Column

Waarom het niet erg is de Kamer een nepparlement te noemen

Waarom het niet erg is de Kamer een nepparlement te noemen.

Jan Vos: nergens spijt van. Beeld anp

Jan Vos is het PvdA-Kamerlid dat in een tweet Geert Wilders kenmerken van fascistoïde leiderschap toekende. Het leverde hem 370 retweets op en 121 likes, een score waarmee hij voor één keer Twitterkampioen Wilders voorbijstreefde. 'Hij is niet goed bij z'n hoofd', mopperde de PVV-leider later.

Vier maanden na dato heeft Vos nergens spijt van. 'Nepparlement' is voor hem over de schreef. 'Voor democratie en vrijheid geven mensen hun leven', zegt hij, terwijl hij aanschuift in het koffietentje bij de roltrap in het Kamergebouw. 'Dat zag je in Oost-Europa, en bij de Arabische Lente. Nu staat die vrijheid overal onder druk. Met 'nepparlement' ontken je de essentie van de democratie. Combineer je dat, zoals Wilders deed, met de oproep in verzet te komen, dan is dat een aanval op onze open samenleving.'

Een lekkende commissie Stiekem, renovatie van het Binnenhof, papieren die door de shredder zijn gehaald, dure flessen wijn, de wachtgeldregeling, nevenfuncties - nooit is de opwinding in Den Haag groter dan als het om het eigen functioneren gaat. De benoeming van een Kamervoorzitter is zo'n feestje voor de binnenwacht. Op dagen als deze roffelen de hakken een nog venijniger ritme op de natuurstenen vloeren van het Kamergebouw.

Koortsige spanning

De nieuwe voorzitter zal hooguit vijftien maanden in functie zijn. Geen voorzitter is er ooit van beschuldigd de neutraliteit niet in acht te nemen. Dit zou dus eigenlijk lopendebandwerk moeten zijn: kies een bekwame vakman of -vrouw - zeg maar de Ankie Broekers-Knol van de Tweede Kamer - en ga over tot waar het echt om gaat: wetten maken, de macht controleren.

Mooi niet. Er hangt koortsige spanning aan het Binnenhof. Er gaat uren gedebatteerd worden. En er is een lakmoesproef ingericht. Codewoord: nepparlement. Hoe denkt de potentiële voorzitter daarover? Waar liggen de grenzen van het toelaatbare?

U kent de voorgeschiedenis. Wilders muntte de term in de Algemene Beschouwingen. 'Als er iets duidelijk is geworden, dan is het dat deze Kamer het volk niet meer vertegenwoordigt', zei hij. Hij refereerde daarmee aan de miljoenen Nederlanders die volgens hem geen nieuwe vluchtelingen wilden; hun stem werd in de Kamer door slechts twaalf PVV'ers verwoord. 'Het verschil tussen dit nepparlement en de mensen thuis is levensgroot', zei hij.

Alexander Pechtold was degene die toen plenair het sterkst reageerde: 'Waar haalt de heer Wilders het lef vandaan te doen alsof hij het volk is? Grootheidswaan.' Waarop Wilders over 'de dommo's van D66' begon.

Voorzitter Van Miltenburg liet het passeren. Dat deed ze niet toen Sietse Fritsma, ook PVV'er, een paar weken later de woorden van zijn leidsman herhaalde. In de Eerste Kamer greep voorzitter Broekers-Knol in toen PVV-fractieleider Marjolein Faber over nepvolksvertegenwoordiging begon. 'Als je dat wilt zeggen, ga je maar buiten staan te roepen', vindt ze.

Ankie Broekers-Knol: ga maar buiten roepen. Beeld anp

Grens

Verwarrende jurisprudentie dus. Vandaar dat de vraag woensdag in veel toonaarden aan de aspirant-voorzitters werd gesteld en vooral in de richting van Martin Bosma: waarom wilde hij voorzitter worden van een nepparlement?

Er is geen reden om Bosma in bescherming te nemen; die kan voor zichzelf zorgen. Hetzelfde moet gelden voor het parlement. Een stevige democratie is ongevoelig voor zo'n archaïsch plaagstootje van Wilders, al is zijn toon nog zo verbeten. Zo'n parlement wordt juist sterker als de representativiteit van binnenuit aan de orde wordt gesteld. De grens moet niet liggen bij nepparlement, maar bij kroegpraat als 'dommo's', 'kopvoddentax', 'miezerig mannetje', 'doe effe normaal' of 'woestijncultuur' - dat laatste is een door PVV'er Fritsma woensdag aangedragen trouvaille. Ook het Reglement van Orde geeft de voorzitter geen houvast om in te grijpen bij 'nepparlement'. Tenzij het als een belediging wordt beschouwd, of als aansporing tot onwettige handelingen.

Het probleem is niet dat Wilders nepparlement zegt. Het probleem is dat hij dat doet zonder met een alternatief te komen. Zijn PVV verloor vier verkiezingen op rij. Dan ben je blij dat er peilingen zijn om je aan vast te klampen. Dan kan de verleiding opkomen het nepparlement te willen vervangen door een peilparlement dat vaart op dagkoersen. Dat Wilders er impliciet voor pleit Maurice de Hond tot nationaal kompas te benoemen, daar zou de echte zorg zich op moeten richten.

Het gebruiken van 'nepparlement' heeft overigens wel een bijwerking: het maakt het je fractiegenoten onmogelijk Kamervoorzitter te worden. Maar dat was misschien ook de bedoeling.

Martin Bosma: nepvoorzitter? Beeld anp

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.