Video

Waarom is de Franse cabaretier Dieudonné zo omstreden?

De Franse cabaretier en acteur Dieudonné mocht gisteravond niet het podium op, en ook zijn optreden in Tours vanavond mag niet doorgaan. Zijn grappen, die vaak een antisemitisch karakter hebben, zouden in strijd zijn met de menselijke waardigheid volgens de hoogste Franse bestuursrechter. Zelf beroept de artiest zich op de vrijheid van meningsuiting.

De omstreden Franse komiek Dieudonne M'Bala M'Bala tijdens een persconferentie. Beeld epa

De Franse minister van Binnenlandse zaken Manuel Valls wilde al langer dat Dieudonné's show Le Mur zouden worden afgelast. Ook andere politici tolereren het antisemitisme van Dieudonné M'bala M'bala (artiestennaam Dieudonné) niet. Zo vroeg president Hollande de lokale autoriteiten gisteren 'waakzaam en inflexibel' te zijn.

Aanvankelijk besloot de rechter gisteren nog dat het optreden in Nantes door mocht gaan, omdat het verbod 'onwettig' was. Maar twee uur voor de aanvang van zijn show verbood de Raad van State zijn voorstelling alsnog.

Fans zijn woedend over het verbod op Dieudonné's show. Onlangs haalde hij uit naar een Joodse journalist.

Quenelle
De komiek staat bekend om zijn botte anti-Joodse opmerkingen. Hij is negen keer veroordeeld, onder meer voor laster en discriminatie. In november kreeg hij nog een boete van 28.000 euro, omdat hij in een videoclip de spot dreef met de Holocaust. In België loopt sinds vorig jaar een strafonderzoek tegen Dieudonné, wegens het aanzetten tot rassenhaat tijdens een optreden in Luik.

Zijn uitingen zijn omstreden. Zo bedacht Dieudonné de 'quenelle', een gebaar waarbij een hand naar de andere schouder wordt geheven en de andere hand met gestrekte arm naar beneden wordt gehouden. De Franse minister van Sport Valérie Fourneyron noemde het een 'nazigebaar met een duidelijk antisemitisch karakter', maar volgens fans is de quenelle niets anders dan een signaal tegen de gevestigde orde.

Over de Joodse journalist Patrick Cohen zei Dieudonné: 'Als ik hem hoor praten, denk ik: ach, de gaskamers... Jammer.' Ook had hij het over Dominique Straussssss Kahn, waarbij hij de sssssss zo lang uitsprak dat het klonk als het sissen van een gaskraan.

Uitleg Dieudonné
In een interview uit 2010 met het Iraanse PressTV legt Dieudonné uit waarom zijn uitingen niet als aanstootgevend moeten worden gezien. Hij zegt geen grappen te maken over het lijden zelf, maar over de manier waarop de zionisten 'die het land besturen' het leed exploiteren.

'De Holocaust is in Frankrijk een soort religie geworden, een onderwerp waar we niet over kunnen praten. (...) Andere gebeurtenissen waar mensen ernstig hebben geleden, zoals slavernij in Franse kolonies, of de oorlog in Algerije, krijgen nooit aandacht.'

Met zijn humor wil Dieudonné laten zien dat Frankrijk met twee maten meet. 'Er is maar een herdenking van een gebeurtenis die veel lijden heeft veroorzaakt: de Holocaust.' Dat de Franse autoriteiten een hiërarchie aanbrengen in het menselijk lijden noemt hij 'obsceen'.

Dieudonné hekelt de regering, die steeds meer druk uitoefent op artiesten, vindt hij, 'vooral op mij direct'. 'Juist voor artiesten en cabaretiers, die mensen laten lachen, zou de vrijheid van meningsuiting moeten gelden.'

Aanhangers Dieudonné
Fans zijn woedend over het verbod op de show. Ze gingen gisterenavond de straat op en brachten de quenelle, als eerbetoon aan hun idool. Ook werd in de rij voor het theater Zénith in Nantes het volkslied aangeheven. Sommige aanhangers stonden met ananassen in hun hand, een verwijzing naar een liedje van Dieudonné met als tekst 'shoah-nanas'.

Dieudonné is ook in bekende kringen populair. De Franse voetbalinternational Nicolas Anelka vierde zijn eerste doelpunt voor zijn nieuwe club West Bromwich Albion met de quenelle.

En Jean-Marie Le Pen, politicus van Front National, heeft zich laten fotograferen terwijl hij de groet brengt, evenals de Franse marxist Alain Soral, die de quenelle bracht bij het Holocaustmonument in Berlijn.

Dieudonné is bezig met een tour. Voor de komende dagen stonden onder meer voorstellingen gepland in Tours en Orleáns. Een administratieve rechtbank in Orléans besloot dat Dieudonné ook vanavond niet het podium op mag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden