Waarom moest de beste politicus van Drenthe vertrekken?

Het plotselinge vertrek van de populaire gedeputeerde Ard van der Tuuk (PvdA) uit het Drentse provinciebestuur is in nevelen gehuld. Afgerekend door de oude garde? 'Ik zou hem als PVV'er bijna verdedigen.'

Ard van der Tuuk. Beeld Partij van de Arbeid / Flickr

Beckett in Assen, afgelopen vrijdagavond op het Drentse provinciehuis. 'Het is niet helemaal gelopen zoals we gewenst hadden', zegt Ard van der Tuuk. Zojuist heeft de populaire PvdA-gedeputeerde volkomen onverwacht zijn vertrek als provinciebestuurder aangekondigd. 'Een gezamenlijk besluit', heet het tijdens de ingelaste persconferentie. Maar in zijn vrijetijdskleding lijkt Van der Tuuk verdwaald in het verkeerde toneelstuk.

Aan de andere kant van commissaris van de koning Jacques Tichelaar zit Henk Brink - hij wel in pak. Stoïcijns als de hunebedden op het aquarel achter hem neemt hij een slok van zijn cola. Van een politiek meningsverschil is geen sprake, benadrukt de hoekige VVD-bestuurder. Van een persoonlijk conflict evenmin. 'We zijn erachter gekomen dat er een verschil is in bestuursstijl.' Later mompelt hij iets over 'scheurtjes in het team.'

Niets in het tafereel herinnert nog aan de foto waarmee de vijf heren van het provinciebestuur zich een jaar geleden presenteerden. Stralend, vol bravoure, tegen de achtergrond van de eerste lentebloesem. 'Schouder aan schouder de handen uit de mouwen', beloofde het coalitieakkoord van VVD, PvdA, CDA en ChristenUnie. Kernwaarden van het college: open, bereikbaar en aanspreekbaar.

Maar nu het erop aankomt, houden betrokkenen de kaken op elkaar. Statenleden moeten het nieuws vernemen via een pushbericht van RTV Drenthe. De officiële lezing is dat Van der Tuuk de eer aan zichzelf houdt, 'in het belang van Drenthe'. Maar alles wijst op een gedwongen vertrek.

Tekst gaat verder onder de foto.

College van gedeputeerde staten Drenthe. Van links naar rechts: gedeputeerden Henk Jumelet en Henk Brink, Commissaris van de Koning Jacques Tichelaar, en de gedeputeerden Ard van der Tuuk en Tjisse Stelpstra. Beeld Marcel Jurian de Jong

Politicus van het jaar

Natuurlijk waren er geschillen. Schermutselingen over de portefeuilleverdeling. Discussies over de begroting die Van der Tuuk moest bewaken. Hoort erbij. Maar Van der Tuuk bleek een vreemde eend in de bijt tussen heren van de oude stempel. Brink, Henk Jumelet (CDA) en Tjisse Stelpstra (CU): doorpakkers, op het regenteske af. Terwijl Van der Tuuk liever draagvlak zocht. Ook als dat tijd kostte.

De geboren Groninger gold als een aimabel en capabel bestuurder. Het slimste jongetje van de klas. Een degelijke schatkistbewaarder. Dat viel ook buiten Drenthe op: in februari werd hij benoemd tot penningmeester in het landelijke PvdA-bestuur.

In 2014 werd hij verkozen tot Drents politicus van het Jaar. Een bruggenbouwer die zijn lastige portefeuille goed op orde heeft, iemand met een goede antenne voor wat leeft bij andere partijen en in het veld, aldus het juryrapport. Collega-gedeputeerde Brink roemde hem bij gelegenheid nog. 'We zijn als college heel trots op jou.'

Brink en Tichelaar kwamen vrijdag niet verder dan gemeenplaatsen. 'Diep respect', 'in en in triest'. Dagblad van het Noorden reageerde bikkelhard: 'Met al die krokodillentranen kun je de waterberging van het Dwingelderveld wel vullen.' Waar was professioneel oliemannetje Tichelaar om de teamgeest te bewaken? En waarom laat de PvdA-statenfractie 'haar beste man in Drenthe' als een baksteen vallen?

PvdA-fractievoorzitter Roelie Goettsch sprak zaterdag bij RTV Drenthe van 'een soort veenbrand'. Haar steun uitspreken voor Van der Tuuk deed ze niet. Sterker, de fractie vergaderde maandagavond al over een opvolger. Of ze zelf warmloopt voor de functie wilde Goettsch niet zeggen. Als gemeenteraadslid in Midden-Drenthe werkte ze eerder samen met de gedeputeerden Brink en Stelpstra. 'Ze weet aan welke kant de boterham gesmeerd wordt', zegt een ingewijde. Maandag was ze niet bereikbaar voor commentaar.

Onomstreden leider

Wat bevreemdt: Brink en Van der Tuuk werkten goed samen in het vorige provinciebestuur. Meegesleurd in de landelijke malaise duikelde de PvdA vorig jaar na de provinciale statenverkiezingen van 12 naar 7 zetels. Net zoveel als Brinks VVD, maar de liberalen kregen 138 stemmen meer.

Anders dan in Groningen en Friesland mocht de PvdA in Drenthe wel weer aanschuiven in het provinciebestuur. Mede dankzij Van der Tuuk, zegt Rieja Raven, secretaris in het gewestelijke partijbestuur. Want ook toen de PvdA nog de grootste was, stelde hij zich niet op als een alleenheerser.

Op eigen initiatief startte Raven een Facebookactie: 'Ard van der Tuuk moet blijven'. Ze krijgt veel bijval van binnen en buiten de partij. Ze roept de PvdA-statenfractie op 'vierkant achter Van der Tuuk te gaan staan'. 'De verklaring over verschil in bestuursstijl is volstrekt onbevredigd. Zo'n goede bestuurder laat je niet vallen.', zegt Raven. 'Ard is de onomstreden leider van de PvdA in Drenthe. Een bestuurder die altijd verbinding zoekt. Een aanjager van vernieuwing en een open koers.'

Bijval PVV

Ook bij oppositiepartijen doet Brinks opmerking over 'verschil in bestuursstijl' de wenkbrauwen fronsen. Want Van der Tuuk wordt juist om zijn werkwijze geroemd. De SP wil een hoofdelijke stemming over zijn aanblijven. 'Dan moeten de andere gedeputeerden maar stoppen', aldus SP-statenlid Ko Vester tegen RTV Drenthe.

Zelfs de PVV, doorgaans op de banken als een PvdA-bestuurder het veld moet ruimen, is 'hooglijk verbaasd' over het vertrek van 'een heel goede bestuurder'. 'Hij kwam niet met kant-en-klare nota's maar betrok alle statenleden bij de beleidsvorming. Dat wij van de PVV zijn, maakte hem niet uit', zegt fractievoorzitter Nico Uppelschoten.

De mist rond Van der Tuuks aftreden doet Uppelschoten denken aan de oude politieke cultuur in Drenthe. 'Vier of vijf heren die in een vergaderzaaltje rigoureuze besluiten nemen. Dat past absoluut niet bij de openheid die men heeft aangekondigd. Ik zou deze PvdA'er als PVV'er bijna verdedigen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden