Waarom Juncker niet Dijsselbloems voorbeeld is

De voorganger van Jeroen Dijsselbloem als voorzitter van de Eurogroep, Jean-Claude Juncker, had een hele andere methode om de pers te woord te staan. 'Als het belangrijk wordt, dan lieg ik', zei hij. Moet hij een voorbeeld zijn voor Dijsselbloem?

Jeroen Dijsselbloem omhelst de Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker Beeld reuters

De voorganger van Dijsselbloem, de Luxemburgse premier
Jean-Claude Juncker, zei in 2011 op een congres: 'Ik ben een christen-democraat, een katholiek, maar als het belangrijk wordt, lieg ik.'

Juncker vond een 'leugentje om de euro's bestwil', zoals Volkskrant-correspondent Marc Peeperkorn destijds schreef, geen probleem. 'Ik accepteer dat ik word weggezet als onvoldoende democratisch. Het monetair beleid van de EU is belangrijker voor mij.'

Dijsselbloem lijkt een andere weg te hebben gekozen. Nu de eurozone in rustiger vaarwater is gekomen, kunnen we maar het beste zo eerlijk mogelijk zijn, lijkt hij te vinden. Terwijl zijn voorganger Juncker de suggestie dat spaarders mee zouden betalen aan de redding van banken altijd streng naar de prullenbak verwees, wilde Dijsselbloem dat afgelopen februari principieel niet uitsluiten. Daarmee joeg hij de Cyprioten in de gordijnen. 'Compleet onacceptabel', zei een Cypriotische diplomaat hier toen over. 'Dit had Juncker nooit gedaan.'

Ommezwaai
De opmerkingen van Dijsselbloem bleven toen zonder grote gevolgen, de financiële markten bleven rustig. Gisteren was dat anders, toen er even paniek uitbrak nadat Dijsselbloem de indruk had gewekt dat het reddingsplan voor Cyprus een voorbeeld was voor andere landen. De term 'blauwdruk' had hij weliswaar niet gebruikt, maar in het interview met Reuters spreek hij wel over een nieuwe 'benadering'. En in een interview met de Volkskrant spreekt hij dinsdag over 'een ommezwaai in beleid'.

Dijsselbloem wist maandagavond bij Pauw en Witteman zijn optreden te verdedigen, maar het feit blijft dat hij zich voor de tweede keer in de verdediging terugvindt na uitspraken over de eurozone. Gisteren moest hij zelfs een verklaring uitsturen om nog eens te benadrukken dat de situatie in Cyprus 'specifiek was'. 'Cyprus is a specific case with exceptional challenges which required the bail-in measures we have agreed upon yesterday', aldus de verklaring.

Tactiek
Maar in de interviews ging Dijsselbloem toch een stuk verder. In de Volkskrant: 'Nu komen we in rustiger vaarwater en duwen we risico's en kosten terug naar waar ze vandaan komen: bij de banken, de aandeelhouders en de grotere spaarders. De bankensector nam onverantwoord veel risico omdat de overheid er altijd was als vangnet. Pas als je dat weghaalt, krijg je financieel gezond gedrag in de sector.'

Het kan tactiek zijn - door duidelijkheid te scheppen kan je ook rust creëren - maar teveel openheid kan Dijsselbloem schaden. Een interview aan Reuters gaat de hele wereld over, nieuws over Cyprus wordt door investeerders met argusogen gevolgd. Een verkeerd woord en er ontstaat onrust. Dijsselbloem leert snel dat een onbevangen houding schadelijk kan zijn. Aan de andere kant is het voordeel dat dezelfde financiële markten Dijsselbloem wel serieus nemen. Want wie geloofde Juncker nog op zijn woord?

Beeld afp
Jean Claude Juncker. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden