Waarom intellectuelen slechte beleggers zijn

De kwestie

Belegger tegenover professor economie: 'Als u zo intelligent bent, waarom bent u niet rijk?' Professor tot belegger: 'Als u zo rijk bent, waarom bent u dan zo dom.' Wie denkt de markt te slim af te zijn, komt meestal bedrogen uit. De markt is irrationeel.

Economen hebben niettemin Nobelprijzen gewonnen met slimme beleggingsstrategieën die door grote instituten zoals pensioenfondsen worden omarmd. Een is het door de econoom William Sharpe ontwikkelde CAPM (Capital Asset Pricing Model). Hierin wordt er vanuit gegaan dat een hoger rendement gepaard gaat met een hoger risico. Wie zich geen grote verliezen durft te permitteren, moet tevreden zijn met minder rendement.

Obligaties van landen met een junkstatus, zoals Griekenland, leveren meer rente op dan die van een triple A-land zoals Duitsland. Alleen is de kans groter dan Griekenland failliet gaat en de belegger een deel van zijn geld niet terugkrijgt. Pensioenfondsen beleggen daarom relatief veel geld veilig zoals in Duitse obligaties, waardoor de rendementen hierop inmiddels negatief zijn.

Een andere klassieke strategie is de efficiënte markthypothese. Volgens die theorie zit alle beschikbare informatie in een koers verwerkt. Of: niemand kan het beter weten dan de markt. Het beste is geen geld te verspillen aan het bestuderen van jaarverslagen of het maken van analyses, maar gewoon de index te volgen door het geld te steken in ETF's. Beleggers krijgen dan dezelfde aandelen als die zijn opgenomen in de Dow Jones, de S&P 500 of de AEX en gaan niet zelf knoeien. Uit empirisch onderzoek zou blijken dat fondsbeheerders die zelf aandelen selecteren, het op de lange termijn afleggen tegen de markt. Wie de index volgt, blijft tenminste nooit achter op de index. Zelfs huis-, tuin- en keukenbeleggers volgen via de populaire trackers massaal de index.

Of ze werken is een andere vraag. Inmiddels zijn er verschillende onderzoeken die zowel de CAPM als de efficiënte markthypothese onderuit halen.

Zo is het rendement gemeten van twee aandelenportefeuilles sinds 1967 waarvan één met veel risico en de andere met weinig risico. Volgens het CAPM-model zou de eerste meer rendement moeten opleveren - hoe hoger het risico hoe hoger het rendement. Maar het tegendeel was het geval. Eén dollar geïnvesteerd in aandelen met een laag risico leverde 190 dollar op, de dollar geïnvesteerd in aandelen met een hoog risico slechts 18 dollar. Het nemen van risico wordt niet beloond, maar afgestraft.

Reden kan zijn dat beleggers vanwege CAPM massaal kiezen voor riskante aandelen waardoor die te duur worden. Of CAPM gaat aan zijn eigen succes ten onder. Dat geldt ook voor de efficiënte markthypothese. Als beleggers massaal in de index beleggen, zoals nu gebeurt, worden de indexfondsen door de enorme vraag overgewaardeerd.

Professoren zullen arm blijven zo lang ze die dilemma's niet kunnen oplossen.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.