Waarom geen boodschappenbriefjes als dictee?

De ingezonden brieven van dinsdag 22 december.

Het Groot Dictee der Nederlandse Taal in de Vergaderzaal van de Eerste Kamer Beeld anp

Brief van de dag: Houthakken is fijn, stoken juist niet

In Sir Edmund van 19 december schrijft Ben Wagendorp een prachtig stuk over houthakken.

Het hout wordt echter niet alleen gehakt maar jammer genoeg ook gestookt. Daar hangt nu nog een imago omheen van stoer en oer en gezellig en zelfs duurzaam. Maar houtstook is naast verkeer en industrie een grote bron van luchtvervuiling. Voor niemand is het op den duur gezond. Voor de 10 à 20 procent van de bevolking die gevoelige longen heeft, geeft het zelfs acuut problemen. Voor veel van deze mensen zijn dorpen en buitenwijken zo langzamerhand geen geschikte gebieden meer om te wonen. Tegen het gevoel in is de lucht in de stad met hoogbouw beter. Zoals twintig, dertig jaar geleden het roken van tabak normaal en positief was, zo lijkt houtstook dat nu. Terwijl met de komst van aardgas in de jaren zestig iedereen blij was om van de smog van de kolenstook af te zijn en de luchtkwaliteit sterk verbeterde. Sinds de jaren negentig is houtstook populair. En zoals met zoveel dingen is één open haard/houtkachel geen probleem, maar het zijn er nu ongeveer 1,5 miljoen en elk jaar komen er 30 duizend bij. Of de stoere mannen en vrouwen niet alleen het roken, maar ook het stoken kunnen laten?

Theo Heuzen, Amsterdam

Groot Dictee 1

'Penaltyschieten met woorden' (Ten eerste, 21 december) luidt de kop boven het artikel over Het Groot Dictee. Volgens mij kunnen alleen Nederlandse taalfetisjisten hun doel schoon houden.

Het dictee is door Lieve Joris samengesteld uit vele bijvoeglijke en zelfstandige naamwoorden (onder andere sacrosancte, breliaanse, expatriatie) opgedoken in verre hoeken en gaten van ons Nederlandse taaluniversum. Alleen zij, die daar de weg weten, kunnen met het schrijven scoren.

Waarom geen boodschappenbriefjes als dictee? Ik vind ze regelmatig op de parkeerplaats van mijn plaatselijke supermarkt met: gebaken schol, hondebrokken, saladis, pieterselie, halvolle melk, rivela. Zo makkelijk is dat dus niet. Een boodschappenbriefjesdictee is een afspiegeling van het alledaagse Nederlands. Iedereen spreekt en schrijft het. En dat laatste, ongemerkt, met fouten. Een extra prikkel om aan zo'n dictee mee te doen.

Kees Oosterbaan, Egmond aan den Hoef

Groot Dictee 2

Als 88-jarige geboren en getogen Amsterdammer heeft het me verbaasd dat bij de bespreking van de juiste spelling van de tekst van Het Groot Dictee der Nederlandse taal werd gezegd dat Mokum (met een hoofdletter) Bargoens was voor 'Amsterdam'. In mijn woordenboek Van Dale van 1977 staat bij Bargoens: 'geheimtaal van dieven, landlopers enz., bedoeld als bescherming tegen buitenstaanders'. Dat is nogal negatief.

Prof. Simon Schama schrijft in zijn eerste deel van De Geschiedenis van de Joden dat tijdens de massale jodenvervolgingen in het Europa van de 15de eeuw de Hebreeuwse aanduiding 'mokum' ontstond en werd gebruikt voor steden die geacht werden een veilig toevluchtsoord te zijn voor joden. Groot Mokum was dus een joodse eretitel voor onze hoofdstad waar kort voor de laatste oorlog ongeveer een op de tien inwoners joods was.

Helaas bleef het tijdens de Duitse bezetting dus geen Mokum meer.

Henk Wolvetang, oud-Amsterdammer

Groot Dictee 3

In Het Grote Dictee zag ik een foutje dat de jury klaarblijkelijk is ontgaan. Drs. P moet volgens mij met een punt achter de P. De krant van huisgenoot P. , de medeorganisator van het Grote Dictee, had dit kunnen weten.

Jan van Son, Tilburg

Groot Dictee 4

Een Engels leenwoord doet mij licht schrikken in de zin: 'Ze zitten in dezelfde shit'. (Ten eerste, 21 december, Rob Vreeken over de VS en Rusland naar aanleiding van de Syrische VN-resolutie.) Een pagina eerder glimlachte ik nog over de geinige karikaturale tekst van het Groot Dictee. Zou dit leenwoord ooit het Groot Dictee halen? Ik hoop van niet. Maar goed, taalontwikkeling hou je niet tegen. Gebeurt het toch, dan zitten we natuurlijk wel in hetzelfde schuitje.

Joep van Leeuwen, Maastricht

Hoezo te vroege natuur?

De artikelen van Caspar Janssen lees ik met veel genoegen, echter in 'Daar hoorden zij vogeltjes zingen' (Ten eerste, 19 december) staan wat voorbeelden van een te vroege natuur die niet kloppen: onze magnoliaboom heeft al jarenlang elke winter zulke knoppen als op de foto, ook in de ijswinters van de vorige eeuw.

Verder citeert hij een ornitholoog van nota bene het Sovon die beweert dat kieviten nu nog door het warme weer in Nederland zijn. Kieviten zijn de hele winter in ons land behalve als het vriest.

Gerrit Hiemstra, Mijdrecht

Knoppen van een magnoliaboom Beeld Marcel van den Bergh

Handbalcoaches

Wie is de bekendste handbalcoach bij de dames ooit? In Sport (21 december) lees ik dat Limburg de bakermat is van het Nederlandse handbal, en dan letterlijk: 'De populariteit van het handbal in Limburg kan in één naam worden gedefinieerd: Chief Wauben.' Ja, bij de heren (Sittardia en V&L). Bij de handbaldames was de topcoach tot ver buiten Limburg toch echt Jo Gerris (Swift Roermond). Onder zijn leiding is Swift vaak Nederlands kampioen geworden.

Als aankomend journalist kreeg ik de kans om Jo Gerris te interviewen bij zijn 25-jarig jubileum als handbaltrainer. Dat er tijdens het gesprek handbaltelefoontjes uit Praag en Madrid kwamen, zegt genoeg. Bekend in heel handballend Europa.

Een topcoach moet ook incasseren. Op 29 maart 1969 wordt een hardwerkend jongensteam van het Bisschoppelijk College uit Roermond nationaal kampioen schoolhandbal. Door het sterrenteam van Chief Wauben te verslaan...

René Roosjen, Roermond

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden