Waarom int Obama de Rabo-boete?

De Rabobank betaalt een schikkingsboete van 774 miljoen euro vanwege gesjoemel met de rente. Dat is meer dan wat in het hele vorige jaar werd geïnd aan verkeersboetes in Nederland. En het is ook meer dan wat de regering dit jaar nog moet vinden aan extra bezuinigingen om aan de doelstelling van een tekort van 3,2 procent te voldoen.


Alleen belandt het geld niet in Dijsselbloems schatkist. Het leeuwendeel zal worden opgestreken door de Amerikaanse autoriteiten, zodat Obama er goede sier mee kan maken. Dat is merkwaardig omdat de Rabo een Nederlandse bank is en de manipulatie plaatsvond door medewerkers in Utrecht die de zogenoemde Libortarieven doorgaven en door medewerkers in Londen die wilden dat deze tarieven naar hun hand werden gezet.


Maar 581 miljoen euro van de boete gaat naar twee Amerikaanse instanties. De toezichthouder Commodities Futures & Trading Commission strijkt 345 miljoen euro op. Het Department of Justice (het Amerikaanse openbaar ministerie) ontvangt 236 miljoen euro. Daarnaast zal de Britse waakhond Financial Conduct Authority nog eens 123 miljoen euro ontvangen. Het Openbaar Ministerie in Nederland krijgt maar 70 miljoen euro - nog geen 10 procent. De toezichthouders in Nederland - de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB) - krijgen helemaal niets.


Manipuleren van de rente is juridisch gezien in Nederland niet strafbaar, maar als met het handelen tegen de regels stiekem anderen wordt benadeeld, zoals in dit geval, is het strafbaar als oplichting en valsheid in geschrifte. Daarom heeft de Rabo besloten om ook hier vervolging af te kopen met een schikking van 70 miljoen euro, de hoogste boeteschikking ooit.


Dat Nederland geen boetes als die in de VS kan opleggen, heeft te maken met wetgeving en cultuur. De Amerikaanse autoriteiten hakken in het gevecht met witteboordencriminelen al decennia met het bijltje en kunnen op grond van gewoonterecht hard uithalen. Vorige week moest de bank JPMorgan Chase zelfs bijna 10 miljard euro aan schikkingen betalen. De boeteregen waarvan nu sprake is, is kassa voor de autoriteiten.


Maar in Nederland is er verandering op til. Er worden al vaker hoge schikkingen getroffen, zoals bijvoorbeeld in de Klimop-zaak, maar daarbij gaat het geld meestal als compensatie van de slachtoffers, zoals het Philips-pensioenfonds. In juli trof het Openbaar Ministerie nog een 'megaschikking' van 35 miljoen met oliehandelaar John Deuss en zijn First Curaçao International Bank (FCIB), maar de boete voor Deuss en zijn zus was slechts 6 ton.


Met de boeteschikking voor de Rabo is een nieuwe weg ingeslagen. Het is alleen jammer voor Dijsselbloem dat de vervolging van witteboordencriminaliteit nog in de kinderschoenen staat, anders had hij zich een keer in de handen kunnen wrijven.


Reageren?


p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden