Waarom het nu gunstiger is zonnepanelen op andermans dak te leggen

Overstappen op zonne-energie is aantrekkelijker dankzij de salderingsregeling en de postcoderoos. Maar wat Rutte III precies met deze regelingen gaat doen, is nog ongewis. Reden te meer om nu nog snel in te stappen. Hoe profiteert u het meest?

Op een woonhuis worden zonnepanelen geplaatst. Beeld anp

Investeren in zonnepanelen is lucratief. Wie een plekje op eigen dak heeft en ergens nog wat euro's heeft liggen, moet het zeker overwegen. Goed voor het klimaat, goed voor de portemonnee. Investeren in zonnepanelen levert rendementen op van drie tot tien keer de spaarrente en kent nauwelijk risico. Er is eigenlijk maar één echt risico: de politiek. Op dit moment is het gunstiger zonnepanelen op andermans dak te leggen dan op eigen dak. Maar liefhebbers moeten wel snel zijn, want de regelingen gaan op de schop.

1. Salderingsregeling stopt in 2020

Wie zonnepanelen op eigen dak wil leggen, gebruikt de salderingsregeling. Stel u koopt wekelijks een rode kool bij de groenteman voor 1,50 euro per stuk, maar u heeft ook een eigen groentetuintje. Zodra u zelf oogst, loopt u met uw pas geoogste kolen naar de groenteman en die moet ze van u kopen, voor de zelfde prijs: 1,50 euro.

Kan nooit, zult u zeggen, want die groenteman gaat geheid failliet. Maar dit is precies de essentie van de salderingsregeling. U koopt stroom van uw energiebedrijf, maar zodra u zelf stroom maakt met zonnepanelen op uw dak, verkoopt u alle stroom die u niet meteen zelf gebruikt terug tegen dezelfde prijs. Inclusief belastingen, en dat is heel veel, want van uw stroomrekening bestaat tweederde uit energiebelasting en heffingen. Dat krijgt u allemaal terug. Het kost de staatskas nu al rond 60 miljoen euro per jaar, maar zonder ingrijpen zouden de kosten oplopen tot rond 300 miljoen euro per jaar in 2030.

Het is juist deze riante regeling die ertoe heeft geleid dat de hoeveelheid zonnepanelen op particuliere daken razendsnel groeit. Volgens de onafhankelijke website Milieu Centraal ligt het rendement op 6 procent. En elk jaar dat u langer wacht met investeren, stijgt het rendement nog verder, want elk jaar worden de panelen weer goedkoper.

Maar wachten is een riskante tactiek. Rutte III kondigde in zijn regeerakkoord al aan dat de salderingsregeling (die volgens Rutte II nog tot 2023 zou blijven) in 2020 zal worden vervangen door een zogenaamde terugleversubsidie. In rode-kooltermen: de groenteman is niet meer verplicht uw kolen voor 1,50 euro te kopen, maar betaalt wat hij ze waard vindt. U krijgt wel een subsidie per verkochte kool.

Hoe die regeling er precies gaat uitzien, is nog niet bekend. Slecht wordt het niet. Minister Wiebes heeft al toegezegd dat het financiële rendement met de nieuwe regeling ongeveer blijft wat het nu is, dus een procent of zes. Maar hij maakt wel een einde aan de voortdurende stijging van het rendement, en bespaart daarmee voor de staatskas 5 miljard euro tot 2030.

2. Postcoderoos wordt geëvalueerd

Nu de salderingsregeling op het punt staat te verdwijnen, lijkt de postcoderoosregeling des te aantrekkelijker. Deze regeling is zo ontworpen dat de financiële voordelen voor de paneleninvesteerder ongeveer gelijk zijn aan die bij de salderingsregeling. De essentie is dat u zich aansluit bij een lokale coöperatie (binnen de zogenaamde 'postcoderoos': een gebied van enkele aanpalende postcodegebieden). U legt er uw geld in, de coöperatie 'regelt' een dak (bijvoorbeeld van een school, buurthuis of sporthal) en koopt en plaatst de panelen. U krijgt niet uw stroom rechtstreeks van de coöperatie, maar administratief wordt ervoor gezorgd dat u uw energiebelasting terugkrijgt, en de opbrengst van de stroomverkoop ook, en het resultaat is dat u niet slechter af bent dan mensen die gebruik maken van de salderingsregeling.

Maar er is één groot verschil: de postcoderoosregeling biedt zekerheid. Sinds het regeerakkoord aankondigde dat de salderingsregeling zal worden vervangen, is de belangstelling voor de postcoderoos daarom duidelijk gegroeid, bevestigt Eric de Lange. Hij is bestuurder van Zon op Nederland, een organisatie die enkele tientallen lokale coöperaties begeleidt. 'Het aantal mensen dat zich bij zo'n coöperatie wil aansluiten, groeit al een tijdje. Maar sinds het regeerakkoord aankondigde dat de salderingsregeling gaat stoppen, groeit het nog harder.'

600 miljoen

euro is de staatskas nu per jaar kwijt aan de salderingsregeling. Zonder ingrijpen ligt dat bedrag in 2030 rond de 300 miljoen euro per jaar.

In de zaaltjes waar de potentiële coöperatieleden worden ingelicht, gaat het er sindsdien altijd over: de onzekerheid van de salderingsregeling. Wat dat betreft is het met de postcoderoos beter gesteld. Elk project dat wordt goedgekeurd (want elk project behoeft de goedkeuring van de Belastingdienst), heeft de garantie dat de regels voor vijftien jaar niet zullen veranderen.

Maar zelfs de 'zekerheid' die de postcoderoosregeling biedt, is er alleen voor de snelle beslissers. Ook deze regeling wordt geëvalueerd. Het rapport ligt bij het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat klaar om naar de Tweede Kamer te worden gestuurd. Eric de Lange van Zon op Nederland verwacht geen grote ingrepen, hooguit een paar verbeteringen die het voor de instappers alleen maar aantrekkelijker maken. Maar het is net zo goed mogelijk dat de regeling wordt vervangen door iets heel anders. Ongetwijfeld door iets dat minder duur is voor de overheid en dus minder lucratief voor de burger.

Wie nu zonnepanelen wil, kan beter snel instappen in een coöperatief project en vijftien jaar profiteren van de huidige regeling. Panelen op andermans dak zijn nu interessanter dan op eigen dak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.