Waarom meer loon voor uren buiten 'nine to five'?

Kleinere bedrijven vinden de toeslagen op avond- en weekeindwerk te duur. Maar werknemers offeren wel wat op: dinsdags sta je niet op het voetbalveld.

Het is niet meer van deze tijd iemand die 's avonds of in het weekend werkt daarvoor een toeslag te betalen, vindt Michaël van Straalen, de nieuwe voorzitter van ondernemersorganisatie MKB-Nederland. 'De economie is flexibel en al lang niet meer gebonden aan tijden tussen negen en zes. Dus moet er echt radicaal een streep door dat toeslagenstelsel', zegt Van Straalen in Het Financieele Dagblad.


Wie krijgen er een toeslag omdat ze onregelmatig werken?

Niemand die dat precies weet. Toeslagen worden over het algemeen geregeld in de cao. In bijna elke cao staat er wel iets over. Zes miljoen van de ruim zeven miljoen werkenden vallen onder een cao. Ruim 4,6 miljoen mensen werkten in 2012 buiten kantoortijden, blijkt uit CBS-cijfers. 'Hoeveel mensen een toeslag krijgen, houden we niet bij', zegt Jannes van der Velde van werkgeversvereniging AWVN. De baliemedewerkster die bij een bank van 9 tot 5 werkt, krijgt in elk geval geen toeslag, de ict'er die bij dezelfde bank 's nachts de software op de computers aanpast wel.


Hoe hoog is die toeslag?

Een avond werken kan 10 procent extra opleveren, 's nachts en in het weekeinde soms het dubbele. Voor 80 procent van de achterban van het CNV is de onregelmatigheidstoeslag een belangrijke motivatie om op zondag te werken, zegt Fedde Monsma van de CNV Dienstenbond. 'Vergeet niet: de zondag is een bijzondere dag en daarbij hoort een bijzondere beloning. Je kunt nu eenmaal niet op dinsdag op het voetbalveld staan. Dat doe je in het weekeinde.'


Vanwaar ineens die ophef?

Volgens het midden- en kleinbedrijf zijn de toeslagen niet meer op te brengen. Een zelfstandig winkelier wordt door de concurrentie met de grote winkelketens volgens Van Straalen gedwongen mee te doen met alle koopavonden en -zondagen. Maar door de toeslagen loont dat niet. Winkelpersoneel krijgt zondag dubbel uitbetaald. Een 15-jarige vakkenvuller verdient dan 6,64 euro bruto per uur, een 24-jarige caissière 23,62 euro.


Passen toeslagen nog in een 24-uurs economie?

Logisch dat de discussie wordt aangezwengeld, zegt Leonard Verburg, hoogleraar arbeidsrecht aan de Radboud Universiteit Nijmegen. 'Voor grote groepen is de grens tussen privé- en werktijd vervaagd. De tijd die altijd voor werk was ingeruimd is privétijd geworden en in wat voorheen privétijd was is men gaan werken. Waarom zou je daar anders voor betalen, vragen werkgevers zich af.'


In de discussie gaat het altijd over autonome werknemers op hbo-plus- niveau die zelf kunnen plannen wanneer ze werken, zegt Mariëtte Patijn, cao-coördinator van de FNV. 'Maar de grootste groep werkenden moet om acht uur in de winkel zijn als die opent, of draait 's avonds productie in de industrie. Vaak zijn dat degenen die net boven minimumloon verdienen; die toeslagen stellen hen dus in staat ook eens iets extra's te doen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden