Column

Waarom GroenLinks een serieuze optie is voor Rutte III

Beeld De Volkskrant

Rutte III, concludeerde de Volkskrant vrijdag terecht, kan in principe op drie manieren geformeerd worden. Het motorblok van VVD, CDA en D66 (samen 71 zetels) kan een minderheidskabinet vormen; kan worden aangevuld met ChristenUnie (samen 76 zetels in de Tweede Kamer); of kan een viertal vormen met Groenlinks (85 zetels). Een minderheidskabinet, met al dan niet vaste gedoogsteun, is VVD en CDA een gruwel en dus blijven er feitelijk twee opties open.

Met de ChristenUnie regeren is een prima mogelijkheid. Ze kunnen het, zowel politiek, inhoudelijk als met capabele mensen. De hamvraag is: kan het ook met GroenLinks? Kunnen Mark Rutte (VVD), Sybrand Buma (CDA) en Alexander Pechtold (D66) zakendoen met leider op links Jesse Klaver (GroenLinks)?

Politiek is het moeilijk - vandaar dat iedereen een lange formatie verwacht.

De bemensing is juist makkelijk. Denk naast oud-partijleiders als Paul Rosenmöller en Femke Halsema ook aan 'de beste minister van Financiën die Nederland nooit gehad heeft', oud-Kamerlid Kees Vendrik. En aan oud-fractievoorzitter Jolande Sap.

Kan het ook inhoudelijk? Of zijn de economische ideeën van GroenLinks zo loony lefty dat daar niet mee te onderhandelen valt voor het centrum-rechtse motorblok? Om dit te onderzoeken kijken we in Keuzes in Kaart, de doorrekening door het Centraal Planbureau van de verkiezingsprogramma's. Wat gaat er aan hard beleid schuil achter de zachte Jessias-façade?

Het korte antwoord: veel werkbaar formatiespul.

Net als het motorblok, bijvoorbeeld, wil GroenLinks de overheidsfinanciën keurig op orde houden. Dat is een fijne randvoorwaarde.

Net als het motorblok, bijvoorbeeld, wil GroenLinks de belastingen verlagen voor huishoudens.

Net als het motorblok wil GroenLinks via hoofdlijnakkoorden met de zorg de groei van die sector in de klauwen houden.

Net als het motorblok - nee, veel meer overeenkomsten zijn er niet.

Maar gebrek aan overeenkomsten wil niet zeggen dat er geen zaken kunnen worden gedaan. Het voordeel van zo'n campagne waarin majeure economische thema's onbesproken bleven is dat je ze in een coalitieakkoord kunt regelen zonder het verwijt te krijgen dat je verkiezingsbeloftes breekt.

Zo kan het motorblok zijn voordeel doen met de ideeën die GroenLinks heeft over belastinghervorming. Het stelsel is toe aan groot onderhoud (geen woord erover in de campagne) en een van de hoofdlijnen in alle rapporten, studies en aanbevelingen terzake is: verschuif belastingen van arbeid (iets waar we meer van willen) naar milieuschade (iets waar we minder van willen). GroenLinks heeft hierover de meest uitgewerkte ideeën. En het handige is: de werkgeverslobby VNO-NCW, dringt ook aan op versnelde verduurzaming van de economie.

Over de zorg (in de campagne teruggebracht tot 'eigen risico') heeft GroenLinks bruikbare ideeën, zoals het zo veel mogelijk verplaatsen van zorg naar de eerste lijn (ten koste van het dure ziekenhuis) en het harder scheiden van woonkosten (zelf betalen) en verzorging (via de verzekering betalen) in de ouderenzorg.

Rond het toekomstige pensioenstelsel (geen woord) denkt GroenLinks de goede kant op, namelijk: meer werken en minder sparen. Ook het recht introduceren om je AOW uit te stellen (en zo een hogere uitkering te krijgen) is prima.

Het motorblok, kortom, kan GroenLinks als juniorpartner economisch best een eind tegemoetkomen. En de prijs is ook helder: al dat extra herverdelen van inkomen waar GroenLinks zo voor is gaan VVD en CDA niet laten gebeuren. Meer groen dus, dan (oud)links.

Qua knikkers is GroenLinks een serieuze optie voor het motorblok. Qua bemensing ook. Of het de uitkomst is van het politieke spel weten we over een half jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden