Opinie

'Waarom is het spijt me zeggen zo lastig?'

Dat mensen fouten maken is deel van het leven, daar is niets bijzonders aan. Dat toegeven dat je ernaast zat vaak lastig is, weet ook iedereen. 'Maar waarom ga je publiekelijk tegensputteren in zaken waar je er helemaal naast zat? Als je geen ongelijk kunt of wilt bekennen kun je er toch ook nog het zwijgen toe doen?', dat vindt psychiater Bram Bakker.

Keith Bakker. Beeld anp

Een tijdje terug hoorde ik op de radio een deskundige uitleggen dat veel spijtbetuigingen niet werken, omdat ze met te weinig overtuiging worden uitgesproken. Als voorbeeld noemde men Diederik Stapel, de frauderende professor uit Tilburg. Er is weinig reden om te twijfelen aan deze stelling. De mensen zijn niet gek, en als iemand het niet echt meent trappen we niet in een politiek correct 'mea culpa'.

Het omgekeerde, geen excuus maken terwijl je helemaal fout zit, lijkt zich de afgelopen weken ineens ook overal voor te doen. En ook hier kijkt het publiek meestal dwars door heen. De neurochirurg die uit de school klapte over Friso kan zich blijven verdedigen, wij als mediaconsumenten weten dat hij helemaal mis zat. Net als het VUmc met de camera's op de Spoedeisende Hulp en professor Kinneging die zich niet kon beheersen toen PowNed bij hem op de stoep stond.

Dat mensen fouten maken is deel van het leven, daar is niets bijzonders aan. Dat toegeven dat je ernaast zat vaak lastig is, weet ook iedereen. Maar waarom ga je publiekelijk tegensputteren in zaken waar je er helemaal naast zat? Als je geen ongelijk kunt of wilt bekennen kun je er toch ook nog het zwijgen toe doen?

Smoes
De meest gehoorde smoes bij publieke uitglijers zijn de goede bedoelingen. Dat is ongeveer even indrukwekkend als te laat komen verklaren door een brug die open stond. Je zou er toch vanuit mogen gaan dat mensen goede bedoelingen hebben?

Het echte probleem gaat over iets heel anders, namelijk angst voor gezichtsverlies. Men vreest wat er zal gebeuren als wordt erkend dat er fouten zijn gemaakt. Een begrijpelijke, maar onjuiste gedachte: in de dagen die het VUmc nodig had om uiteindelijk toch maar excuus te maken aan de patienten die zich (terecht) benadeeld voelden, liep het ziekenhuis nog veel meer reputatieschade op dan wanneer men direct de moed had getoond om te zeggen dat het een enorme misser was, met die camera's.

Pauw en Witteman
Ondertussen ligt er ook nog wel een vraag naar de bijdrage die de media hier leveren. Moeten Pauw en Witteman nu iedere keer iemand uitnodigen voor een toelichting op gedrag waarvan ieder weldenkend mens begrijpt dat het ongepast is? Keith Bakker zit al maanden vast, maar mocht tot twee keer toe uitgebreid komen vertellen dat het helemaal niet klopte, van die seks met minderjarige clientes. Wat mij betreft gaan ook media maar eens wat sneller en ruimhartiger rectificeren als ze in hun scoringsdrang hun doel voorbij zijn geschoten. Te beginnen met de hoofdredacteur van de NRC, die nog steeds lijkt te vinden dat het wel kon, dat misleidende stuk over Friso op zijn voorpagina. Ook al is het een Belg, hij weet echt wel beter.

Bram Bakker is psychiater, schrijver en columnist voor vk.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden