Nieuws

Waarom Marokko de achtduizend migranten die naar Spanje zwommen niet tegenhield

Een ongekend aantal van zeker achtduizend migranten trok in de nacht van maandag op dinsdag van Marokko naar de Spaanse enclave Ceuta. Dat Marokko hun geen strobreed in de weg legde, betekent een escalatie van een hooglopend diplomatiek conflict met Spanje.

Voor het merendeel Marokkaanse migranten zwemmen en lopen vanuit Marokko door het ondiepe water om het Spaanse stadje Ceuta te bereiken.  Beeld AFP
Voor het merendeel Marokkaanse migranten zwemmen en lopen vanuit Marokko door het ondiepe water om het Spaanse stadje Ceuta te bereiken.Beeld AFP

Eén man zou zijn verdronken bij de massale vlucht naar Ceuta, een stuk Spaans grondgebied dat grenst aan Marokko. De migranten kwamen per rubberboot of al zwemmend. Spanje heeft het leger ingezet om de situatie onder controle te brengen in de stad, waar groepjes door de straten zwierven.

De komst van de achtduizend voornamelijk Marokkaanse migranten, van wie 1.500 minderjarig zouden zijn, is in Spanje ingeslagen als een bom. Nooit kwam de migrantenstroom vanuit Marokko op één dag ook maar in de buurt van dat aantal. Normaal gesproken werken de Spaanse en Marokkaanse veiligheidsdiensten samen bij het tegenhouden van de illegale migratie, deels komend uit gebieden ten zuiden van de Sahara.

Volgens de Spaanse regering is de helft van hen inmiddels teruggestuurd naar Marokko. De rest van de migranten, die gedurende dinsdag in kleinere groepjes zouden blijven toestromen, zijn nog in Ceuta. Het opvangcentrum daar biedt op papier slechts ruimte aan 200 personen.

‘Getroffen door invasie’

In Ceuta, dat wordt omringd door een metershoog hek, stond de recordinstroom op ‘maar’ 130 migranten in het laatste weekend van april. Het Spaanse stadje is door zijn ligging een aantrekkelijke optie voor migranten die Europees grondgebied willen bereiken om asiel aan te vragen. De 85.000 inwoners van Ceuta wisten dinsdag bij het ontwaken – als ze al hadden geslapen – niet wat ze meemaakten. ‘Onze stad is getroffen door een invasie’, zei de president van de enclave op de Spaanse radiozender OndaCero. ‘De mensen zijn bang.’

null Beeld

Beter een goede buur dan een verre vriend: het is een wijsheid die niet aan Spanje en Marokko is besteed. Als buurlanden zijn ze veroordeeld tot samenwerking, onder andere op het gebied van migratie, maar hun relatie gaat gebukt onder incidenten en provocaties. Vaak zijn het territoriale twisten. Zo is Marokko uit op de annexatie van Ceuta en Melilla, de twee grootste Spaanse enclaves aan de overzijde van de Straat van Gibraltar.

Ook het jongste conflict is te herleiden tot een territoriale kwestie: de Westelijke Sahara. Het woestijngebied ten zuidwesten van Marokko was bijna een eeuw lang een kolonie van Spanje. Toen dat land in 1975 halsoverkop vertrok, lijfde Marokko de Westelijke Sahara de facto in. Sindsdien voert de Saharaanse beweging Polisario een guerrillaoorlog tegen Marokko voor onafhankelijkheid.

‘Zullen Ceuta beschermen’

Dat Spanje de annexatie van zijn oud-kolonie niet erkent en onderhandelingen met Polisario bepleit, is Marokko al decennia een doorn in het oog. Het conflict laaide opnieuw op in april. Toen werd bekend dat Brahim Ghali, de leider van Polisario, in een Spaans ziekenhuis werd behandeld aan de ernstige gevolgen van een besmetting met het coronavirus. Volgens Spaanse media bewees het land daarmee een gunst aan Algerije, dat nauwe banden met Polisario onderhoudt.

Spanje hield de opname van Ghali stil, maar Marokko kreeg er lucht van – en sindsdien is het mis. Hoe vaker de Spaanse regering zei dat zij Ghali slechts om ‘humanitaire redenen’ had opgevangen, hoe bozer de Marokkaanse buur werd. De beslissing, ‘beraamd achter de rug om van een partner en buurman’, zou zeker consequenties hebben, dreigde de Marokkaanse regering begin mei.

Welke consequenties zij bedoelde, werd maandagnacht duidelijk in Ceuta. Om de acute crisis het hoofd te bieden, blies de Spaanse premier Pedro Sánchez een bezoek aan Frankrijk af voor een helikoptervlucht naar Ceuta (en Melilla). Wees niet bang, zei Sánchez tegen de inwoners van Ceuta die vrezen dat de plotselinge toestroom het begin is van de lang gevreesde annexatie door Marokko. Spanje zal zijn Afrikaanse stad beschermen ‘als integraal deel van het land, tegen welke uitdaging ook’.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden