NIEUWSonderwijs in tijden van corona

Waarom gaan de scholen niet dicht? ‘Sommige scholieren zijn juist blij dat de scholen open blijven’

Veel ouders en leerlingen maken zich zorgen dat de scholen gewoon open blijven. Op een aantal scholen in Amsterdam, Baarn en Soest zijn voorlopig wel alle lessen geschrapt. Andere scholen hanteren een strikt anti-snotterbeleid. Intussen zijn er bij ouders veel vragen of ze wel of geen boete riskeren bij schoolverzuim. 

Bij de kleuters is de klas op deze school in Eindhoven behoorlijk uitgedund vanwege de maatregelen tegen het coronavirusBeeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Onder ouders leeft de vraag hoe lang scholen nog open blijven, nu buurlanden als België en Frankrijk hebben besloten de deuren wel dicht te gooien. In Nederland geldt die maatregel vooralsnog alleen voor universiteiten en hogescholen: daar is tot 1 april een onderwijsstop. Colleges worden zo veel mogelijk online gegeven, tentamens zijn uitgesteld.

Onderwijsvakbond AOb is kritisch over het feit dat de scholen van het kabinet moeten openblijven. ‘Onderwijs is geen opvang en de gezondheid moet altijd leidend zijn’, aldus AOb-voorzitter Eugenie Stolk. Volgens haar heeft veel onderwijspersoneel ‘veel vertrouwen verloren in de politieke inschatting’ van de risico’s.

‘Het is het gesprek van de dag onder scholieren’, zegt voorzitter Pieter Lossie van het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS). ‘Er zijn petities gestart om de scholen te sluiten. Scholieren vinden het raar dat bijeenkomsten van meer dan honderd mensen worden afgelast, terwijl het op scholen in een pauze gemiddeld om wel duizend leerlingen gaat.’

Eindexamens

Anderzijds zijn er volgens Lossie scholieren die juist blij zijn dat de scholen open blijven. ‘De komende weken zijn de schooltoetsen en de eindexamens komen er ook aan. Er zijn leerlingen die alle lessen nodig hebben om te kunnen slagen. Wat het LAKS betreft moeten dus niet alle scholen dicht, maar het lijkt wel alsof er laconiek wordt gedaan: de scholen moeten open blijven, zodat de ouders kunnen werken.’

Premier Rutte kondigde donderdag aan dat sluiting van scholen in het basis- en voortgezet onderwijs niet bijdraagt aan de inspanningen om de verspreiding van het virus te beperken. Kinderen zijn minder vatbaar voor het virus, aldus de premier, en sluiting van de scholen zou een grote maatschappelijke impact hebben. Het land heeft de ouders, die dan noodgedwongen thuis moeten blijven, juist nu ‘keihard nodig’.

De PO-raad, die de belangen behartigt van schoolbesturen in het basisonderwijs, kan geen indicatie geven van het aantal leegstaande klassen. ‘De besturen hebben nu hele andere prioriteiten dan dit aan ons doorgeven’, aldus een woordvoerder. ‘We bevinden ons in een hele ongewone situatie en hopen dat de scholen het kunnen volhouden.’

Sommige scholen wel dicht

Vrijdag besloten enkele scholen toch te sluiten. Het Baarnsch Lyceum, de Waldheim Mavo in Baarn en het Griftland College in Soest. ‘ Elke pauze en leswisselingen lopen 1.400 leerlingen bij ons door de gangen’, zegt rector Kees Versteeg van het Gritfland College tegen RTV Utrecht. ‘We willen recht doen aan de veiligheid van onze leerlingen.’ 

Ook het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam heeft alle lessen stopgezet. het bestuur van de islamitische school maakt zich boos over het besluit om de scholen wel open te houden. ‘Onze school acht het niet verstandig om zo laks om te gaan met de vele risico’s die het grootschalig samenkomen met zich meebrengt. Het is niet voor niets dat bedrijven door het hele land hun werknemers oproepen vooral thuis door te werken. De mensen op onze school zijn minstens net zoveel waard als zij. Er moet dan ook meer gebeuren dan nu is aangekondigd.’ 

De drijfveer voor het niet sluiten van scholen lijkt volgens het Cornelius Haga ‘vooral economisch te zijn, waarbij de gezondheidsrisico’s voor onderwijspersoneel en leerlingen op de tweede plaats worden gezet’.

Wel of geen boete bij schoolverzuim?

Veel vragen leven er bij ouders of ze een boete riskeren wegens schoolverzuim, als ze hun kind uit voorzorg thuis houden zonder dat het ziek is. ‘In de Tweede Kamer is daar een motie over aangenomen, maar het is onduidelijk hoe het nu in de praktijk zit’, zegt directeur Lobke Vlaming van Ouders & Onderwijs, het informatiepunt voor ouders met schoolgaande kinderen. ‘Het zijn namelijk de gemeenten die de handhaving doen. Dat veroorzaakt onduidelijkheid. Onze telefoonlijnen staan roodgloeiend.’

Minister Arie Slob (Onderwijs) zei vrijdag voor de ministerraad dat er geen prioriteit ligt bij het controleren en bestraffen van ouders die gezonde kinderen thuishouden vanwege het coronavirus. ‘We zitten helemaal niet in termen van toezicht, maar meer in termen van volksgezondheid.’ Slob raadde donderdagavond nog de motie van PVV en forum voor Democratie af om geen boetes bij schoolverzuim uit te schrijven. De Tweede Kamer nam de motie wel aan.

Strikt anti-snotterbeleid

Bij kinderdagverblijven en op scholen geldt een strikt anti-snotterbeleid voor kinderen, docenten en leidsters. Hebben zij een loopneus of een droge hoest, dan moeten ze preventief thuis blijven. In het basisonderwijs, dat kampt met een nijpend lerarentekort, zal dit betekenen dat veel klassen naar huis worden gestuurd - simpelweg bij gebrek aan vervanging.

Toch worden ouders soms overvallen door de maatregelen. Toen Frank Kwebeman vrijdagochtend met zijn 4-jarige dochter op school in het Groningse Zuidbroek aankwam, voltrok zich bij de ingang van het klaslokaal een opmerkelijk tafereel: de juf stuurde alle snotterende en hoestende kinderen naar huis. ‘Beleid vanuit de directie’, kregen de ouders te horen.

‘Het was een hele toestand’, zegt Kwebeman. ‘Sommige ouders legden zich erbij neer, zo van: we nemen ze wel weer mee. Maar er waren ook ouders die zeiden: wat is dit nou? Dit is toch niet de bedoeling? Eén ouder merkte op dat haar kind altijd een beetje snotterig van de fiets komt, maar dat maakte nu niets meer uit.’

Een dag eerder had Kwebeman net als andere ouders bericht van de school ontvangen met daarin het nieuwe beleid, naar aanleiding van de door het kabinet aangekondigde verscherpte maatregelen: kinderen die snotterig zijn, hoesten of verhoging hebben moesten thuis blijven. ‘Het werd iets serieuzer genomen dan we dachten’, zegt Kwebeman. Hij schat dat uiteindelijk de helft van de klas was gevuld. ‘Het leek erop dat veel ouders hun kinderen thuis hebben gehouden.’

Opinie: Scholen sluiten weinig zinvol tegen corona, aldus immunoloog AMC
Voor de juiste maatregelen tegen het coronavirus is allereerst meer kennis over afweersystemen bij kinderen en volwassenen nodig, betoogt immunoloog Hergen Spits. Het sluiten van scholen kan voorbarig zijn.

Dit zijn de gevolgen van de corona-maatregelen voor onderwijs, cultuur, economie en sport
Donderdag kondigde het kabinet een breed pakket aan maatregelen af om de verdere verspreiding van het coronavirus te vertragen. Alle bijeenkomsten met meer dan honderd personen zijn tot eind maart verboden. De gevolgen op een rij. 

In ‘ongekende nationale crisis’ schippert Kamer tussen eensgezindheid en zware verwijten
De beslissing om basis- en middelbare scholen open te laten, roept vragen op. Het kabinet meent dat het sluiten van de scholen een risico is, omdat mensen die nu cruciale taken uitvoeren bij het bestrijden van het virus dan thuis moeten blijven om op hun kinderen te passen. Bovendien zou de verspreiding via scholen relatief beperkt zijn. 

Nog één biertje samen en dan uit voorzorg thuis werken
Terwijl de Tweede Kamer donderdagavond met premier Rutte debatteert over de maatregelen tegen het coronavirus, worden op verwarmde terrassen aan de overzijde geen handen geschud. Wel klinken de glazen op het Plein in Den Haag. Zoals in Noord-Brabant gaat het sociale leven in heel Nederland op een lager pitje – bijna dan. ‘Cheers, op de quarantaine!’

In dit dossier leest u alles wat u moet weten over het coronavirus. De laatste ontwikkelingen worden bijgehouden in ons liveblog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden