Waarom Hans Wiegel nooit premier zal worden

Hans Wiegel, het VVD-erelid, hengelt naar het premierschap, twintig jaar na zijn vertrek uit de regering. In vraag en antwoord zin en onzin van zijn kandidatuur....

Van welk kabinet wil Wiegel minister-president worden?

Wiegel preludeert op een situatie waarin VVD en CDA een derde partij nodig hebben voor een Kamermeerderheid. Dat zou de Lijst Fortuyn kunnen zijn. Fortuyn is voor VVD en CDA onaanvaardbaar als premier. Dijkstal is te links-liberaal voor zo'n kabinet en zou dat ook niet willen voorzitten. Dan treedt Wiegel als redder in de nood naar voren.

Waarom wordt Hans Wiegel nooit minister-president?

Zeg nooit nooit, zeker niet in politiek onzekere tijden. De peilingen laten tot voor kort onmogelijk gehouden cijfers zien. CDA en VVD sluiten niet bij voorbaat samenwerking met de nieuwkomer uit, maar op basis van Fortuyns programma is de kans daarop bijzonder klein. En als de VVD al door de bocht gaat, zal ze zeker Hans Wiegel niet vragen zo'n kabinet voor te zitten.

Waarom is Wiegel onaanvaardbaar voor de VVD?

Wiegel verruilde in 1982 de landelijke politiek voor Friesland, waar hij commissaris van de koningin werd. Daar vond hij dat zijn opvolgers in Den Haag er niks van bakten. Zijn woning werd het toevluchtsoord voor ontevreden partijgenoten en zijn felle en openlijke kritiek droeg niet weinig bij aan de crisis waarin de VVD geraakte. Vandaar zijn bijnaam 'orakel van Ljouwert'.

De generatie nieuwskomers van toen staat nu aan de top. Zij hebben met elkaar afgesproken nooit meer zo'n tweespalt toe te staan. Wiegel hebben ze sindsdien niet meer echt in hun midden geduld. Mocht de VVD de grootste partij worden, dan schuift deze generatie de premier naar voren. Tot op heden is het in VVD-kring uitgemaakte zaak dat alleen Dijkstal hierover beslist.

Waarom sluit VVD-voorzitter Bas Eenhoorn dan niet uit dat Wiegel premier wordt?

Eenhoorn heeft geen keus. Wiegel is razend populair bij de conservatieve VVD-kiezers. Zij vinden Dijkstal te zwak opereren en zoeken, blijkt uit onderzoeken, daarom hun heil bij Pim Fortuyn of Leefbaar Nederland. Eenhoorn kan dat deel van de achterban niet negeren of van zich vervreemden. .

Eenhoorn valt dus Dijkstal niet af?

Eenhoorn wil de partijtop en speciaal Dijkstal onder druk zetten. Hij vindt dat er een hardere campagne nodig is om Fortuyn van het lijf te houden.

Speelt Wiegel dus een spelletje?

Wiegel zelf zegt als eerste dat de keuze niet snel op hem zal vallen. Dat dat zelfs hoogst onwaarschijnlijk is. Maar Wiegel is ook een raspoliticus, een man die geniet van de aandacht van media en ermee speelt. Ook rancune is hem niet vreemd. Het zit hem niet helemaal lekker dat de partijtop hem de afgelopen jaren naar de zijlijn dirigeerde. Maar daarnaast gaat het Wiegel ook aan het hart dat de partij die onder zijn leiding een brede volkspartij werd, straks de marges moet opzoeken.

Wordt Hans Dijkstal dan voor de VVD premier?

Wel als de VVD de verkiezingen wint en de grootste partij wordt. Maar de positie van Dijkstal is niet meer onaantastbaar. Stel dat de PvdA wint en naar de oppositie wordt verbannen. De VVD zal dan wellicht, ondanks verlies, een kabinet moeten formeren. In dat geval zou Dijkstal Zalm naar voren kunnen schuiven. Die optie , schrale troost, is er een die Wiegel al enige weken aanprijst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden