Analyse Opkomsten demonstraties

Waarom geeft de politie geen schatting van het aantal klimaatspijbelaars op het Malieveld?

Of het nu gaat om de klimaatspijbelaars of de inauguratie van president Trump, vaak is er onenigheid over de omvang van een mensenmassa. Toch is het maken van een goede schatting mogelijk, zegt Otto Adang, bijzonder hoogleraar Veiligheid en Collectief Gedrag aan de Rijksuniversiteit Groningen. ‘Maar veiligheidsdiensten geven soms geen schatting meer. Voor je het weet ben je onderdeel van een politieke discussie.’

Scholieren zijn naar het Haagse Malieveld gekomen om te demonstreren voor een actiever klimaatbeleid Beeld Els Zweerink

Het Haagse Malieveld was in 1983 het terrein van mogelijk de grootste demonstratie uit de Nederlandse geschiedenis. Toen protesteerden er – naar een schatting van destijds – 550 duizend mensen tegen de plaatsing van kruisraketten in Nederland. Ruim twee jaar geleden gaf Bruce Springsteen er nog een concert voor 67.500 mensen.

Dergelijke aantallen werden op voorhand niet verwacht van de demonstratie van de Nederlandse klimaatspijbelaars. Eind januari demonstreerden zo’n 35 duizend Belgische scholieren in Brussel voor klimaatmaatregelen. Een ‘Rise for climate’-mars, van onder meer milieuorganisaties, trok enkele dagen later in dezelfde stad circa 70 duizend deelnemers. De schattingen zijn van de Belgische politie.

De Haagse politie kwam donderdag niet met een schatting van het aantal klimaatspijbelaars. Zij verwijst naar de gemeente, die terugverwijst naar de politie, die opnieuw weigert een schatting te geven. De NOS meldde eerder dat het volgens de politie om ‘meer dan tienduizend’ scholieren gaat.

De politie is er niet voor het tellen van demonstranten, zegt veiligheidswetenschapper Adang. ‘Het gaat om veiligheid. Voor goed crowd management kan het belangrijk zijn om een schatting te maken. Zeker als sprake is van een afgesloten plek of beperkte ruimte. Je wilt niet dat er mensen worden verdrukt, zoals tijdens de Love Parade in 2010 in Duisburg. Er moet ruimte zijn om een locatie snel te verlaten, maar ook voor snel optreden van hulpdiensten.’

Wil je een betrouwbare schatting, dan combineer je een aantal gegevens, vertelt Adang. Je vraagt bij de NS het aantal treinreizigers op, registreert het aantal bussen en het aantal geparkeerde auto’s, je verricht tellingen op de plaats van de demonstratie en de straten daaromheen. En zo meer. Al met al een hele klus, die alleen wordt ondernomen als de politie aanneemt dat er sprake zal zijn van veiligheidsrisico’s.

Dan nog is schatten niet gemakkelijk. Adang: ‘Mensen komen en gaan. Tel je het aantal mensen over de hele dag of alleen op het hoogtepunt ? Tel je kinderen mee? Zie je een omstander of een deelnemer? Echt tellen doe je met een apparaatje bij de ingang van een afgesloten terrein. Of elektronisch, zoals bij de ingang van een stadion.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.