Waarom Obama nu zo voor het homohuwelijk is

Senator Obama was er grotendeels voor. Maar het standpunt van president Obama was altijd 'evolving', ofwel in ontwikkeling. Tot gisteren, toen Obama zich, met de presidentsverkiezingen min of meer voor de deur, uitsprak vóór het in Amerika controversiële homohuwelijk. Historisch, want hij is de eerste Amerikaanse president die dat doet. Waarom? Drie redenen.

Pieter Sabel
President Obama maakte gisteren zijn standpunt over het homohuwelijk bekend op televisie. Beeld reuters
President Obama maakte gisteren zijn standpunt over het homohuwelijk bekend op televisie.Beeld reuters

1. Joe Biden
Het gonsde al een paar dagen: Obama zou een standpunt over het homohuwelijk moeten innemen, nu de verkiezingen naderen. En anno 2012 wil men weten: waar staat president en vooral presidentskandidaat Obama? Dat wist hij begin dit jaar allang, meldden bronnen aan The Huffington Post. Het plan was om te wachten met het bekendmaken van een standpunt tot de Democratische Conventie. Maar nog voordat Obama zich kon uitspreken, was vicepresident Joe Biden hem voor. Die zei afgelopen zondag 'geen probleem' te hebben met een huwelijk tussen mensen van hetzelfde geslacht. Obama moest volgen.

Overigens zei de president dat hij 'persoonlijk' voor het homohuwelijk is. Niet bekend is of hij er ook voor legalisering zal pleiten tijdens de Democratische campagne, maar het is onvoorstelbaar dat president Obama een ander standpunt inneemt dan 'de mens' Obama.

De Stonewall Inn in New York viert Obama's steun voor het homohuwelijk. Beeld afp
De Stonewall Inn in New York viert Obama's steun voor het homohuwelijk.Beeld afp

2. De kiezers
Hoewel de homogemeenschap in de Verenigde Staten Obama wellicht niet aan een doorslaggevende meerderheid kan helpen, weet Obama zich met zijn standpunt verzekerd van hun steun. Voor zover dat niet het geval was, want de meeste Republikeinen staan niet bekend om hun steun aan legalisering van het homohuwelijk - of openstelling van het huwelijk voor mensen van hetzelfde geslacht.

Progressieve Democraten zullen Obama er ongetwijfeld om steunen, maar de president neemt een groot risico. Peiling na peiling laat zien dat de Verenigde Staten scherp verdeeld zijn over legalisering van het homohuwelijk. Ongeveer de helft is voor, de andere helft (fel) tegen. De vraag is vooral of Obama zich niet in zijn eigen voet schiet in zogenoemde swing states, staten die dan weer voor de Democraten, dan weer voor de Republikeinen kiezen. Zoals Virginia bijvoorbeeld, en North Carolina. In die laatste staat werd deze week nog het verbod op het homohuwelijk in de wet vastgelegd, zoals in 37 andere staten in Amerika het geval is. In slechts zes staten kunnen mensen van hetzelfde geslacht trouwen. Dat Obama zich nu uitspreekt ten faveure van het homohuwelijk kan hem dan zekere steun opleveren in bepaalde staten, het kan hem net zo goed het laatste restje twijfelsteun in andere kosten.

Homorechtenactivist John Lewis (links) kust zijn man Stuart Gaffney. Beeld reuters
Homorechtenactivist John Lewis (links) kust zijn man Stuart Gaffney.Beeld reuters

3. De politiek
Dat Obama aanvankelijk lang twijfelde maar nu expliciet voor het homohuwelijk kiest, heeft meer met politiek te maken dan met principes. Senator Obama was, hoewel later zwalkend, in het begin al voor het homohuwelijk. Als president werd hij, als vertegenwoordiger van alle Amerikanen tenslotte, voorzichtiger.

Dat hij die voorzichtigheid nu heeft laten varen, levert een campagnevoordeel op voor Obama. Want Mitt Romney, zijn Republikeinse tegenstrever, is tegen. Dat kan ook bijna niet anders. Maar het campagneteam van Obama schept er genoegen in Romney af te schilderen als 'flipflop', als iemand die net zo makkelijk van standpunt wisselt als van avondmaaltijd. In een reactie zei Romney nu dat hij het huwelijk beschouwt als iets tussen man en vrouw.

Maar toen Romney in 1994 het probeerde te schoppen tot senator, probeerde hij zijn Democratische opponent Ted Kennedy juist links in te halen. Kennedy gold als voorvechter van homorechten, Romney beloofde toen 'volledige gelijkheid voor alle homoseksuele Amerikanen'. En later, in 2002, liet Romney zich voorstaan op zijn strijd voor homorechten tijdens een campagne in Massachusetts. Ongetwijfeld verschijnen binnenkort de eerste campagnefilmpjes vanuit het bureau van Obama over die draai. Want hoewel aanpassing, verandering of zelfs verwerpen van standpunten bij politiek horen, komen die bewegingen in campagnetijd extra goed uit.

Archiefbeeld: Wendy Torrington (links) en Kimberly Moreno vieren dat ze de eersten zijn die een huwelijksovereenkomst voor mensen van hetzelfde geslacht hebben getekend, in New York in juli vorig jaar. Beeld afp
Archiefbeeld: Wendy Torrington (links) en Kimberly Moreno vieren dat ze de eersten zijn die een huwelijksovereenkomst voor mensen van hetzelfde geslacht hebben getekend, in New York in juli vorig jaar.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden