KijkwijzerAmerikaanse verkiezingsstrijd

Waarom het debat tussen de vicepresidenten – nu opeens – zo belangrijk is

Meestal zijn debatten tussen Amerikaanse vicepresidentskandidaten niet van groot belang, maar dit jaar is alles anders. Het is een reële optie dat we woensdagavond de toekomstig president zien optreden.

Voorbereidingen voor het debat tussen de vicepresidentskandidaten.Beeld EPA

Waarom is het debat zo belangrijk?

Vicepresident zijn is doorgaans een waardeloos baantje, hebben velen tot hun verdriet geconstateerd. Je speelt altijd de tweede viool, mag alleen komen opdraven als de president zelf niet kan of geen zin heeft en niemand luistert echt naar je. 

Maar de komende vier jaar kan het zomaar de meest interessante baan ter wereld worden. Mede door de coronabesmetting van Trump is de functie van invaller niet vaak zo belangrijk geweest. Vicepresident Mike Pence stond afgelopen week dan ook op scherp toen de president plots naar het ziekenhuis werd overgebracht. 

Maar ook vanwege de hoge leeftijd van zowel Trump (74) als zijn rivaal Joe Biden (77) is het geen gekke gedachte dat de vicepresident op enig moment in de komende vier jaar echt president wordt. Biden heeft al aangegeven dat hij zijn eventuele presidentschap ziet als een brug naar een nieuwe generatie politici. Als hij wint, is het goed denkbaar dat Biden het stokje voor aanvang van zijn tweede termijn (hij is dan 81) overdraagt aan Kamala Harris. 

Het gevolg is dat zowel Harris als Pence zich woensdagavond zal presenteren als potentiële presidentskandidaat. Ze geven beiden hun visie op hoe het land geleid moet worden. Dat is niet alleen voor Amerikanen, maar ook voor bondgenoten en vijanden interessant. Bovendien is het potentieel het laatste verkiezingsdebat. Biden wil niet met Trump in debat als hij nog besmet is met het coronavirus. Het moet daarom nog maar blijken of de presidentiële debatten op 15 en 22 oktober doorgaan.

Wacht even, wie zijn de vicepresidentskandidaten ook alweer?

Kamala Harris (55) is een Democratische senator uit Californië. Ze maakt er geen geheim van dat ze de eerste vrouwelijke president (tevens van kleur) van Amerika wil worden: ze denkt in haar carrière altijd een stap vooruit. Ze staat bekend als een scherpe ondervrager, een kunst die ze leerde als openbaar aanklager. 

Tijdens Trumps presidentschap viel ze onder meer op tijdens het verhoor van minister van Justitie Jeff Sessions in juli 2017 over de Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen. Haar scherpe vragen, goede voorbereiding en snelle denkvermogen dreven Sessions in het nauw’, schreef de Volkskrant eerder.

Mike Pence (61) is een zeer conservatieve witte katholiek uit Indiana die kalm overkomt. Wat dat betreft is hij de tegenpool van Trump. Maar als vicepresident is hij zeer loyaal aan Trump en verdedigt hij zijn beleid met verve. In 2016 werd Pence na het vicepresidentsdebat geprezen om zijn krachtige, maar beheerste optreden

De kans dat het debat woensdag net zo chaotisch wordt als het debat tussen Trump en Biden is klein. Ook Harris staat bekend als een beheerst spreker.

Waar gaat het debat over?

De gesprekthema’s zijn nog niet bekendgemaakt. Maar het belangrijkste onderwerp zal toch de ziekte van zittend president Donald Trump zijn en zijn reactie daarop. Trump werd vorige week met corona opgenomen in het ziekenhuis en is inmiddels weer teruggekeerd naar het Witte Huis. Vanwege zijn besmetting portretteert hij zichzelf als een held. Democraten vinden zijn gedrag onverantwoord.

Micke Pence is voorzitter van de werkgroep van het Witte Huis die is opgericht om corona te bestrijden en zal in die rol stevig bevraagd worden door Harris over het gedrag van Trump. Hoe serieus neemt het Witte Huis het virus, nu de een na de andere medewerker besmet blijkt te zijn? Harris zal Pence op dit onderwerp ‘namens het volk’ (haar slogan) bevragen alsof Trump zelf tegenover haar staat. Daar zit ook een risico in: de president is ziek en als zijn toestand verslechtert, kan het Harris later aangerekend worden dat zij geen empathie voor hem heeft getoond.

Pence heeft de moeilijke taak om enerzijds de lijn van Trump te verdedigen dat Amerikanen hun leven niet moeten laten domineren door het virus en anderzijds moet hij empathie tonen voor de reeds 210 duizend Amerikanen die zijn overleden aan het virus. Het wordt ook lastig voor hem om uit te leggen waarom Trump dinsdag ineens de stekker trok uit het coronasteunpakket dat miljoenen werkloze Amerikanen en bedrijven had moeten redden. 

Liever zal Pence het debat richting een ander onderwerp sturen. Zoals de radicaal-linkse ideeën die Harris erop na zou houden. Ze zou de belastingen tot 80 procent willen verhogen, meldde Fox News dinsdag. En vorig jaar nog liet ze zich positief uit over een idee van Bernie Sanders om elke Amerikaan een verplichte ziektekostenverzekering op te leggen. Daar gruwen Republikeinen van, ook al hebben Pence en Trump geen goed eigen zorgplan voor de miljoenen onverzekerden in de VS. Tot slot zal Pence Harris aanvallen op haar vroegere pleidooi voor strenge straffen, dat vooral slecht uitpakte voor zwarte Amerikanen. 

Waar moet ik nog meer op letten?

Op hoe de twee erbij staan. Pence wilde aanvankelijk geen plexiglas op zijn deel van het podium. Maar die afscheiding komt er wel en is bedoeld om de kans op besmetting tussen het duo te verkleinen. Trump en Biden stonden vorige week ruim 1,5 meter bij elkaar vandaan, nu wordt dat ruim 3,5 meter. In het publiek is een mondkapje verplicht. 

Interessant is ook om te zien hoe Harris door Pence wordt aangesproken op haar vrouw-zijn. Het zou er niet toe moeten doen, maar Hillary Clinton heeft haar al gewaarschuwd dat het zeker een rol zal spelen tijdens het debat. Vrouwen, en zeker vrouwen van kleur, worden volgens The New York Times sneller dan mannen beschouwd als (te) boos of emotioneel.

Waar en wanneer kan ik het debat volgen?

Het debat tussen Mike Pence en Kamala Harris begint woensdagavond 7 oktober om 21.00 uur in Salt Lake City, Utah (Amerikaanse tijd). Door het tijdsverschil is het in Nederland dan donderdagochtend 03.00 uur. 

Het gesprek van anderhalf uur wordt niet onderbroken door reclames en is live te bekijken via alle grote Amerikaanse nieuwszenders, van CNN tot Fox News. Veel netwerken streamen het debat ook live via YouTube. Hier vind je de linkjes op een rij

De gespreksleider is ditmaal Susan Page, de chef van de politieke redactie van de krant USA Today. Zij interviewde eerder al negen presidenten.

Meer lezen over de Amerikaanse verkiezingen?

Hoe Trump van zijn ziekte een heldenverhaal heeft gemaakt.

Het gaat vaak over de persoonlijkheden van Biden en Trump. Maar wat zijn hun standpunten?

Trump versus Biden: wat zeggen de peilingen één maand voor de verkiezingen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden