Waarom niets een harde Brexit nog in de weg kan staan

De Britse verkiezingen lijken een gelopen race nu Theresa May haar rijke achterban negeert en haar campagne richt op de gewone man. Niets kan haar harde Brexit nog stoppen.

Patrick van IJzendoorn
Leider van de Conservatieven, premier Theresa May, zoekt naar zware tegenstand in de campagne Beeld reuters
Leider van de Conservatieven, premier Theresa May, zoekt naar zware tegenstand in de campagneBeeld reuters

Theresa May reist met een campagnebus door het Verenigd Koninkrijk, maar het had ook een gouden koets kunnen zijn. Met nog drie weken te gaan tot de verkiezingen, is duidelijk dat de Britse premier op weg is naar een kroning. De vraag is alleen hoe groot de meerderheid wordt van haar Conservatieve Partij in het parlement. 50 zetels? 100? 200 wellicht?

Haar positie lijkt op die van Tony Blair, toen deze twintig jaar geleden afkoerste op een monsterzege. Net als New Labour indertijd neemt 'Team Theresa May' haar eigen achterban voor lief. In Mays geval: de rijkere bejaarden en het bedrijfsleven.

Dat bleek donderdag in de oude wolstad Halifax bij de presentatie van May's Manifest. Een plafond op energieprijzen, bouw van sociale huurwoningen, rijke ouderen die hun zorg moeten betalen... Het zijn punten die twee jaar geleden in het Labour-manifest stonden. Het enige dat ontbrak was een dankwoord aan Labour-prominent Ed Miliband.

Politieke travestie

Bij deze politieke travestie is Mays voornemen om de vossenjacht weer legaal te maken een stukje rood vlees voor de eigen kiezers. Waar Thatcher de verdeeldheid bij Labour ooit gebruikte om hyperkapitalisme in te voeren, kruipt May juist naar de sociaal-democratie. Tot zover de Thatcher-May vergelijking.

Haar jacht op Brexit-kiezers in Midden- en Noord-Engeland wordt gefaciliteerd door het ontbreken van een geloofwaardige oppositie: Jeremy Corbyns Labour staat bijna 20 procent achter in de peilingen. Waar de Tories hun naam hebben vervangen door die van de leider, voeren gematigde Labour-Kamerleden juist campagne zonder enige referentie naar hun officiële voorman.

Liberaal Tim Farron Beeld epa
Liberaal Tim FarronBeeld epa

Conservatieven

Er is geen Mayisme, er is slechts solide conservatisme. Zo vat May haar manifest Forward together samen. Waar haar voorganger zich richtte op de middenklasse, kijkt May naar gewone Engelsen die net kunnen rondkomen. Ze wil het minimumloon verhogen naar 9 pond, minder zelfverrijking in bestuurskamers en werknemers kans bieden maximaal een jaar onbetaald verlof te nemen voor naastenzorg. Niet langer zullen rijkere bejaarden een compensatie krijgen voor stookkosten. Bedrijven die geschoolde werknemers uit niet-EU landen aannemen, moeten een heffing van 2.000 pond betalen, geld dat zal gaan naar het opleiden van eigen mensen.

Het enige wat hen komende tijd hoop biedt is de verkiezing van Emmanuel Macron, die de Socialistische Partij had verlaten. Corbyn heeft ondertussen een communist aangesteld als zijn campagnechef.

Labours plannen kunnen op steun rekenen - zeker de nationaliseringen - maar er is scepsis over de financiële onderbouwing. Dat Corbyns woordvoerder van Financiën niet bleek te weten hoe groot de staatsschuld is, maakte het er niet beter op. Daar komt bij dat kiezers Corbyn niet zien als staatsman.

Brexit krijgt steun

May had de verkiezingen uitgeroepen om een mandaat te verwerven voor de EU-onderhandelingen, maar Brexit speelt amper een rol. De meeste Britten staan inmiddels achter een Brexit, al dan niet met frisse tegenzin. Slechts een op de vijf wenst de Brexit terug te draaien. Dat is de ondiepe vijver waaruit de derde partij in deze verkiezingen, de Liberaal-democraten, vist. Het speerpunt van deze eurogezinde partij is een referendum over Mays onderhandelingsresultaat. Hiermee wil het vooral jonge kiezers verleiden.

De hoop bij eurogezinde Britten dat May een groot mandaat gebruikt om tot een zachtere Brexit te komen, lijkt vooralsnog onterecht. Ze blijft afstevenen op een Harde Brexit om de immigratiecijfers flink terug te brengen.

De Londense krant The Evening Standard meldde dat er binnen het kabinet twijfels bestaan over het immigratiebeleid. De premier is echter vastbesloten om ook de laatste kiezers van UKIP, de partij die de Brexit agendeerde, naar Team Theresa te lokken, het politieke genootschap dat voorheen bekend stond als de Conservatieve Partij.

Labour-man Jeremy Corbyn Beeld epa
Labour-man Jeremy CorbynBeeld epa

Labour

Een vakbondsleider noemde For the Many, Not the Few het beste dat hij ooit gelezen had, maar critici noemden Labours manifest een reis naar een Venezuela zonder de olie. Corbyn wil miljarden extra uitgeven aan gezondheidszorg, infrastructurele projecten en onderwijs. Meest in het oog springen de plannen in de spoorwegen, de posterijen, het water en de energie te nationaliseren. Wie moet dat allemaal betalen? De partij wil de belastingen voor mensen met een inkomen van boven de 80.000 pond verhogen tot 50 procent. Daarnaast wil het bedrijven meer fors meer gaan belasten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden