ANALYSERESTERENDE VRAGEN NA DE PERSCONFERENTIE

Waarom geen hele klassen naar school? – en andere openstaande coronavragen

Stapje voor stapje schuifelt Nederland in het tempo van het kabinet naar de uitgang van de coronacrisis. Bijvoorbeeld met halve klassen op de basisscholen. Maar waarom niet meteen met hele klassen? En waarom hebben we het niet wat meer over testen?

De bezoekregeling in verzorging- en verpleeghuizen wordt voorlopig niet verruimd. Beeld Arie Kievit

Als kinderen elkaar niet of nauwelijks besmetten, waarom beginnen de basisscholen dan met halve klassen?

‘Een heel voorzichtig besluit’, noemt kinderarts-epidemioloog Patricia Bruijning van het UMC Utrecht het besluit om per dag de helft van de basisschoolleerlingen naar school te sturen. ‘Als je ziet wat Jaap van Dissel (van het RIVM) aan gegevens heeft gepresenteerd, had je er ook voor kunnen kiezen om de basisscholen helemaal te openen. Al begrijp ik ook dat ze, in het belang van de volksgezondheid, voorzichtig zijn met de exitstrategie,

Het Outbreak Management Team (OMT), dat het kabinet adviseert over de coronamaatregelen, werd het er onderling niet over eens. De experts vinden het verantwoord dát kinderen weer naar school kunnen, maar kunnen de scholen vanaf 11 mei weer meteen op volle kracht vooruit of houden ze beter de voet op de rem? Dat heeft ook te maken met de rol van volwassenen: hoe meer kinderen je naar school haalt, hoe meer ouders meekomen om ze weg te brengen en op te halen. Het voorzorgsprincipe speelt zeker een rol, erkent het RIVM. Het kabinet draait, in navolging van de experts, de onderwijsknop liever ‘half’ open, laat het instituut weten.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

Waarom gaat de kinderopvang wel volledig open en de basisscholen nog niet?

Het antwoord op deze vraag heeft het RIVM niet meteen paraat. Maar in de kinderopvang snapt menig bestuurder er zelfs niets van. Waarom gaat de kinderopvang vanaf volgende maand weer volle bak draaien en het basisonderwijs maar voor de helft? Personeel in de kinderopvang heeft nog intensiever fysiek contact met kinderen (denk aan het verschonen van baby’s), bij een kinderdagverblijf (0-4 jaar) wordt elk kind door een ouder opgehaald. Daar staat tegenover dat groepen in de kinderopvang vaak kleiner zijn dan in het basisonderwijs.

Een blik op de laatste RIVM-cijfers leert niet dat de jongste kinderen het minst besmettelijk zijn. Bij de GGD werden tot nu toe 70 kinderen van tussen de 0 en 4 jaar geregistreerd als Covid-19-patiënten, in de leeftijd van 5 tot 14 jaar waren dat er 55. Al zeggen die cijfers volgens Patricia Bruijning niet veel: zo behoren er volgens haar relatief veel baby’s tot de positieve gevallen en ligt het aantal coronagevallen bij jonge kinderen te laag om leeftijden goed te kunnen vergelijken.

Het RIVM zag een maand geleden geen reden de basisscholen te sluiten. Dat deed het kabinet  pas na de groeiende angst bij ouders en leerkrachten. Dat dit besluit nu (nog) niet in z’n geheel wordt teruggedraaid, terwijl de kinderopvang wel volledig aan de slag gaat, kan Gjalt Jellesma van Boink (voor ouders in de kinderopvang) niet rijmen. ‘De ratio heeft het afgelegd tegen de emotie bij de scholen’, meent hij. ‘De scholen zijn prudenter dan de kinderopvang’, stelt Felix Rottenberg van de Brancheorganisatie Kinderopvang. 

Waarom ging het tijdens de persconferentie niet meer over testen?

Haast tussen neus en lippen door gaf premier Rutte aan dat er voor onderwijzend personeel hetzelfde testbeleid komt als voor zorgmedewerkers. Dat wil zeggen: wie corona-achtige klachten krijgt zoals hoesten of verkoudheid, kan een test aanvragen. In afwachting van de uitslag moet men bij voorkeur thuisblijven, bij koorts sowieso.

Opvallend is dat de testcapaciteit van Nederland momenteel onderbenut is: niet alle 7.000 tests waarvoor dagelijks ruimte is, worden ook echt afgenomen, zo bleek woensdag uit een bijpraatsessie van RIVM-topman Jaap van Dissel in Den Haag. Het land zou nog kunnen uitbreiden naar meer tests per dag, door laboratoria waar men nu ander onderzoek doet ook in te zetten als testlaboratorium.

Tot algemene teststraten voor ‘gewone burgers’ komt het voorlopig echter niet. Het kabinet volgt het standpunt van experts dat zomaar testen niets toevoegt aan de andere maatregelen – wie verkouden is moet toch al thuisblijven. Ongeremd testen kan zelfs riskant zijn, omdat tests er af en toe naast zitten. Daardoor zouden mensen met corona zich onterecht veilig kunnen voelen en anderen besmetten.

Veel sectoren hebben protocollen opgesteld om veilig open te kunnen in de anderhalve meter economie. Maar premier Rutte zei daar niets over. Kunnen die protocollen de prullenbak in?

Bij werkgeversorganisatie VNO-NCW zijn ze erg teleurgesteld dat het kabinet ondernemers zo weinig perspectief geeft. De frustratie en angst bij ondernemers nemen toe, zegt voorzitter Hans de Boer. ‘Onze leden en wij hebben hard gewerkt aan sectorale protocollen om weer verantwoord zaken te doen. Dat is niet beloond door het kabinet en dat is zuur.’

Een woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken (EZK) laat weten dat de protocollen niet voor niets zijn geweest. ‘Minister Wiebes heeft nooit gezegd dat een protocol een garantie is om weer open te mogen, wel dat bedrijven zonder protocol een bijzonder kleine kans maken op heropening.’ Volgens het OMT is die ruimte er voor gesloten sectoren vooralsnog niet.

De komende weken blijft VNO-NCW ondernemers helpen de protocollen verder te ontwikkelen op het gebied van afstand houden, hygiëne en bescherming. Zo wil de werkgeversorganisatie de kans vergroten dat ondernemers weer aan de slag kunnen, zodra er volgens het Outbreak Management Team meer ruimte is.

Mag ik nu weer op bezoek bij mijn bejaarde moeder of vader? En mogen de kinderen dan mee?

De bezoekregeling in verzorging- en verpleeghuizen wordt voorlopig niet verruimd. De kans op introductie en verspreiding is daarvoor te groot. Voor zelfstandige ouderen boven de 70 jaar geldt dat één of twee vaste personen hen met enige regelmaat kunnen bezoeken. Ouderen kunnen ontregeld raken als ze helemaal geen bezoek meer ontvangen, zo is de gedachte.

Hoewel duizenden grootouders staan te popelen om hun wekelijkse oppasdag weer te hervatten, adviseert het OMT kinderen uit de buurt te houden van opa of oma. Zeker wanneer zij boven de zeventig zijn. De kans is klein dat kinderen het virus overdragen, maar niet geheel uitgesloten. Omdat de consequenties van het coronavirus desastreus kunnen zijn voor ouderen of mensen met onderliggende klachten, is het advies dus nog altijd om afstand te bewaren.

Lees ook

Basisscholen mogen van het kabinet op 11 mei voorzichtig weer open. Directeur Alieke Bel in Waardenburg begon direct roosters te maken. En toen moest het toch weer allemaal anders. 

Basisscholen, het speciaal basisonderwijs en de kinderdagverblijven staan te trappelen om weer kinderen te ontvangen. Wel leven er nog vragen. ‘Hoe vaak wordt er dan schoongemaakt?’

Experts zeggen dat kinderen het virus nauwelijks overdragen. Zijn de scholen dan helemaal voor niets dicht gegaan?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden