Vier vragen Onderzoek ABN Amro

Waarom moet ABN Amro haar particuliere klanten onderzoeken? En wat dient er precies onderzocht te worden?

Wat doet een klant precies met zijn betaalrekening? Waar komt het geld vandaan? Waarom neemt iemand vaak grote bedragen contant op? ABN Amro moet van de toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) al haar ruim 5 miljoen particuliere klanten onderzoeken, om te voorkomen dat ze hun betaalrekeningen bijvoorbeeld misbruiken voor het witwassen van crimineel geld.

Het hoofdkantoor van ABN op de Zuidas. Beeld Jeroen de Bakker

Want volgens de toezichthouder heeft ABN Amro, waarvan de Nederlandse staat de grootste aandeelhouder is, de klantendossiers niet op orde, kloppen de risicoprofielen die klanten hebben gekregen niet altijd en heeft de bank daardoor niet goed door waarvoor klanten hun rekeningen allemaal gebruiken. Dat vergroot het risico op misbruik.

1. Hoe controleren banken hun klanten en onderzoeken ze de risico’s?

Daarvoor hebben banken allerlei programma’s met Engelse termen als Know your customer en Customer due dilligence, krijgen sommige klanten het stempel politically exposed person en gelden sommige landen als ultra high risk countries. Het komt er in theorie op neer dat banken goed moeten onderzoeken wie hun klanten zijn, of ze gekke transacties uitvoeren en of er vreemde geldstromen via een rekening lopen. Banken hebben software die helpt om mogelijke verdachte transacties, of opmerkelijke geldstromen automatisch te signaleren. Als het systeem een verdachte transactie waarneemt, gaat er een waarschuwing naar een medewerker waarin staat om welk bedrag het gaat, welke rekening en van wie die rekening is. Een medewerker besluit vervolgens of de melding ‘onderzoekswaardig’ is.

2. Waarom heeft ABN Amro nu een waarschuwing van de toezichthouder gekregen?

De screening van klanten en het voorkomen van witwassen zijn in theorie keurig beschreven in de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren terrorisme (Wwft), maar in de praktijk blijken banken nogal slordig, laks of ongeïnteresseerd te zijn. ING trof vorig jaar een megaschikking met justitie van 775 miljoen euro, omdat de controlesystemen niet op orde waren, er te weinig personeel beschikbaar was en medewerkers signalen van verdachte transacties negeerden. Daardoor faciliteerde de bank volgens het Openbaar Ministerie op grote schaal het witwassen van crimineel geld. 

ABN Amro blijkt nu met dezelfde problemen te kampen en trekt 114 miljoen euro uit voor zogeheten ‘herstelwerkzaamheden’ bij de particuliere klanten, zoals het bedrijf het zelf noemt. Eerder liet de bank al weten dat het de controles bij de afdelingen private banking en de creditcardtak zou aanscherpen.  De bank sluit niet uit dat ook hier een schikking of boete volgt. De bank zegt dat er nu 1.000 mensen permanent bezig zijn met het onderzoeken van klanten en dat dit aantal nog zal toenemen om ervoor te zorgen dat aan ‘alle wet- en regelgeving wordt voldaan’.

3. Wat gaat er nu niet goed bij ABN Amro?

De bank zegt dat de administratie over de klanten niet op orde is; bijvoorbeeld wat een klant allemaal met zijn particuliere rekening doet. Zo kunnen klanten hun particulieren betaalrekening gebruiken voor zakelijke transacties, wat niet de bedoeling is. Ook hebben de meeste particuliere klanten nu het risicoprofiel neutraal, maar moeten sommige klanten op basis van bepaalde kenmerken een hoger risicoprofiel krijgen.

Welke dat zijn, wil ABN Amro niet zeggen. Kwaadwillende klanten kunnen hiermee anders rekening houden. In het algemeen kan dat gaan om klanten die vaak contante stortingen doen, regelmatig cash opnemen, geld uit opmerkelijke landen ontvangen of ineens grote bedragen ontvangen die bijvoorbeeld niet uit de normale salarisstortingen te verklaren zijn.

4. Wat betekent dit voor klanten van de bank?

Sommige klanten van ABN Amro krijgen een telefoontje met het verzoek transacties toe te lichten of een grote geldopname uit te leggen. Dat is overigens niets nieuws. Bij de screening van klanten maken banken ook gebruik van zogeheten open source intelligence. Als iemand bijvoorbeeld opduikt in perspublicaties, kan dat voor banken aanleiding zijn een klant om informatie te vragen en mogelijk een rekening te blokkeren of de relatie te beëindigen. Dat overkwam onlangs nog bestuurders van het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Ze moesten uitleg geven over stortingen, opnames en overschrijvingen op hun privérekeningen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden