brussel.


De voorgenomen overname door UPS is door de Europese Commissie geblokkeerd. De kans dat TNT op korte termijn alsnog wordt overgenomen, is klein. Wereldwijd zijn alleen het Duitse DHL en het Amerikaanse FedEx groot genoeg om TNT op te slokken. DHL is in Europa nog sterker dan UPS. Vermoedelijk zou een overnamepoging door de Duitsers eveneens op een Europees 'njet' stuiten.


Brussel heeft vermoedelijk geen bezwaar tegen een overname door FedEx: het koeriersbedrijf is nog nauwelijks in Europa aanwezig. Dit betekent ook dat een fusie van TNT en FedEx tot relatief weinig kostenbesparingen zal leiden. TNT en FedEx hebben immers nauwelijks overlappende netwerken die kunnen worden samengevoegd. Dus ook bij een overname door FedEx zal TNT zelf winstgevender moeten worden.


Bovendien is het de vraag hoe groot de kans is dat FedEx TNT gaat overnemen is. FedEx heeft voor zover bekend nooit serieuze interesse getoond in TNT. En als het nu als enige potentiële gegadigde een bod uitbrengt, zal dat vermoedelijk lager liggen dan de 9,50 euro per aandeel die UPS begin dit jaar nog bereid was te betalen.


Een lager overnamebod zal door de aandeelhouders van TNT mogelijk niet worden geaccepteerd. PostNL heeft nog altijd 29,9 procent van de aandelen TNT. Het postbedrijf drong er bij de directie van TNT op aan in te stemmen met de overname door UPS. PostNL heeft het geld nodig om schulden af te lossen. De directie van PostNL wil, net als de andere aandeelhouders, dat TNT maatregelen neemt om de beurswaarde te vergroten. Kortom, de winst van TNT moet sowieso omhoog.


Uit de opkomende economieën zal die extra winst niet komen. De pogingen van TNT om daar te profiteren van de snelle groei zijn mislukt. De verliesgevende dochterondernemingen in China en Brazilië staan in de etalage. In Europa mag TNT zich nog altijd marktleider noemen, maar de economische vooruitzichten in de thuismarkt zijn weinig hoopgevend.


TNT wil de komende jaren extra investeren in de meest winstgevende producten van het bedrijf. Zo gaat TNT zich verder specialiseren in het transport van hightechproducten, medicamenten, bloedmonsters en menselijke weefsels. Dat zal op korte termijn niet genoeg opleveren om al het personeel aan het werk te houden. De gespecialiseerde producten waren in 2012 goed voor een omzet van 1 miljard euro, dat is 15 procent van de totale omzet van het bedrijf.


Het palet aan mogelijkheden dat de nieuwe directie van TNT heeft om de winst op korte termijn te verhogen, is daarmee beperkt tot het samenvoegen van distributiecentra en het schrappen van kantoorfuncties. Het schrappen van banen is de enige realistische optie om de winst op korte termijn te verhogen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden