Waarom miste Puerto Rico een betaling aan zijn schuldeisers?

Nu het Caribische eiland Puerto Rico maandag niet aan een van zijn betalingsverplichtingen heeft voldaan, ligt de vergelijking tussen de autonome regio van de Verenigde Staten en Griekenland op de loer. Maar het lijkt erop dat Puerto Rico best had kunnen betalen.

President Obama speecht in Puerto Rico in juniBeeld epa

Het eiland in de Cariben was maandag zo'n 500 miljoen dollar aan zijn schuldeisers verschuldigd, waarvan bijna 58 miljoen niet werd betaald. Volgens CNN een strategie van het eilandbestuur. Het deel dat wel is betaald, was namelijk verschuldigd aan het 'grote geld' op Wall Street, voornamelijk hedgefondsen en Amerikaanse pensioenfondsen. Anders dan de Griekse schulden dus, die grotendeels in handen zijn van de eurolanden en het IMF.

De gemiste betaling van maandag, verschuldigd aan de 'Publieke Financieringscorporatie', een tak van de Puerto Ricaanse Ontwikkelingsbank, is via kredietunies in handen van de 3,6 miljoen inwoners van het eiland. De wanbetaling treft dus vooral gewone Puerto Ricanen. Die stappen minder snel naar de rechter dan de machtige Amerikaanse aandeelhouders, is de gedachte.

Dit beeld wordt bevestigd door de enige Puerto Ricaanse afgevaardigde in het Amerikaanse Congres, Pedro Pierluisi. Het eiland had genoeg middelen om aan de volledige betaling te voldoen, zegt hij tegen CNN. Volgens het Congreslid is herstructurering van de schuldenlast noodzakelijk, maar was de wanbetaling een verkeerde strategie om dat voor elkaar te krijgen.

Het enige Puerto Ricaanse lid van het Amerikaanse Congres, Pedro PierluisiBeeld epa

Schuldencrisis

Net als Griekenland kampt Puerto Rico met een schuldenprobleem, doordat het noodlijdende eiland jarenlang te veel uitgaf terwijl de economie kromp. En net als de Grieken miste het eiland dus een betalingsdeadline aan geldschieters. Ook delen beide een munt met anderen: Puerto Rico de dollar met de VS, Griekenland de euro met de eurolanden. Maar Griekenland en zijn Caribische lotgenoot lijken niet in alles op elkaar.

De Puerto Ricaanse schuld bedraagt ruim 72 miljard dollar. Dit is evenveel als die van de staat New York, met het verschil dat de economie van Puerto Rico met een omvang van 69 miljard zeventien keer kleiner is. De werkloosheid is met 12,6 procent ruim twee keer zo hoog als op het vasteland van de VS. Ter vergelijking: in Griekenland zit ruim een kwart van de beroepsbevolking zonder werk. Tienduizenden Puerto Ricanen vertrokken al naar het Amerikaanse vasteland in de hoop op een baan.

Hoop

Pierluisi, die geen stemrecht heeft in het Amerikaanse Congres, wijst de vergelijking met Griekenland van de hand. 'We zijn geen soeverein land', wijst hij op de bijzondere status van het eiland in de Cariben. Hierdoor kan het geen beroep doen op het IMF, wat voor Griekenland wel geldt.

Geen soevereine staat dus, maar ook geen Amerikaanse staat of gemeente. Officieel is het eiland een 'niet-geïncorporeerd' deel van de VS. De Puerto Ricanen zijn Amerikaanse staatsburgers, maar ze doen niet mee aan de verkiezing van de president of Congresleden. Ze hebben een eigen grondwet en een autonoom bestuur. Door deze status mist Puerto Rico de bescherming tegen een faillissement die bijvoorbeeld de stad Detroit in 2013 heeft ingeroepen.

Een wetsvoorstel om Puerto Rico dezelfde zogenoemde chapter 9-rechten te geven, ligt voor in het Amerikaanse Congres. Volgens Pierluisi ligt daar de oplossing. Maar de kans dat dit voorstel wordt aangenomen, lijkt klein. President Obama heeft onder druk van Republikeinen gezegd Puerto Rico niet te willen redden met financiële steun, zoals de eurolanden en het IMF tot nu toe bij Griekenland wel hebben gedaan.

Toch is er nog hoop voor het eiland: Hillary Clinton en Jeb Bush. Beide presidentskandidaten vinden dat Puerto Rico dezelfde rechten zou moeten krijgen als de Amerikaanse staten. Bush gaat zelfs nog verder en vindt dat Puerto Rico de 51ste Amerikaanse staat zou moeten worden. De Grieken kunnen alleen maar dromen van zulke machtige figuren aan hun zijde.

Republikeinse presidentskandidaat Jeb BushBeeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden