Waarom ik soms alvast een voorschot op mijn pensioen neem

Dag beste lezers, ik ben weer in het land. Na ruim twee maanden zwerven, ben ik teruggekeerd bij huis en haard. En net nu ik op het punt sta u warm aan te bevelen dat ook eens te doen - een rustpauze nemen - twijfel ik erover: het is misschien wel niets voor u, zo'n langdurige onderbreking. U gedijt misschien het best bij de routine van het dagelijks leven? Misschien kan ik daarom beter uitleggen waarom ik het fijn én verstandig vind. Beslis lekker zelf.

We leren. We werken. We rusten. Dit zijn de drie hoofdfases van het leven, althans, zo kun je ze beschrijven vanuit het perspectief van de levensloop. Geboorte en dood markeren, uiteraard, begin en einde. De grenzen tussen deze levensfases zijn niet hard. Terwijl we op school zitten hebben we wel eens een klusje of een baantje; de werkfase kan worden onderbroken door fases van ziekte of werkloosheid. En pensioneren wordt steeds meer een afbouwproces in plaats van een moment. De grenzen mogen vaag zijn, de hoofdfases zijn niettemin goed waarneembaar.

Omdat de totale lengte van het leven toeneemt, wordt ook de werkfase langer. In Nederland geldt dit in praktische zin vanaf de eeuwwisseling, toen een begin werd gemaakt met de afbouw van vroegpensioenregelingen. De vraag die iedereen zich zou moeten stellen is: hoe wil ik hiermee omgaan?

De wetten, regels en gewoonten zijn vooralsnog ingericht op: braaf doorwerken tot de pensioneringsfase aanbreekt. Als er tussentijds iets mis gaat met de gezondheid is er, althans voor werknemers, de sociale zekerheid om het inkomen te beschermen.

Ik schiet liever gaten in mijn werkfase. Ik pak een pensioenjaar uit de toekomst, hak het in stukjes, en strooi die door mijn werkzame leven. Wel met aftrek natuurlijk. Voor elke maand die ik nu extra vrij ben, moet ik allicht twee maanden extra werken in de toekomst, maar dat is een prijs die ik blijmoedig wil betalen. Waarom?

Ten eerste omdat mijn 'pensioen' nu meer mogelijkheden biedt dan wanneer ik pakweg 68 ben. Ik ben de afgelopen maanden de Alpen opgehuppeld en afgeroetsjt (nou ja, opgehijgd en afgerold dan toch) en de kans lijkt me groot dat me dat straks minder goed afgaat.

Ten tweede omdat ik, door nu te pauzeren, de kans vergroot dat ik inderdaad blijmoedig doorwerk tot op hoge leeftijd. Om dat te kunnen doen, zal ik mijn menselijk kapitaal moeten onderhouden, inclusief mijn mentale en fysieke gezondheid.

Twee maanden geen mail, geen kranten, geen telefoon, geen computer brengt mij rust in het hoofd; en twee maanden bergje op, bergje af doet wonderen voor de fysiek.

Zelf ook vast een paar maanden pensioen naar voren halen? Het is misschien minder moeilijk dan het lijkt, ook voor werknemers. Met een maand onbetaald verlof en een maand vakantiedagen is de basis al gelegd. Dat onbetaalde verlof vereist natuurlijk spaargeld, net als de kosten van de reis. Dat is het 'pensioen' dat u straks niet meer heeft.

Moeilijker kan het zijn uw baas of werkgever hieraan te laten meewerken. 'Tegen de regels', 'onmisbaar', 'superdruk', 'slecht voor je carrière', en meer van die onzin. Als redelijke vasthoudendheid niet helpt, zoek dan een andere baan en zorg voor (minstens) twee maanden pauze tussen de functies in.

Wetten, regels en gewoonten mogen ons leven dan in gebaande paden duwen, beslissen doen we lekker zelf.

Frank Kalshoven is directeur van De Argumentenfabriek. Reageren? frank@argumentenfabriek.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden